Gedwongen huwelijk en kindhuwelijk: de wet per land

650 miljoen meisjes en vrouwen trouwden voor hun 18e en 22 miljoen mensen leven in een gedwongen huwelijk. Hier staan per land de wettelijke leeftijd, de uitzonderingen, het strafrecht en de cijfers.

Als u, of iemand die u kent, gevaar loopt tegen uw wil uitgehuwelijkt te worden

In Frankrijk: 3919 (Violences Femmes Info, gratis, dag en nacht) (Service-public.fr), 119 als de persoon minderjarig is, 17 in noodgevallen. Als het huwelijk in het buitenland moet plaatsvinden, moet u vóór het vertrek alarm slaan: ter plaatse kan het consulaat helpen, maar het kan niet altijd ingrijpen. In het Verenigd Koninkrijk: Forced Marriage Unit +44 20 7008 0151 (GOV.UK). In België: 0800 30 030; in Zwitserland: mariageforce.ch; in Québec: SOS violence conjugale 1 800 363-9010. De mogelijkheden in Frankrijk (beschermingsbevel, verbod om het grondgebied te verlaten, nietigheid) worden uitgelegd op de pagina Het gedwongen huwelijk.

Drie begrippen die u niet moet verwarren

Een gedwongen huwelijk is een huwelijk waarbij ten minste één van de echtgenoten, ongeacht de leeftijd, geen vrije en volledige toestemming heeft gegeven, of de verbintenis niet kan beëindigen (UNFPA, 2025). Een kinderhuwelijk is een huwelijk of informele verbintenis waarbij ten minste één van de echtgenoten jonger is dan 18 jaar (UNICEF). Een gearrangeerd huwelijk wordt door de families voorgesteld en door beide verloofden aanvaard: toch kan er in sommige regelingen dwang blijven bestaan, zoals bij de ruil van meisjes of bij een huwelijk in dienstbaarheid (ILO, Walk Free, IOM, 2022). Volgens de VN-comités kan een kind geen vrije, volledige en geïnformeerde toestemming geven: elk kinderhuwelijk is dus een vorm van gedwongen huwelijk (CEDAW en CRC, 2014). De drie situaties worden, samen met gebruiken zoals bruidsontvoering, beschreven op de pagina Het gedwongen huwelijk; die pagina vergelijkt de wetten.

De cijfers wereldwijd

Ongeveer 650 miljoen nu levende meisjes en vrouwen zijn vóór 18 jaar getrouwd; elk jaar zijn dat 12 miljoen meisjes; 18 % van de vrouwen van 20-24 jaar, tegenover 22 % tien jaar geleden (rapport van UNFPA en UNICEF van 22 mei 2026) (UNFPA en UNICEF, 2026). Zuid-Azië telt 290 miljoen van deze vrouwen (45 %), Afrika bezuiden de Sahara 127 miljoen (20 %), waar het percentage het hoogst is (31 %) (UNFPA en UNICEF, 2026). Jongens worden veel minder getroffen: ongeveer een zesde van het percentage bij meisjes (UNICEF).

Wat het gedwongen huwelijk betreft, telden de ILO, Walk Free en de IOM in 2021 22 miljoen mensen (15,4 miljoen in 2016), onder wie 14,9 miljoen vrouwen en meisjes; twee op de vijf waren als kind getrouwd; de Arabische staten hebben het hoogste percentage (4,8 per duizend) (ILO, Walk Free, IOM, 2022). Dit is de laatste uitgave die is gevonden, en de schatting is “voorzichtig”: ze omvat niet alle kinderhuwelijken.

Op juridisch vlak telt de Wereldbank 144 economieën van de 190 zonder adequate wetgeving over kinderhuwelijken, met uitzonderingen op grond van toestemming van de ouders in 83 daarvan (Wereldbank, 2026). UNESCO (2025, aangehaald door het rapport van UNFPA en UNICEF) meldt 18 % van de landen die het huwelijk van meisjes vóór 18 jaar toestaan, 26 % die 18 jaar zonder uitzondering vaststellen en 54 % die 18 jaar met uitzonderingen vaststellen (UNFPA en UNICEF, 2026). Deze tellingen berusten op verschillende methoden: ze zijn onderling niet vergelijkbaar.

Wat de verdragen zeggen

Minimumleeftijd: drie groepen wetten

18 jaar, zonder of bijna zonder uitzondering. Engeland en Wales (sinds 27 februari 2023), Nederland (sinds 2015), Colombia (2025), Sierra Leone (2024), de Democratische Republiek Congo, Ivoorkust (in de gelezen artikelen), 18 Amerikaanse staten en het District Columbia; Nepal (20 jaar) en China (22 jaar voor mannen, 20 jaar voor vrouwen) vernietigen of bestraffen het huwelijk vóór de wettelijke leeftijd; Duitsland en Zwitserland staan het evenmin toe, maar laten een huwelijk vóór 18 jaar liever vernietigen dan ontheffing te verlenen.

18 jaar, met uitzonderingen. Frankrijk, België, Luxemburg, Italië, Spanje, Polen, Argentinië, Marokko, Tunesië, Algerije (19 jaar), Benin, Togo, Burkina Faso, Madagaskar, India (21 jaar voor jongens), Bangladesh, Saoedi-Arabië, Irak, verschillende Canadese provincies, de meeste Amerikaanse staten. De uitzondering is een ontheffing door de rechter, de procureur of de ouders “om ernstige redenen”; alleen Polen behoudt ze voor vrouwen.

Een lagere leeftijd voor meisjes, of helemaal geen leeftijd. Niger (15 jaar), Haïti (15 jaar), Senegal en Mali (16 jaar), Kameroen (15 jaar volgens een verordening van 1981, tegenstrijdige tekst), Schotland en Canada (16 jaar), Turkije (17 jaar), federaal Pakistan (16 jaar), Iran (13 jaar volgens een ngo), Afghanistan (geen minimumleeftijd sinds een talibanbesluit van mei 2026), Jemen (tegenstrijdige bronnen).

Gedwongen huwelijk: waar het een misdrijf is en waar niet

Een specifiek misdrijf bestaat onder meer in Duitsland (§ 237, 6 maanden tot 5 jaar) (StGB), in Zwitserland (art. 181a, tot 5 jaar) (Zwitsers Wetboek van Strafrecht), in Spanje (art. 172 bis) (Código Penal), in Italië (art. 558-bis, 1-5 jaar) (Wet 69/2019), in Polen (art. 191b, 3 maanden tot 5 jaar) (Kodeks karny), in het Verenigd Koninkrijk (tot 7 jaar) (Wet van 2014), in Luxemburg (1-4 jaar) (Wet van 2014), in België (sinds 1 september 2026, meer dan 3 jaar tot 5 jaar) (Nieuw Strafwetboek) (Nieuw Strafwetboek), in Canada (tot 5 jaar) (Wetboek van Strafrecht), in Pakistan (3-7 jaar) (UNHCR), in Nepal (Strafwetboek 2017), in DR Congo (1-12 jaar) (Staatsblad, 2009), in Kameroen (5-10 jaar) (Strafwetboek 2016) en in Togo (3-5 jaar) (Anti-Slavery Law).

In andere landen heeft het gedwongen huwelijk geen eigen artikel en wordt het vervolgd onder een andere kwalificatie: dwang in Nederland (ten hoogste 2 jaar) (Wetboek van Strafrecht), zware mishandeling in Frankrijk (art. 222-12 van het Wetboek van Strafrecht: 5 jaar en € 75.000) (Légifrance); artikel 222-14-4 viseert op zijn beurt het lokken van iemand uit Frankrijk om hem of haar tot een huwelijk in het buitenland te dwingen (Légifrance). Wanneer de gelezen tekst alleen de ambtenaar van de burgerlijke stand straft (Mali, Egypte) of geen straf bepaalt (Algerije, art. 13), worden de ouders en de echtgenoten door de familiewet niet getroffen.

Met het slachtoffer trouwen. In Marokko heeft het parlement in 2014 de clausule van artikel 475 geschrapt die de ontvoerder van een minderjarige in staat stelde aan vervolging te ontsnappen door met haar te trouwen (het artikel zelf blijft bestaan) (Al Jazeera, 2014). In Algerije maakt artikel 326 van het Wetboek van Strafrecht (editie 2015) de vervolging afhankelijk van een klacht als de ontvoerde minderjarige met haar ontvoerder trouwt, en de veroordeling van de nietigverklaring van het huwelijk (SGG, 2015). In Kameroen heeft het huwelijk van de dader met het slachtoffer geen enkel effect op de vervolging (art. 297 en 352) (Strafwetboek 2016). De pagina Verkrachting en straffeloosheid per land behandelt dit onderwerp land voor land.

