Medisch begeleide voortplanting

Een koppel op zes raadpleegt voor een kinderwens die uitblijft. De technieken zijn overal dezelfde; wie er recht op heeft en wie betaalt, verschilt van Amsterdam tot Willemstad.

Wanneer van onvruchtbaarheid spreken

Na een jaar regelmatige seks zonder anticonceptie zonder zwangerschap — na zes maanden als de vrouw ouder is dan 35. Een koppel op zes maakt het mee; de oorzaak ligt in een derde van de gevallen bij de man, in een derde bij de vrouw, in een derde bij beiden of onbekend. Het onderzoek — zaadanalyse voor hem, hormonen, echo en eileideronderzoek voor haar — duurt enkele maanden en verklaart de meeste gevallen; de leeftijd van de vrouw is de eerste factor, en de vruchtbaarheid daalt scherp na 38.

De technieken

Wie toegang heeft

In Nederland en België alle vrouwen — koppels, koppels van vrouwen, alleenstaande vrouwen —, met een leeftijdsgrens voor de vergoeding (43 jaar in Nederland, 43 in België) en soms voor de behandeling zelf; in Suriname en op de eilanden zijn de klinieken zeldzaam en de regels afwezig of ouder, en de behandeling gebeurt vaak in Nederland, Colombia of de Verenigde Staten. De landenpagina's zeggen wie recht heeft op wat, en waar.

Wat het kost

In Nederland vergoedt de basisverzekering drie ivf-pogingen tot 43 jaar (met eigen risico), in België zes cycli tot 43 jaar bijna volledig; in Suriname en op de eilanden betaalt het koppel zelf — 3 000 tot 8 000 euro per cyclus, plus de reis. De landenpagina's geven de bedragen.

Wat de folders niet zeggen

Dat de helft van de koppels die aan een ivf beginnen, uiteindelijk geen kind krijgt; dat de behandeling zwaar is — de injecties, de hormonen, het wachten, de mislukkingen — en dat de koppels die ze doorstaan er even vaak sterker als kwetsbaarder uitkomen; dat stoppen een beslissing is die men samen neemt, met een datum; en dat de adoptie of het leven zonder kinderen ook een uitkomst is. De pagina over het verlangen en de mentale gezondheid zeggen waar men steun vindt.

Het recht land per land

Het wettelijke kader, de formaliteiten, de termijnen en de kosten veranderen van land tot land. Elk land heeft hier een gedetailleerde pagina: toepasselijke teksten, kernpunten, werkelijke procedures, kosten, nuttige adressen en valkuilen die u vermijdt.

Kies een land om zijn pagina te openen.

Europa

Europese Unie

De Unie regelt de toegang tot vruchtbaarheidsbehandelingen niet — wie er recht op heeft, met welke donoren, tot welke leeftijd, blijft nationaal en verschilt enorm —, maar ze regelt de veiligheid van zaad, eicellen en embryo's en geeft patiënten het recht zich in een andere lidstaat te laten behandelen met terugbetaling volgens de regels van hun eigen land.

Nederland

Nederland vergoedt drie IVF-pogingen uit de basisverzekering tot de 43e verjaardag, ook voor alleenstaande vrouwen en lesbische koppels. Donoren zijn sinds 2004 niet anoniem: het kind kan op 16 jaar de identiteit van de donor opvragen. Draagmoederschap is toegelaten zonder betaling, in één academisch centrum, en een wet over afstamming na draagmoederschap ligt bij het parlement.

België (Vlaanderen)

België heeft een van de meest open wetten van Europa (wet van 6 juli 2007): toegang voor alle vrouwen tot 45 jaar voor de punctie en 47 voor de terugplaatsing, zes IVF-cycli terugbetaald tot de 43e verjaardag, anonieme of gekende donoren, embryoselectie voor ernstige aandoeningen. Draagmoederschap is niet geregeld maar wordt in enkele centra getolereerd.

Zuid-Amerika

Suriname

Suriname heeft geen wet over medisch begeleide voortplanting: een enkele privékliniek in Paramaribo biedt inseminatie en IVF aan, niet vergoed door het Staatsziekenfonds, en veel koppels reizen naar Nederland, Colombia of Trinidad. Donatie, embryobewaring en draagmoederschap zijn noch geregeld noch verboden.

Caribisch gebied

Aruba

Aruba heeft geen wet over vruchtbaarheidsbehandelingen en geen IVF-centrum: de Arubaanse gynaecologen begeleiden stimulatie en inseminatie, en IVF gebeurt op Curaçao, in Colombia of in Nederland, zonder vergoeding door de AZV. Donatie en draagmoederschap zijn niet geregeld.

Curaçao

Curaçao heeft geen wet over medisch begeleide voortplanting; een privékliniek op het eiland biedt inseminatie en IVF aan, niet vergoed door de basisverzekering, en veel koppels gaan naar Colombia of Nederland. Donatie en draagmoederschap zijn niet geregeld, en het ouderschap van de vrouwelijke partner van de moeder vereist adoptie.

Sint Maarten

Sint Maarten heeft geen wet en geen IVF-centrum: de gynaecologen van het Sint Maarten Medical Center begeleiden diagnose en inseminatie, en IVF gebeurt op Curaçao, in Guadeloupe, de Verenigde Staten of Nederland, zonder vergoeding door de SZV. Aan de Franse kant geldt het Franse recht, met vergoeding voor wie er verzekerd is.

Caribisch Nederland (Bonaire, Sint Eustatius, Saba)

Op Bonaire, Sint Eustatius en Saba geldt geen embryo- of donorwet, en er is geen IVF-centrum: de diagnose gebeurt op het eiland, de behandeling via medische uitzending van het Zorgverzekeringskantoor naar Colombia, Curaçao of Nederland. De Nederlandse Wdkb en Embryowet gelden niet op de eilanden, al volgt de zorg het Nederlandse pakket in grote lijnen.

Dit thema wordt ook behandeld voor de Franstalige landen · de Engelstalige landen · de Duitstalige landen · de Spaanstalige landen · Italië en Italiaans Zwitserland · de Portugeestalige landen.

Pagina gecontroleerd in september 2026. De genoemde regels en cijfers kunnen veranderen: controleer ze bij twijfel bij de vermelde officiële bron.

Deze pagina in de sitemap vinden

Een vraag, een correctie, een suggestie? Schrijf ons.