Land voor land

Elke regel geeft de wettelijke leeftijd, het strafrecht, het percentage (vrouwen van 20-24 jaar die vóór 18 jaar zijn getrouwd, laatste enquête) en wat er is veranderd. Wat niet kon worden geverifieerd, staat als “niet geverifieerd” vermeld; de rechtstoestand is die van 18 november 2026.

Europa

Amerika

Maghreb en Egypte

West- en Centraal-Afrika

Oost- en Centraal-Afrika en Indische Oceaan

Azië en het Midden-Oosten

Landen die hun wet tussen 2023 en 2026 hebben gewijzigd

Is een wet genoeg? Wat evaluaties laten zien

De vorige delen beschrijven wat de teksten zeggen. Blijft de vraag wat er verandert als een land de wettelijke huwelijksleeftijd verhoogt. De evaluaties geven wisselende resultaten: sommige hervormingen hebben huwelijken uitgesteld, andere hebben geen meetbaar spoor nagelaten, en de auteurs brengen die verschillen vaak in verband met de handhaving van de wet, met uitzonderingen en met lokale normen. Uit deze studies volgt niet dat wetten nutteloos zijn, en ook niet dat ze volstaan.

Studies die wetten vergelijken

De leeftijd verlagen, of vrijstellingen openen

Mali verlaagde in 2011 de algemene huwelijksleeftijd van 18 naar 16 jaar. Sindsdien is de prevalentie van kindhuwelijken gestegen bij vrouwen zonder opleiding en in weinig ontwikkelde gemeenschappen; de auteurs bespreken ook de rol van de gegevensverzameling en concluderen niet tot een rechtstreeks effect van de wet (Batyra en Pesando, 2023) .

In Indonesië stelt de wijziging van 2019 de leeftijd voor bruidegoms en bruiden op 19 jaar, maar een rechter kan om „dringende redenen”, die de wet niet definieert, een vrijstelling verlenen: van januari tot juni 2020 werden 34 000 aanvragen ingediend, waarvan 97 % werd toegekend, volgens een rechterlijk orgaan dat in een juridisch commentaar wordt aangehaald (Yusvitasari en Yunitasari, 2022) . De nieuwe aanvragen voor vrijstelling stegen van 24 865 in 2019 naar 64 225 in 2020 en 62 890 in 2021; de auteurs van die studie brengen de stijging in verband met de pandemie en beoordelen het effect van de wet zelf niet (Liem et al., 2025) . Deze cijfers tellen aanvragen, geen gesloten huwelijken.

Actuele cijfers en gevolgen

In India daalde het aandeel vrouwen van 20-24 jaar dat voor 18 jaar trouwde van 49,4 % in 1993 naar 22,3 % in 2021, en dat van mannen van dezelfde leeftijd van 7,1 % in 2006 naar 2,2 % in 2021; de sterkste daling was in 2006-2016, en in zes staten of gebieden bij de meisjes (acht bij de jongens) steeg de prevalentie tussen 2016 en 2021 weer (Gausman et al., 2024) . De studie beschrijft de trend; ze meet niet welk deel aan de wet te danken is.

Over gezondheid: een overzicht van 58 studies (bijna allemaal dwarsdoorsnedestudies uit Afrika ten zuiden van de Sahara of Zuid-Azië, allemaal met een ernstig tot kritiek risico op vertekening) vindt consequent een vroeger moederschap, minder bevallingen in een gezondheidsinstelling of met geschoolde hulp en meer fysiek geweld van de partner; bij anticonceptie, ongewenste zwangerschappen en seksueel geweld lopen de resultaten uiteen, en het bewijs voor een oorzakelijk verband is zeer beperkt (Fan en Koski, 2022) . Een studie van 5 landen die een beschermender wet invoerden en 14 vergelijkingslanden brengt die verandering in verband met betere opvattingen over huiselijk geweld en een lager risico op fysiek en seksueel geweld voor vrouwen, maar slechts twee landen leveren de gegevens over geweld (Omidakhsh en Heymann, 2020) .

Wat deze gegevens niet zeggen

Een wet op 18 jaar verhindert geen gewoonterechtelijke of religieuze huwelijken die niet zijn geregistreerd en die aan de burgerlijke stand en de statistieken ontsnappen (Egypte, Irak, Niger, Mali). De percentages komen uit enquêtes van verschillende data, soms oud (Niger 2012, Zuid-Soedan 2010, Somalië 2006): ze zijn niet tot op het jaar nauwkeurig vergelijkbaar. Verschillende teksten konden alleen via internationale organisaties of de pers worden gelezen, en elke regel geeft dat aan. Ten slotte veranderen wetten snel: de rechtstoestand is die van 18 november 2026, en het documentaire dossier dat bij deze pagina hoort, bewaart de details van elke bron en van wat nog moet worden geverifieerd. Deze pagina informeert; ze vervangt niet het advies van een advocaat of een gespecialiseerde vereniging.

Bronnen

  1. Code de la famille (loi n° 70-03), version consolidée en date du 4 février 2016, avec le dahir n° 1-04-22 du 3 février 2004 portant promulgation — Marokkaans ministerie van Justitie (portaal Adala), 2016 (in het Frans): Het Marokkaanse Familiewetboek stelt de huwbaarheid op 18 jaar (art. 19), maar de rechter kan een eerder huwelijk toestaan (art. 20), zonder beroepsmogelijkheid.
  2. Anti-Slavery Law — Niger (fiche pays : âge du mariage, mariage forcé, wahaya) — Anti-Slavery Usable Past, Universiteit van Nottingham, 2026 (an): Nigerees recht: artikel 144 van het Burgerlijk Wetboek (18 jaar voor de man, 15 jaar voor de vrouw), presidentiële dispensatie (art. 145) en straffen voor ontvoering en pandgeving.
  3. Anti-Slavery Law — Togo (Code des personnes et de la famille 2012 art. 43-45, Code pénal 2015, Code de l'enfant 2007) — Anti-Slavery Usable Past, Universiteit van Nottingham, 2026 (an): Togolees recht: huwelijk op 18 jaar voor beide geslachten, dispensatie nooit onder de 16 jaar (art. 43); gedwongen huwelijk strafbaar met 3 tot 5 jaar (Wetboek van Strafrecht 2015, art. 341).
  4. UN Women Afghanistan statement on Decree No. 18 issued by the de facto authorities — UN Women (Azië en de Stille Oceaan), 2026 (an): UN Women hekelt decreet nr. 18 van 14 mei 2026: het stelt geen minimumleeftijd voor het huwelijk vast en dreigt kindhuwelijken te normaliseren.
  5. The National Penal (Code) Act, 2017 (Act No. 36 of 2017) — chapitre 11 « Offences Relating to Marriage », articles 171 à 175 — Parlement van Nepal (vertaling van de Wetscommissie), 2017 (an): In Nepal mag niemand vóór 20 jaar trouwen (art. 173): het huwelijk is nietig en strafbaar met ten hoogste 3 jaar gevangenisstraf; zonder toestemming 2 jaar (art. 171).
  6. Child Marriage Data Portal — profils pays : Côte d'Ivoire, Cameroun, Bénin, Togo, Sierra Leone (femmes de 20 à 24 ans) — UNICEF (portaal childmarriagedata.org), 2026 (an): Vrouwen van 20-24 jaar getrouwd vóór 18 en vóór 15 jaar: Ivoorkust 26 % en 7 %, Kameroen 30 % en 11 %, Benin 28 % en 6 %, Togo 25 % en 6 %.
  7. Child Marriage Data Portal — profils pays : Niger, Mali, Sénégal, Tchad, Burkina Faso (femmes de 20 à 24 ans) — UNICEF (portaal childmarriagedata.org), 2026 (an): Vrouwen van 20-24 jaar getrouwd vóór 18 en vóór 15 jaar: Niger 76 % en 28 %, Mali 49 % en 14 %, Senegal 30 % en 9 %, Tsjaad 61 % en 24 %.
  8. Child Marriage Data Portal : Türkiye country profile (UNICEF-UNFPA Global Programme to End Child Marriage) — UNICEF en UNFPA (childmarriagedata.org), 2018 (an): In Turkije is 15 % van de vrouwen van 20 tot 24 jaar vóór hun 18e getrouwd geweest en 2 % vóór hun 15e (2018).
  9. D.C. Law 25-311, Child Marriage Prohibition Amendment Act of 2024 — Raad van het District Columbia (D.C. Law Library), 2025 (an): Washington D.C. heeft de huwelijksleeftijd zonder uitzondering vastgesteld op 18 jaar, bij een wet die sinds 21 maart 2025 van kracht is.
  10. Loi du 4 juillet 2014 portant réforme du Titre II (des actes de l'état civil) et du Titre V (du mariage) du Livre Ier du Code civil, et introduisant notamment l'article 389 du Code pénal (mariage ou p — Staatsblad van het Groothertogdom Luxemburg (Legilux), 2014 (in het Frans): In Luxemburg mag niemand vóór 18 jaar trouwen (art. 144), behalve met dispensatie van de voogdijrechter (art. 145); het gedwongen huwelijk wordt bestraft met een tot vier jaar gevangenisstraf.
  11. ONU Femmes, Base de données mondiale sur la violence à l'égard des femmes : République démocratique du Congo, Articles 352 et 357 du Code de la famille (loi n° 16/008 du 15 juillet 2016) — UN Women, 2016 (an): Wet nr. 16/008 van 15 juli 2016 stelt de huwelijksleeftijd op 18 jaar voor beide geslachten (art. 352) en verbiedt elk kind, ook als het ontvoogd is, te trouwen (art. 357).
  12. Ordonnance n° 2026-09 du 16 février 2026 portant institution du Code pénal (Niger) — Presidentschap van de Republiek Niger, 2026 (in het Frans): Nieuw Wetboek van Strafrecht van Niger: 6 maanden tot 1 jaar gevangenisstraf voor wie het huwelijk van een minderjarige afdwingt of toestaat; 10 tot 20 jaar voor de koop van een wahaya-echtgenote.
  13. Enquête Mortalité, Morbidité et Utilisation des Services (EMMUS-VI), Haïti 2016-2017 (rapport final FR326) — Haïtiaans ministerie van Volksgezondheid, IHE, IHSI en ICF, 2018 (in het Frans): In Haïti woonde 14,9 % van de vrouwen van 20 tot 24 jaar vóór hun 18e in een verbintenis en 2,1 % vóór hun 15e (EMMUS-VI 2016-2017); 1,6 % van de mannen vóór hun 18e.
  14. Child marriage in the United States (Wikipedia, article collaboratif) — Wikipedia (Wikimedia Foundation), 2026 (an): Collaboratief artikel dat de 18 staten met 18 jaar zonder uitzondering opsomt met de ondertekeningsdata; Mississippi en New Mexico zonder minimumleeftijd; 315 000 getrouwde minderjarigen van 2000 tot 2021.
  15. Gender Inequality in Family Laws in Africa — profil Cameroun — Equality Now, 2024 (an): Volgens Equality Now stelt de Kameroense ordonnantie van 1981 de leeftijd op 15 jaar voor meisjes en 18 voor jongens; artikel 356 van het Wetboek van Strafrecht bestraft alleen het gedwongen huwelijk.
  16. Gender Inequality in Family Laws in Africa — profil Sénégal — Equality Now, 2024 (an): Equality Now herinnert eraan dat artikel 111 van het Familiewetboek van 1972 het huwelijk vaststelt op 18 jaar voor jongens en 16 jaar voor meisjes, met dispensatie om een ernstige reden.
  17. Loi n° 2015-08 portant code de l'enfant en République du Bénin — Nationale Assemblee van Benin, 2015 (in het Frans): Het Beninse kinderwetboek (2015) verbiedt het vroege en gedwongen huwelijk (art. 181) en bestraft met 3 tot 10 jaar gevangenisstraf het huwelijk van een kind onder de 18 jaar (art. 375).
  18. Loi n° 2019-570 du 26 juin 2019 relative au mariage (Côte d'Ivoire) — Republiek Ivoorkust (Staatsblad), 2019 (in het Frans): Ivoriaanse wet van 2019: niemand mag trouwen vóór de volle leeftijd van 18 jaar (art. 2), zonder in de tekst leesbare dispensatie; schending leidt tot absolute nietigheid (art. 26).
  19. Loi n° 2011-087 du 30 décembre 2011 portant Code des personnes et de la famille (Mali) — Secretariaat-Generaal van de regering van Mali (Staatsblad), 2012 (in het Frans): Malinees wetboek van 2011: huwelijk op 18 jaar voor de man en 16 jaar voor de vrouw (art. 281), met dispensatie vanaf 15 jaar; symbolische bruidsschat begrensd op 15 000 frank.
  20. Strongly Stated: Oklahoma ends child marriage as pressure mounts on other states — Freedom From Religion Foundation Action, 2026 (an): Oklahoma heeft de leeftijd zonder uitzondering op 18 jaar gesteld met SB 504, die op 13 mei 2026 wet werd zonder handtekening van de gouverneur, van kracht op 1 november 2026.
  21. Mariage des mineures au Maroc : moins de demandes, une exception judiciaire qui persiste — Hespress FR (naar de Hoge Raad van de Rechterlijke Macht), 2026 (in het Frans): Volgens de CSPJ waren er in 2023 20 192 aanvragen en 12 629 toestemmingen voor het huwelijk van minderjarigen, daarna in 2024 16 755 aanvragen en 10 691 toestemmingen.
  22. Comité CEDAW : recommandation générale n° 21 (1994, égalité dans le mariage et les rapports familiaux), n° 29 (2013, art. 16, conséquences économiques du mariage) et recommandation conjointe CEDAW n° — CEDAW-Comité en Comité voor de Rechten van het Kind (VN), 1994 (an): Het CEDAW-Comité is van oordeel dat de minimumleeftijd voor het huwelijk 18 jaar moet zijn voor beide geslachten; gezamenlijke aanbeveling 31/18 laat bij wijze van uitzondering 16 jaar toe, via een rechter.
  23. India records progress against child marriage and gender violence (relais de NFHS-6 2023-24) — Human Progress (overname van een artikel van The Economic Times), 2026 (an): Persovername: NFHS-6 (2023-24) geeft 20,1 % vrouwen van 20 tot 24 jaar getrouwd vóór hun 18e, tegenover 23,3 % in NFHS-5; cijfer niet bevestigd in het officiële rapport.
  24. Code pénal (ordonnance n° 66-156 du 8 juin 1966, modifiée et complétée), édition 2015 du Secrétariat général du Gouvernement — Secretariaat-Generaal van de Algerijnse regering, 2015 (in het Frans): Artikel 326 bestraft de ontvoering van een minderjarige onder de 18 jaar met een tot vijf jaar gevangenisstraf; als de minderjarige met haar ontvoerder trouwt, is voor vervolging een klacht vereist.
  25. Over 40,000 Girls under Age 15 Married Each Year in Iran (Centre pour les droits humains en Iran) — Center for Human Rights in Iran (CHRI), 2015 (an): Volgens officiële burgerlijkestandstatistieken, aangehaald in 2015, trouwden in Iran in één jaar meer dan 40 000 meisjes onder de 15 jaar (40 404 in 2014).
  26. Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy, tekst jednolity (Dz. U. z 2026 r. poz. 236) : art. 10, art. 15¹ — Kancelaria Sejmu (ISAP, Polen), 2026 (po): In Polen moet men 18 jaar zijn om te trouwen; de voogdijrechtbank kan een jonge vrouw van 16 jaar om gegronde redenen toestemming geven.
  27. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny, tekst jednolity (Dz. U. z 2026 r.) : art. 191 (zmuszanie) et art. 191b (zmuszanie do zawarcia małżeństwa) — Kancelaria Sejmu (ISAP, Polen), 2026 (po): Polen kent een specifiek misdrijf van gedwongen huwelijk, artikel 191b van het Wetboek van Strafrecht, bestraft met 3 maanden tot 5 jaar gevangenisstraf.
  28. UN Committee on the Rights of the Child: Taliban must explicitly and unequivocally ban child marriage — KabulNow (met verwijzing naar het VN-Comité voor de Rechten van het Kind), 2026 (an): Het VN-Comité voor de Rechten van het Kind vraagt de Taliban hun reglement over de scheiding van echtgenoten in te trekken en kindhuwelijken uitdrukkelijk en ondubbelzinnig te verbieden.
  29. Loi sur le mariage civil (L.C. 2005, ch. 33), art. 2.1 (consentement) et 2.2 (âge minimal de 16 ans) — Regering van Canada, ministerie van Justitie, 2015 (an): De Canadese federale wet stelt een ondergrens van 16 jaar: niemand mag in Canada vóór die leeftijd trouwen, en de toestemming moet vrij en weloverwogen zijn.
  30. Code criminel (L.R.C. 1985, ch. C-46), art. 293.1 (mariage forcé) et 293.2 (mariage d'une personne de moins de 16 ans) — Regering van Canada, ministerie van Justitie, 2026 (an): Het Canadese Wetboek van Strafrecht bestraft met ten hoogste vijf jaar gevangenisstraf wie een gedwongen huwelijk of het huwelijk van een persoon onder de 16 jaar voltrekt of daarbij helpt.
  31. Code du statut personnel (Tunisie), publication de l'Imprimerie Officielle de la République Tunisienne — Staatsdrukkerij van de Tunesische Republiek (IORT), 2012 (in het Frans): Artikel 5 van het Wetboek van het personenstatuut verbiedt het huwelijk vóór de volle leeftijd van 18 jaar, behalve met toestemming van de rechter om ernstige redenen; artikel 6 eist de toestemming van de voogd en de moeder.
  32. Bolivia prohíbe el matrimonio infantil en una victoria histórica para las niñas (loi n° 1639) — Plan International Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, 2025 (in het Spaans): In Bolivia schrapt wet 1639 de uitzonderingen vanaf 16 jaar uit het Familiewetboek en verbiedt zij vroege huwelijken en vroege samenlevingsvormen zonder uitzondering; in werking getreden op 25 september 2025.
  33. La réforme du Code de la famille à l'aune des recommandations de l'Instance chargée de la révision de la Moudawana : innovations, limites et perspectives (Policy Paper PP-06/25) — Policy Center for the New South (Rabat), 2025 (in het Frans): Analyse van maart 2025 van de 139 voorstellen tot herziening van de Moudawana: huwelijksleeftijd 18 jaar, met uitzonderlijke afwijking op 17 jaar bij gemotiveerde beslissing van de rechter.
  34. Estado del matrimonio infantil y uniones tempranas en Colombia (Datos para el cambio, insumo técnico para la implementación y seguimiento a la Ley 2447 « Son niñas, no esposas ») — Colombiaans Instituut voor Gezinswelzijn (ICBF), 2025 (in het Spaans): Colombiaans officieel bulletin: wet 2447 van 2025, bekrachtigd op 13 februari 2025, verhoogt de leeftijd voor huwelijk en feitelijk samenleven tot 18 jaar; cijfers van de volkstelling van 2018.
  35. Loi n° 2007-022 du 20 août 2007 relative au mariage et aux régimes matrimoniaux (J.O. n° 3163 du 28/01/08, p. 131) — Republiek Madagaskar, 2007 (in het Frans): De Malagassische wet van 2007 stelt de huwelijksleeftijd op 18 jaar (art. 3), met mogelijke afwijking om ernstige redenen, verleend door de president van de rechtbank van eerste aanleg.
  36. The Prohibition of Child Marriage Act, 2006 (Act No. 6 of 2007) — Parlement van India (PRS Legislative Research), 2007 (an): Indiase wet van 2006: kind is het meisje onder de 18 jaar en de jongen onder de 21 jaar; het kindhuwelijk is vernietigbaar en de organisatoren ervan worden gestraft.
  37. Rapport de mission de suivi de la mise en œuvre des observations finales et recommandations du CAEDBE à la suite de l'examen du Rapport initial sur la République du Burundi — Afrikaans Comité van Deskundigen inzake de Rechten en het Welzijn van het Kind (Afrikaanse Unie), 2025 (in het Frans): In april 2025 stelt het Afrikaanse comité vast dat de wettelijke leeftijd 18 jaar (meisjes) en 21 jaar (jongens) blijft en dat het ontwerp van kinderwetboek gedwongen huwelijken niet uitdrukkelijk verbiedt.
  38. Pakistan Penal Code, 1860 (articles 498A, 498B, 498C — fiche UNHCR RIMAP) — UNHCR (platform Rights Mapping and Analysis), 2025 (an): Het Pakistaanse Wetboek van Strafrecht bestraft met 3 tot 7 jaar gevangenisstraf het dwingen tot een huwelijk (art. 498B) en het huwelijk van een vrouw met de Koran (art. 498C).
  39. UNICEF Global Database, flux de données PT_CM (Child marriage) : indicateurs femmes 20-24 ans mariées avant 15 et avant 18 ans, hommes 20-24 ans mariés avant 18 ans — UNICEF (Data Warehouse, SDMX-API), 2026 (an): De UNICEF-database geeft per land het aandeel vrouwen van 20-24 jaar getrouwd vóór 18 en vóór 15 jaar, met het brononderzoek; gebruikt voor twaalf Afrikaanse landen en landen in de Indische Oceaan.
  40. UNICEF Data Warehouse, dataflow PT_CM « Child Marriage » : extraction Maroc, Algérie, Tunisie, Égypte (femmes 20-24 ans mariées avant 18 ans et avant 15 ans ; hommes 20-24 ans avant 18 ans) — UNICEF (Data Warehouse, SDMX), 2026 (an): Meest recente UNICEF-cijfers: Marokko 13,7 % vóór 18 jaar (ENPSF 2017-18), Algerije 3,8 % (MICS 2018-19), Tunesië 2,4 % (MICS 2023), Egypte 15,8 % (EFHS 2021).
  41. Prohibition of Child Marriage Act, 2024 (Act 5 of 2024), Sierra Leone — Parlement van Sierra Leone (SierraLII), 2024 (an): Elk huwelijk met een persoon onder de 18 jaar is een misdrijf, strafbaar met minstens 15 jaar gevangenisstraf of een boete; ouderlijke toestemming is verboden.
  42. Marriage Under Haitian Law (LL File No. 1992-1653) — Law Library of Congress (Verenigde Staten), 1992 (an): Rapport uit 1992: in Haïti is de huwelijksleeftijd 18 jaar voor mannen en 15 jaar voor vrouwen, met mogelijke dispensatie door de President (art. 133 van het Burgerlijk Wetboek).
  43. Convention supplémentaire relative à l'abolition de l'esclavage, de la traite des esclaves et des institutions et pratiques analogues à l'esclavage (Genève, 7 septembre 1956) — Verenigde Naties (Verdragenafdeling), 1956 (an): Eerste universele verdrag gericht op het huwelijk van een bepaalde vrouw tegen betaling, dat door de man wordt overgedragen of geërfd; het telt 124 verdragspartijen op 18 november 2026.
  44. Convention sur le consentement au mariage, l'âge minimum du mariage et l'enregistrement des mariages (New York, 10 décembre 1962) — Verenigde Naties (Algemene Vergadering), 1962 (an): Drie inhoudelijke artikelen: toestemming in persoon, een bij wet vastgestelde minimumleeftijd met mogelijke dispensatie om een ernstige reden, en een officieel register; 56 partijen op 18 november 2026.
  45. Objectifs de développement durable, Objectif 5, cible 5.3 et indicateur 5.3.1 (fiche de métadonnées) — Verenigde Naties (Statistische Afdeling) en UNICEF, 2024 (an): Doel 5.3: schadelijke praktijken zoals kinderhuwelijken, vroege en gedwongen huwelijken uitbannen; indicator 5.3.1: vrouwen van 20 tot 24 jaar getrouwd vóór hun 15e en vóór hun 18e.
  46. Women, Business and the Law 2026: Benchmarking Laws for Jobs and Inclusive Growth — Wereldbankgroep, 2026 (an): Women, Business and the Law 2026 (190 economieën): 144 onderzochte economieën hebben geen adequate wetgeving over kindhuwelijken; 83 behouden ouderlijke uitzonderingen.
  47. Wetboek van Strafrecht, art. 284 (dwang : contrainte), version en vigueur du 01-07-2026 — Wettenbank (Overheid.nl, Nederland), 2026 (né): In Nederland heeft het gedwongen huwelijk geen eigen artikel in het Wetboek van Strafrecht: het wordt bestraft als dwang (art. 284), met maximaal 2 jaar gevangenisstraf.
  48. Burgerlijk Wetboek Boek 1, titel 5 (Het huwelijk) : art. 1:31 (âge de 18 ans), 1:53 (opposition du ministère public), 1:71 (nullité pour contrainte) — Wettenbank (Overheid.nl, Nederland), 2025 (né): In Nederland moet men 18 jaar zijn om te trouwen, zonder dispensatie sinds 5 december 2015; een onder dwang gesloten huwelijk kan worden vernietigd.
  49. Wet tegengaan huwelijksdwang (Wet van 7 oktober 2015 tot wijziging van Boek 1 en Boek 10 BW), Staatsblad 2015, 354 — Wettenbank (Overheid.nl) en Rijksoverheid.nl, Nederland, 2015 (né): De wet van 7 oktober 2015 heeft de huwelijksleeftijd in Nederland vastgesteld op 18 jaar, zonder dispensatie, en de preventie van gedwongen huwelijken versterkt.
  50. Morocco's child rape victims and the law — Al Jazeera, 2014 (an): Artikel van januari 2014: het Marokkaanse Parlement heeft unaniem de wijziging van artikel 475 aangenomen, dat een verkrachter toeliet aan vervolging te ontsnappen door met zijn minderjarige slachtoffer te trouwen.
  51. Saudi Arabia: New Personal Status Law codifies guardianship and discrimination (déclaration publique MDE 23/6431/2023) — Amnesty International, 2023 (an): Het Saoedische Wetboek van het personenstatuut van 2022 verbiedt het huwelijk vóór 18 jaar, maar een rechtbank kan het na de puberteit toestaan; de vrouw heeft haar voogd nodig.
  52. Pakistan's Punjab passes bill banning marriage under 18, tightens penalties for child marriage (Punjab Child Marriage Restraint Bill 2026) — Arab News Pakistan (pers, overname van een provinciale wet), 2026 (an): Pakistaans Punjab heeft in april 2026 een minimumleeftijd van 18 jaar voor jongens en meisjes aangenomen: 2 tot 3 jaar gevangenisstraf voor de volwassene die met een kind trouwt, een misdrijf waarvoor geen borgtocht mogelijk is.
  53. Ley 26.994, Código Civil y Comercial de la Nación, art. 403 (impedimentos matrimoniales), 404 (falta de edad nupcial, dispensa judicial), 424-425 (nulidad) — Argentijnse Republiek (Infoleg), 2014 (in het Spaans): In Argentinië is de huwbare leeftijd 18 jaar; vanaf 16 jaar met toestemming van de wettelijke vertegenwoordigers of rechterlijke dispensatie; onder de 16 alleen met rechterlijke dispensatie.
  54. Question écrite n° 81314 de M. Yvan Lachaud (12e législature) sur l'âge minimum du mariage des filles et des garçons, et réponse du garde des sceaux — Franse Nationale Assemblee (Journal officiel), 2005 (in het Frans): Vóór de wet van 4 april 2006 was de minimale huwelijksleeftijd 15 jaar voor meisjes en 18 jaar voor jongens; het Parlement stemde voor gelijkheid op 18 jaar.
  55. Mariages avec un mineur (page de l'Office fédéral de la justice sur les mesures entrées en vigueur le 1er janvier 2025) — Federaal Bureau voor Justitie (Zwitserland), 2025 (in het Frans): Sinds 1 januari 2025 erkent Zwitserland geen in het buitenland gesloten huwelijken met een minderjarige meer als een echtgenoot in Zwitserland woonde; nietigverklaring blijft langer mogelijk.
  56. Zwangsverheiratung bekämpfen – Betroffene wirksam schützen. Eine Handreichung für die Kinder- und Jugendhilfe (avant-propos de la ministre fédérale Karin Prien, décembre 2025) — Duits federaal ministerie voor Gezin (BMBFSFJ) en TERRE DES FEMMES, 2009 (in het Duits): Duitse federale gids: het gedwongen huwelijk is sinds 1 juli 2011 een strafbaar feit (§ 237 StGB); het sociaal huwelijk is sinds 2017 verboden.
  57. Código Civil (Real Decreto de 24 de julio de 1889), texto consolidado : arts. 46 à 48 (empêchements au mariage), art. 239-245 (émancipation) — Boletín Oficial del Estado (BOE), 2025 (in het Spaans): In Spanje moet men 18 jaar zijn of vanaf 16 jaar ontvoogd om te trouwen; de leeftijdsdispensatie vanaf 14 jaar is in 2015 verdwenen.
  58. Ley Orgánica 10/1995, de 23 de noviembre, del Código Penal : art. 172 bis (matrimonio forzado), texte consolidé — Boletín Oficial del Estado (BOE), 1995 (in het Spaans): Spanje bestraft het gedwongen huwelijk sinds 1 juli 2015: van 6 maanden tot 3,5 jaar gevangenisstraf, of een boete, met een zwaardere straf als het slachtoffer minderjarig is.
  59. Codice civile, art. 84 (Età) : texte vigent reproduit par Brocardi.it, « aggiornato al 31/10/2026 » — Brocardi.it (weergave van het Italiaanse Burgerlijk Wetboek), 2026 (in het Italiaans): In Italië mogen minderjarigen niet trouwen; de rechtbank kan om ernstige redenen een persoon van 16 jaar toelaten nadat zij zijn of haar rijpheid heeft vastgesteld.
  60. Gesetz zur Bekämpfung von Kinderehen mangels Regelungen zu den Folgen und zu Fortführungsmöglichkeiten nach inländischem Recht unwirksamer Auslandskinderehen mit dem Grundgesetz unvereinbar (communiqu — Federaal Grondwettelijk Hof van Duitsland, 2023 (in het Duits): Het Duitse Grondwettelijk Hof oordeelt dat de regeling van 2017, die buitenlandse huwelijken onder de 16 jaar automatisch nietig verklaart zonder de gevolgen te regelen, onverenigbaar is met de Grondwet.
  61. Civil Code of China, Part V Marriage and Family (2020) — traduction anglaise provisoire — China Justice Observer (vertaling van het Chinese Burgerlijk Wetboek), 2020 (an): In China is de minimale huwelijksleeftijd 22 jaar voor mannen en 20 jaar voor vrouwen (art. 1047); een huwelijk onder dwang kan binnen een jaar nietig worden verklaard (art. 1052).
  62. Egypt drafts sweeping 355-article Family Law to overhaul century-old personal status regulations — Daily News Egypt, 2026 (an): Op 29 april 2026 keurde de Egyptische regering een verenigd ontwerp van 355 artikelen over het gezin goed; het artikel vermeldt noch de huwelijksleeftijd noch het kindhuwelijk.
  63. Code pénal suisse, art. 181a Mariage forcé, partenariat forcé (texte en français sur droit-bilingue.ch, version non officielle) — Droit bilingue (weergave van het Zwitserse federale recht), 2009 (in het Frans): Artikel 181a van het Zwitserse Wetboek van Strafrecht bestraft met ten hoogste vijf jaar gevangenisstraf of een geldstraf wie iemand door geweld, bedreiging of belemmering dwingt te trouwen.
  64. Promouvoir la Convention d'Istanbul et améliorer sa mise en œuvre : tirer les leçons de l'expérience (rapport, Assemblée parlementaire du Conseil de l'Europe, Doc. 16372) — Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa, 2026 (an): Rapport van de Parlementaire Assemblee: 38 lidstaten hebben het Verdrag van Istanbul geratificeerd, de Europese Unie is er in 2023 toe toegetreden; Turkije heeft zich in 2021 teruggetrokken.
  65. Ancien Code civil belge, Livre I (art. 1-515) : articles 144, 145, 146, 146bis, 146ter et 148 (âge du mariage, dispense par le tribunal de la famille, mariage de complaisance, mariage forcé) — FOD Justitie (Belgisch Staatsblad), 2026 (in het Frans): In België mag niemand vóór 18 jaar trouwen, behalve met opheffing door de familierechtbank om ernstige redenen; geen huwelijk zonder vrije toestemming (art. 146ter).
  66. Code pénal belge de 1867 (ancien), articles 391sexies à 391octies : Chapitre XI, Du mariage forcé et de la cohabitation légale forcée (abrogé le 1er septembre 2026) — FOD Justitie (Belgisch Staatsblad), 2026 (in het Frans): Tot 31 augustus 2026 werd het Belgische gedwongen huwelijk bestraft met 3 maanden tot 5 jaar gevangenisstraf en een boete van 250 tot 5 000 euro.
  67. Loi du 29 février 2024 introduisant le livre II du Code pénal (nouveau Code pénal belge) : articles 293 à 296, Section 8, Le mariage forcé et la cohabitation légale forcée — FOD Justitie (Belgisch Staatsblad), 2024 (in het Frans): In het nieuwe Belgische Strafwetboek (1 september 2026) wordt het gedwongen huwelijk (art. 293) bestraft met meer dan 3 tot 5 jaar gevangenisstraf; de minderjarigheid van het slachtoffer verzwaart de straf.
  68. Bürgerliches Gesetzbuch (BGB), § 1303 Ehemündigkeit et § 1314 Aufhebungsgründe (âge du mariage, annulation du mariage d'un mineur et du mariage sous la menace) — Duits Federaal Bureau voor Justitie (gesetze-im-internet.de), 2026 (in het Duits): In Duitsland mag niemand vóór 18 jaar trouwen; het huwelijk van een persoon onder de 16 jaar is nietig, dat van een minderjarige van 16 of 17 jaar vernietigbaar.
  69. Strafgesetzbuch (StGB), § 237 Zwangsheirat (mariage forcé) — Duits Federaal Bureau voor Justitie (gesetze-im-internet.de), 2026 (in het Duits): § 237 van het Duitse Wetboek van Strafrecht bestraft het gedwongen huwelijk met zes maanden tot vijf jaar gevangenisstraf; poging is strafbaar.
  70. Niger's Fourth UPR Cycle: Persistent Challenges in Rights, Justice and Protection (52e session de l'EPU) — Geneva International Centre for Justice (GICJ), 2026 (an): Rapport van april 2026 over de UPR van Niger: verscheidene staten vragen 18 jaar en strafbaarstelling van het kindhuwelijk; Niger antwoordt dat zijn nieuwe Wetboek van Strafrecht het strafbaar stelt vóór 18 jaar.
  71. Girls Not Brides — Atlas du mariage d'enfants : fiche Afghanistan — Girls Not Brides, 2022 (an): Afghanistan: 28,7 % van de meisjes is vóór hun 18e getrouwd, 9,6 % vóór hun 15e; het Burgerlijk Wetboek van 1977 stelt de leeftijd op 16 jaar voor meisjes en 18 voor jongens.
  72. Child Marriage Atlas : Argentina — Girls Not Brides, 2024 (an): In Argentinië is 16 % van de meisjes vóór hun 18e getrouwd of samenwonend en 2 % vóór hun 15e, volgens het onderzoek MICS6 2019-2020.
  73. Girls Not Brides — Atlas du mariage d'enfants : fiche Bangladesh — Girls Not Brides, 2026 (an): Bangladesh: 47 % van de meisjes is vóór hun 18e getrouwd, 13 % vóór hun 15e; wettelijke leeftijd 18 jaar (meisjes) en 21 jaar (jongens), rechterlijke uitzondering (art. 19); actieplan 2018-2030.
  74. Girls Not Brides — Atlas du mariage d'enfants : Tchad — Girls Not Brides, 2026 (an): In Tsjaad trouwt 61 % van de meisjes vóór hun 18e en 24 % vóór hun 15e (MICS 2019); de wettelijke leeftijd is sinds 2015 18 jaar.
  75. Girls Not Brides — Atlas du mariage d'enfants : fiche Chine — Girls Not Brides, 2026 (an): China: ongeveer 3 % van de meisjes is vóór hun 18e getrouwd (UNICEF-schatting die door het nationale bureau voor de statistiek wordt betwist); wettelijke leeftijd 22 jaar (mannen) en 20 jaar (vrouwen); handel in buitenlandse bruiden.
  76. Girls Not Brides — Atlas du mariage d'enfants : fiche Iran — Girls Not Brides, 2019 (an): Iran: 17 % van de meisjes is vóór hun 18e getrouwd en 3 % vóór hun 15e (UNICEF, 2019); wettelijke meerderjarigheid van meisjes op 9 maanjaren.
  77. Girls Not Brides — Atlas du mariage d'enfants : fiche Irak — Girls Not Brides, 2018 (an): Irak: 28 % van de meisjes is vóór hun 18e getrouwd en 7 % vóór hun 15e (MICS 2018); de wet op het personenstatuut stelt 18 jaar vast, of 15 jaar met instemming van de rechter.
  78. Girls Not Brides — Atlas du mariage d'enfants : fiche Népal — Girls Not Brides, 2022 (an): Nepal: 35 % van de meisjes is vóór hun 18e getrouwd en 6 % vóór hun 15e (NDHS 2022); wettelijke leeftijd 20 jaar, maar de pagina is hierover inconsistent.
  79. Girls Not Brides — Atlas du mariage d'enfants : fiche Pakistan — Girls Not Brides, 2017 (an): Pakistan: 18 % van de meisjes is vóór hun 18e getrouwd, 4 % vóór hun 15e (DHS 2017-18); federale wet van 1929: 16 jaar (meisjes), 18 jaar (jongens).
  80. Girls Not Brides — Atlas du mariage d'enfants : fiche Yémen — Girls Not Brides, 2022 (an): Jemen: 30 % van de meisjes is vóór hun 18e getrouwd, 7 % vóór hun 15e (MICS 2022-23); de fiche noemt zowel een leeftijd van 18 jaar als geen minimumleeftijd.
  81. Forced Marriage Unit statistics 2025 — Home Office en FCDO (Forced Marriage Unit, Verenigd Koninkrijk), 2026 (an): In 2025 heeft de Britse eenheid 406 zaken bijgestaan (+69 % ten opzichte van 2024): 40 % slachtoffers van 17 jaar en jonger, 74 % vrouwen; Pakistan 41 %, Bangladesh 9 %.
  82. gov-uk-forced-marriage — GOV.UK, 2026 (in het Engels): Officiële Britse pagina over gedwongen huwelijken, aangehaald in de bestaande pagina van de site over gedwongen huwelijken en bruidsontvoering.
  83. H.R. 9758, Child Marriage Prevention Act of 2026 (119th Congress), version introduite (IH) — Congres van de Verenigde Staten (U.S. Government Publishing Office), 2026 (an): Amerikaans federaal wetsontwerp tegen kindhuwelijken: nationale commissie, steun aan de staten, federale grenzen; het somt 17 staten en het DC op die 18 jaar zonder uitzondering hanteren.
  84. Un pas en avant, un pas en arrière en Tunisie — Human Rights Watch, 2017 (in het Frans): Op 14 september 2017 heeft het Tunesische ministerie van Justitie de circulaire van 1973 ingetrokken, die het huwelijk van een Tunesische vrouw met een niet-moslim verbood tenzij met een bekeringsbewijs.
  85. Iraq: Personal Status Law Amendment Sets Back Women's Rights — Human Rights Watch, 2025 (an): Irak heeft op 21 januari 2025 een wijziging van de wet van 1959 aangenomen die de keuze voor een sjiitisch-jaafaritische code toelaat; de huwelijksleeftijd van 1959 blijft gehandhaafd.
  86. Marriage Without Safeguards: The Consequences of Iraq's Personal Status Code — Human Rights Watch, 2026 (an): HRW meldt dat het Iraakse Parlement in augustus 2025 een personenstatuutcode heeft goedgekeurd die het huwelijk bij de puberteit toestaat, mogelijk al vanaf 9 of 10 jaar, en religieuze huwelijken legaliseert.
  87. Global Estimates of Modern Slavery: Forced Labour and Forced Marriage (Estimations mondiales de l'esclavage moderne : travail forcé et mariage forcé) — ILO, Walk Free en Internationale Organisatie voor Migratie, 2022 (an): In 2021 leefden 22 miljoen mensen in een gedwongen huwelijk, tegenover 15,4 miljoen in 2016; 14,9 miljoen vrouwen en meisjes; bijna twee derde in Azië en de Stille Oceaan.
  88. Ordonnance n° 05-02 du 18 Moharram 1426 correspondant au 27 février 2005 modifiant et complétant la loi n° 84-11 du 9 juin 1984 portant code de la famille (Journal officiel n° 15 du 27 février 2005, t — Secretariaat-Generaal van de Algerijnse regering (JORADP), 2005 (in het Frans): De ordonnantie van 2005 stelt de huwbaarheid op 19 jaar voor man en vrouw, met dispensatie door de rechter wegens belang of noodzaak (art. 7).
  89. Journal officiel de la République démocratique du Congo, numéro spécial du 25 mai 2009 : Loi n° 09/001 du 10 janvier 2009 portant protection de l'enfant, Loi n° 08/011 du 14 juillet 2008, Loi n° 06/01 — Kabinet van de President van de Democratische Republiek Congo, 2009 (in het Frans): Het Congolese Wetboek van Strafrecht, aangevuld door de wet van 2006, bestraft in artikel 174 f het uithuwelijken of dwingen tot trouwen van een persoon die onder iemands gezag staat.
  90. The Attorney General v. Rebeca Z. Gyumi, Civil Appeal No. 204 of 2017, Court of Appeal of Tanzania at Dar es Salaam (judgment delivered 23 October 2019) — Hof van Beroep van Tanzania, 2019 (an): Op 23 oktober 2019 bevestigt het Hof van Beroep van Tanzania de ongrondwettigheid van de artikelen 13 en 17 van de wet van 1971 (15 jaar voor meisjes).
  91. Code pénal, article 222-14-4 (fait de contraindre une personne à contracter un mariage ou une union à l'étranger : manœuvres pour la faire quitter le territoire de la République) — Légifrance, 2013 (in het Frans): Artikel 222-14-4 bestraft met drie jaar gevangenisstraf en 45 000 euro het door bedrieglijke handelingen laten vertrekken van een persoon uit Frankrijk om die in het buitenland gedwongen uit te huwelijken.
  92. Code civil, articles 181 (délai d'action en nullité pour défaut de consentement libre) et 202-1 (conflit de lois : la loi personnelle de chaque époux, mais le consentement toujours exigé) — Légifrance, 2008 (in het Frans): Artikel 202-1 eist de toestemming van de echtgenoten ongeacht hun persoonlijk statuut; de vordering tot nietigverklaring wegens ontbreken van vrije toestemming verjaart na vijf jaar (art. 181).
  93. Code pénal, article 222-12 (peines des violences ayant entraîné une incapacité de travail de huit jours au plus ou sans incapacité, avec circonstances aggravantes dont le refus ou la contrainte à un m — Légifrance, 2025 (in het Frans): Artikel 222-12, 6° bis, verzwaart het geweld dat wordt gepleegd om iemand tot een huwelijk te dwingen of omdat die persoon weigert: vijf jaar en 75 000 euro.
  94. Code civil, articles 144, 145, 146 et 146-1 (Titre V, Du mariage, Chapitre Ier, Des qualités et conditions requises pour pouvoir contracter mariage) — Légifrance, 2026 (in het Frans): In Frankrijk mag niemand vóór de volle leeftijd van 18 jaar trouwen; de procureur kan om ernstige redenen een leeftijdsdispensatie verlenen; zonder toestemming is er geen huwelijk.
  95. Marriage (Scotland) Act 1977 (c. 15), section 1 : âge du mariage (16 ans) en Écosse — legislation.gov.uk (Parlement van het Verenigd Koninkrijk), 2026 (in het Engels): In Schotland mag niemand vóór 16 jaar trouwen en is een huwelijk met een persoon onder de 16 jaar nietig; de minimumleeftijd is niet verhoogd tot 18 jaar.
  96. Anti-social Behaviour, Crime and Policing Act 2014 (c. 12), sections 121 (forced marriage offence, Angleterre et pays de Galles) et 122 (forced marriage offence, Écosse) — legislation.gov.uk (Parlement van het Verenigd Koninkrijk), 2026 (in het Engels): Gedwongen huwelijk is strafbaar met 7 jaar gevangenisstraf in Engeland, Wales en Schotland; sinds 2023 is het een misdrijf een kind tot een huwelijk te brengen.
  97. Marriage and Civil Partnership (Minimum Age) Act 2022 (c. 28) : sections 1 à 7 (Angleterre et pays de Galles) — legislation.gov.uk (Parlement van het Verenigd Koninkrijk), 2022 (in het Engels): Sinds 27 februari 2023 is de minimale huwelijksleeftijd in Engeland en Wales 18 jaar zonder uitzondering; een minderjarige tot een huwelijk brengen is een misdrijf.
  98. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu : madde 124 (evlenme yaşı), 126-128, 143 (aile cüzdanı ve dinî tören) — Mevzuat Bilgi Sistemi (Turkije), 2001 (tu): In Turkije is de huwelijksleeftijd 17 jaar; de rechter kan in een uitzonderlijk geval op 16 jaar toestemming geven; alleen het burgerlijk huwelijk is geldig.
  99. 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu : madde 103 (çocukların cinsel istismarı), 104 (reşit olmayanla cinsel ilişki), 109, 230 — Mevzuat Bilgi Sistemi (Turkije), 2014 (tu): Het Turkse strafrecht kent in de gelezen artikelen geen misdrijf met de naam gedwongen huwelijk: seksueel misbruik van kinderen (art. 103) en vrijheidsberoving (art. 109) zijn van toepassing.
  100. The Islamabad Capital Territory Child Marriage Restraint Act, 2025 (texte adopté par l'Assemblée nationale) — Nationale Assemblee van Pakistan, 2025 (an): In Islamabad is het huwelijk vóór 18 jaar verboden voor beide geslachten, met 2 tot 7 jaar gevangenisstraf naargelang de misdrijven, ook voor het samenwonen van kinderen.
  101. « Mariages forcés » en Suisse : causes, formes et ampleur (étude de l'Université de Neuchâtel pour l'Office fédéral des migrations) — Federaal Bureau voor Migratie; Universiteit van Neuchâtel (Zwitserland), 2012 (in het Frans): Federale studie uit 2012: 348 tot 481 personen gedwongen te trouwen in twee jaar, 384 tot 529 gedwongen af te zien van een relatie, 659 tot 909 gedwongen getrouwd te blijven.
  102. Review of Costs: Marriage and Civil Partnership Bill (NIAR-92-2026, Briefing Paper 46/26, Northern Ireland Assembly Research and Information Service) — Assemblee van Noord-Ierland (onderzoeksdienst RaISe), 2026 (in het Engels): Het Noord-Ierse wetsontwerp van 2026 zou de minimumleeftijd voor huwelijk en geregistreerd partnerschap van 16 naar 18 jaar verhogen; in mei 2026 was het nog niet aangenomen.
  103. Law nº 71/2024 of 26/06/2024 governing persons and family (Itegeko nº 71/2024 ryo ku wa 26/06/2024 rigenga abantu n'umuryango ; Loi nº 71/2024 du 26/06/2024 régissant les personnes et la famille) — Staatsblad van de Republiek Rwanda, 2024 (ki): De Rwandese wet van 2024 handhaaft de huwelijksleeftijd op 21 jaar (art. 197) maar laat 18- tot 20-jarigen toe een schriftelijke toestemming te vragen aan de ambtenaar van de burgerlijke stand van het district.
  104. Legge 19 luglio 2019, n. 69 (« Codice rosso »), art. 7 : introduction de l'art. 558-bis du codice penale « Costrizione o induzione al matrimonio » — Normattiva (Raad van Ministers, Italië), 2019 (in het Italiaans): Sinds 9 augustus 2019 is iemand dwingen te trouwen in Italië een misdrijf: 1 tot 5 jaar gevangenisstraf, 2 tot 7 jaar als het slachtoffer jonger is dan 14.
  105. Convention sur l'élimination de toutes les formes de discrimination à l'égard des femmes (CEDAW, New York, 18 décembre 1979), article 16 — Verenigde Naties (OHCHR, CEDAW-Comité), 1979 (an): Artikel 16 van het CEDAW-verdrag eist gelijkheid in het huwelijk en vrije toestemming; lid 2 ontneemt verlovingen en kindhuwelijken elk rechtsgevolg.
  106. Conditions pour vous marier (Gouvernement du Québec) — Regering van Québec, 2025 (in het Frans): In Québec moet men 18 jaar zijn om te trouwen; op 16 of 17 jaar moet men de rechtbank om toestemming vragen.
  107. Convention du Conseil de l'Europe sur la prévention et la lutte contre la violence à l'égard des femmes et la violence domestique (Convention d'Istanbul, STE n° 210), articles 32 et 37 — Raad van Europa, 2011 (an): Artikel 37 verplicht tot strafbaarstelling van het dwingen van een volwassene of een kind tot het huwelijk of het naar het buitenland lokken daarvoor; artikel 32 verplicht tot de mogelijkheid van nietigverklaring.
  108. service-public-3919 — Service-public.fr, 2026 (in het Frans): Officiële Franse pagina, aangehaald in de bestaande pagina van de site over gedwongen huwelijken en bruidsontvoering.
  109. Assemblée législative de Transition : Le nouveau Code des personnes et de la famille adopté (Sidwaya) et articles associés — Sidwaya (openbaar dagblad van Burkina Faso), 2025 (in het Frans): Burkina Faso heeft op 1 september 2025 een nieuw Wetboek van personen en gezin aangenomen: huwelijk op 18 jaar, uitzonderlijk 16 jaar onder toezicht van de rechter.
  110. Child marriage - Frequently Asked Questions (Mariage d'enfants : questions fréquentes) — UNFPA (Bevolkingsfonds van de Verenigde Naties), 2025 (an): Officiële definities van UNFPA: kindhuwelijk, informele verbintenis, vroeg huwelijk, gedwongen huwelijk; cijfers: meer dan 640 miljoen mensen, 19 % in 2025, 12 miljoen per jaar.
  111. Programme mondial UNFPA-UNICEF pour mettre fin au mariage d'enfants : rapport annuel de résultats 2025 « Protecting Progress: Adapting to a Changing Aid Landscape » — UNFPA en UNICEF, 2026 (an): 650 miljoen meisjes en vrouwen getrouwd vóór hun 18e, 12 miljoen meisjes per jaar; 18 % van de 20- tot 24-jarigen (22 % tien jaar geleden); 68 miljoen voorkomen huwelijken.
  112. The Child Marriage Restraint Act, 2017 (Act No. VI of 2017) — texte anglais authentique, notification S.R.O. 344-Law/2017 — Regering van Bangladesh, ministerie van Vrouwen- en Kinderzaken, 2017 (an): In Bangladesh is een meisje onder de 18 jaar of een jongen onder de 21 jaar minderjarig; straf tot 2 jaar, maar artikel 19 staat rechterlijke uitzonderingen toe.
  113. Non au mariage des enfants, 18 ans, sans exception (communiqué de presse UNICEF Madagascar) — UNICEF Madagaskar, 2026 (in het Frans): UNICEF meldt 42 % vrouwen van 20-24 jaar getrouwd vóór hun 18e (MICS 2025), tegenover 40 % in 2018, en pleit voor afschaffing van de afwijking in artikel 3.
  114. Yemen — Regional Study on Child Marriage (note pays, UNICEF Bureau régional MENA) — UNICEF, Regionaal Bureau voor het Midden-Oosten en Noord-Afrika, 2018 (an): Volgens UNICEF (2018) stelde het Jemenitische recht geen minimumleeftijd voor het huwelijk vast; de DHS 2013 gaf 31,9 % vrouwen van 20-24 jaar getrouwd vóór hun 18e.
  115. Casamento prematuro em Moçambique (page UNICEF Moçambique sur la Lei de Prevenção e Combate às Uniões Prematuras) — UNICEF Mozambique, 2026 (po): De Mozambikaanse wet van 2019 stelt de leeftijd voor een verbintenis op 18 jaar (art. 7) en bestraft met 8 tot 12 jaar gevangenisstraf de volwassene die een verbintenis aangaat met een kind (art. 30).
  116. Child marriage (page programme UNICEF) — UNICEF, 2023 (an): Definitie van UNICEF: elk formeel huwelijk of elke informele verbintenis tussen een kind onder de 18 jaar en een volwassene of een ander kind; een op de vijf meisjes is als kind getrouwd.
  117. Society for Enlightenment and Voluntary Action v. Union of India, 2024 INSC 790 (Cour suprême de l'Inde, 18 octobre 2024) — compte rendu Verdictum — Verdictum (juridische pers), arrest van het Hooggerechtshof van India, 2024 (an): Het Indiase Hooggerechtshof vraagt kindhuwelijken beter te voorkomen, minder te straffen en meer te beschermen, en nodigt het Parlement uit kinderverlovingen te verbieden.
  118. Law No. 12 of 1996 promulgating the Child Law, amended by Law No. 126 of 2008 (English translation by the National Council for Childhood and Motherhood) — Egyptische Nationale Raad voor Kinderen en Moederschap, 1996 (an): Kind is ieder persoon onder de 18 jaar (art. 2); wet 126/2008 verbiedt het registreren van een huwelijksakte voor een persoon onder de 18 jaar, op straffe van een tuchtmaatregel voor de ambtenaar.
  119. Loi n° 2016/007 du 12 juillet 2016 portant Code pénal (Cameroun), version anglaise, art. 297, 352, 356, 357 — Republiek Kameroen (WIPO Lex), 2016 (an): Kameroens Wetboek van Strafrecht van 2016: artikel 356 bestraft het gedwongen huwelijk met 5 tot 10 jaar gevangenisstraf, minimaal 2 jaar als het slachtoffer jonger is dan 18.
  120. A new California law bans child marriage. What's the global outlook on the practice? (NPR, relayé par WUNC) — NPR / WUNC News, 2026 (an): Californië heeft het huwelijk vóór 18 jaar zonder uitzondering verboden (AB 1267, ondertekend op 30 september 2026); het artikel van NPR maakt het de 18e staat.
  121. Prevalence of girl and boy child marriage across states and Union Territories in India, 1993–2021: a repeated cross-sectional study — Gausman et al., The Lancet Global Health, 2024 (in het Engels): India: marriage before 18 among women aged 20-24, 49.4% in 1993, 22.3% in 2021; men 7.1% (2006), 2.2% (2021).
  122. Here waits the bride? The effect of Ethiopia's child marriage law — McGavock, Journal of Development Economics, 2021 (in het Engels): In Ethiopia, raising the age from 15 to 18 delayed marriage of girls under 16 by about 17% where it was common.
  123. Trends in child marriage and new evidence on the selective impact of changes in age-at-marriage laws on early marriage — Batyra et Pesando, SSM - Population Health, 2021 (in het Engels): In six countries, no clear decline in early marriage in Benin, Mauritania, Kazakhstan and Bhutan; model-dependent declines in Tajikistan and Nepal.
  124. Increases in child marriage among the poorest in Mali: 'Reverse policies' or data quality issues? — Batyra et Pesando, Population Studies, 2023 (in het Engels): In Mali, after the age was lowered from 18 to 16 in 2011, child marriage rose among women with no education and in less developed communities; data quality is discussed.
  125. Tick tick boom: the rise of child marriage in Indonesia during the COVID-19 pandemic — Liem et al., Vulnerable Children and Youth Studies, 2025 (in het Engels): Indonesian dispensation applications: 24,865 in 2019, 64,225 in 2020, 62,890 in 2021.
  126. When Do Laws Matter? National Minimum-Age-of-Marriage Laws, Child Rights, and Adolescent Fertility, 1989–2007 — Kim et al., Law & Society Review, 2013 (in het Engels): Across 115 countries, adolescent fertility falls most with a strict age of 18; 18 with exceptions is indistinguishable from no law.
  127. The health consequences of child marriage: a systematic review of the evidence — Fan et Koski, BMC Public Health, 2022 (in het Engels): Review of 58 studies at serious to critical risk of bias: earlier motherhood, less facility delivery, physical partner violence; causal evidence very limited.
  128. Child Marriage Bans and Female Schooling and Labor Market Outcomes: Evidence from Natural Experiments in 17 Low- and Middle-Income Countries — Wilson, American Economic Journal: Economic Policy, 2022 (in het Engels): In 17 countries, raising the age to 18 delayed marriage and first birth and increased employment; effects are smaller in rural areas.
  129. Minimum Marriage Age Laws and the Prevalence of Child Marriage and Adolescent Birth: Evidence from Sub-Saharan Africa — Maswikwa et al., International Perspectives on Sexual and Reproductive Health, 2015 (in het Engels): In 12 sub-Saharan African countries, child marriage prevalence is 40% lower where the law consistently sets 18 (association between countries).
  130. Improved child marriage laws and its association with changing attitudes and experiences of intimate partner violence: a comparative multi-national study — Omidakhsh et Heymann, Journal of Global Health, 2020 (in het Engels): 5 treated and 14 comparison countries: more protective laws associated with better attitudes and less physical (OR 0.65) and sexual (OR 0.63) violence; only two countries for violence.
  131. Reducing Child Marriage in Indonesia: The Untapped Potential of the Marriage Law (2019) — Yusvitasari et Yunitasari, Oxford Human Rights Hub, 2022 (in het Engels): Indonesia's 2019 law: age 19, exemption for undefined “urgent reasons”; 34,000 applications January-June 2020, 97% granted.
  132. UNICEF Global Database, flux de données PT_CM (Child marriage) : indicateurs femmes 20-24 ans mariées avant 15 et avant 18 ans, hommes 20-24 ans mariés avant 18 ans — UNICEF (Data Warehouse, API SDMX), 2026 (an): The UNICEF database gives, by country, the share of women aged 20 to 24 married before 18 and before 15, with the source survey; used for twelve African and Indian Ocean countries.
  133. UNICEF Data Warehouse, dataflow PT_CM « Child Marriage » : extraction Maroc, Algérie, Tunisie, Égypte (femmes 20-24 ans mariées avant 18 ans et avant 15 ans ; hommes 20-24 ans avant 18 ans) — UNICEF (Data Warehouse, SDMX), 2026 (an): Most recent UNICEF figures: Morocco 13.7% before 18 (ENPSF 2017-18), Algeria 3.8% (MICS 2018-19), Tunisia 2.4% (MICS 2023), Egypt 15.8% (EFHS 2021).
  134. Convention supplémentaire relative à l'abolition de l'esclavage, de la traite des esclaves et des institutions et pratiques analogues à l'esclavage (Genève, 7 septembre 1956) — Nations Unies (Section des traités), 1956 (an): First universal treaty targeting the marriage of a woman given against a price, transferred by her husband or inherited; it has 124 states parties as of 18 November 2026.
  135. Convention sur le consentement au mariage, l'âge minimum du mariage et l'enregistrement des mariages (New York, 10 décembre 1962) — Nations Unies (Assemblée générale), 1962 (an): Three substantive articles: consent in person, a minimum age fixed by law with possible dispensation for serious reasons, and an official register; 56 parties as of 18 November 2026.
  136. Ancien Code civil belge, Livre I (art. 1-515) : articles 144, 145, 146, 146bis, 146ter et 148 (âge du mariage, dispense par le tribunal de la famille, mariage de complaisance, mariage forcé) — SPF Justice (Moniteur belge), 2026 (in het Frans): In Belgium no one may marry before 18, unless the family court lifts the ban for serious reasons; there is no marriage without free consent (art. 146ter).
  137. Code pénal belge de 1867 (ancien), articles 391sexies à 391octies : Chapitre XI, Du mariage forcé et de la cohabitation légale forcée (abrogé le 1er septembre 2026) — SPF Justice (Moniteur belge), 2026 (in het Frans): Until 31 August 2026, Belgian forced marriage was punishable by 3 months to 5 years in prison and a 250 to 5,000 euro fine.
  138. Loi du 29 février 2024 introduisant le livre II du Code pénal (nouveau Code pénal belge) : articles 293 à 296, Section 8, Le mariage forcé et la cohabitation légale forcée — SPF Justice (Moniteur belge), 2024 (in het Frans): In the new Belgian Penal Code (1 September 2026), forced marriage (art. 293) carries a level 3 penalty, over 3 to 5 years in prison; the victim's minority aggravates it.

Officiële of institutionele documenten waarop deze pagina steunt, geraadpleegd op 18 november 2026. De links openen in een nieuw tabblad.

Inhoud bijgewerkt in .

Tekst geschreven met hulp van AI, onder de redactionele verantwoordelijkheid van CAPIT; menselijke controles vinden slechts incidenteel plaats (methode en bronnen: Over ons). Deze inhoud vervangt geen medisch of juridisch advies. Een fout gezien? Schrijf ons.

Deze pagina in de sitemap vinden