Kinderen, gezin en erfenis — Sint Maarten

Adoptie

Het Burgerlijk Wetboek van Sint Maarten volgt het Nederlandse model: adoptie uitgesproken door het Gerecht in eerste aanleg in het kennelijk belang van het kind, leeftijdsverschil van minstens 18 jaar, samenleven en verzorging, instemming van het kind vanaf 12 jaar, onderzoek en advies van de Voogdijraad (Court of Guardianship). Omdat het huwelijk er alleen tussen een man en een vrouw bestaat, kunnen koppels van hetzelfde geslacht niet samen adopteren; een adoptie door zo'n koppel uitgesproken in Nederland moet wel erkend worden. Het Haags Adoptieverdrag geldt niet voor Sint Maarten: adopties uit derde landen — Haïti, de Dominicaanse Republiek, Jamaica, waarmee het eiland veel banden heeft — moeten door het Gerecht erkend worden. Aan de Franse kant geldt het Franse Code civil: adoption simple of plénière, agrément van de Collectivité, en het Haags verdrag; een adoptie uitgesproken in Saint-Martin is een Franse adoptie, die aan de Nederlandse kant als buitenlandse beslissing wordt erkend. Informele opvang van kinderen door familie is aan beide kanten gebruikelijk.

De kernpunten

In de praktijk

• Stiefouderadoptie: verzoek via een advocaat aan het Gerecht na een jaar gezamenlijke verzorging; de Voogdijraad hoort de andere ouder en het kind.
• Familie die een kind uit Haïti of de Dominicaanse Republiek opvangt, laat de buitenlandse adoptie of voogdij door het Gerecht erkennen vóór de inschrijving bij het Census Office en de aanvraag van een paspoort.
• Een koppel van hetzelfde geslacht dat op Sint Maarten woont, kan alleen in Nederland adopteren als het daar woont; de Nederlandse adoptie wordt op Sint Maarten erkend.
• Wie aan de Franse kant woont, volgt de Franse procedure bij de Collectivité de Saint-Martin (agrément) en het tribunal judiciaire; de adoptie wordt aan de Nederlandse kant erkend met apostille.

Kosten en vergoeding

Een adoptieprocedure kost griffiekosten en een advocaat, 2 500 à 5 000 dollar; kosteloze rechtsbijstand bij onvermogen. Aan de Franse kant is de procedure kosteloos, met eventueel een advocaat.

Waar u terechtkunt

• De Collectivité de Saint-Martin (aide sociale à l'enfance) voor de Franse kant.

Bronnen

• Government of Sint Maarten — Court of Guardianship — Overheid van Sint Maarten
• Gemeenschappelijk Hof van Justitie — Sint Maarten — rechtspraak
• Rijksoverheid — Adoptie — Nederlandse Centrale autoriteit

Het algemene artikel: Adoptie

Medisch begeleide voortplanting

Sint Maarten heeft geen wet en geen IVF-centrum: de gynaecologen van het Sint Maarten Medical Center begeleiden diagnose en inseminatie, en IVF gebeurt op Curaçao, in Guadeloupe, de Verenigde Staten of Nederland, zonder vergoeding door de SZV. Aan de Franse kant geldt het Franse recht, met vergoeding voor wie er verzekerd is.

Het recht van Sint Maarten kent geen embryowet, geen donorwet en geen regeling van het draagmoederschap. Het Sint Maarten Medical Center biedt diagnose, stimulatie en inseminatie; in-vitrofertilisatie bestaat niet op het eiland. De Sociale en Ziektekostenverzekering (SZV) vergoedt de diagnose en de eenvoudige behandelingen, niet de IVF, en de medische uitzendingen naar Colombia of Curaçao betreffen andere specialismen. Patiënten gaan naar de privékliniek op Curaçao, naar de Verenigde Staten of naar Nederland. De afstamming volgt het Burgerlijk Wetboek van Sint Maarten: echtgenoot vader, ongehuwde partner erkent bij het Census Office, geen ouderschap voor een vrouwelijke partner, draagmoeder is moeder. Aan de Franse kant, in Saint-Martin, geldt de Franse wet van 2021: toegang voor alle vrouwen tot 45 jaar, terugbetaling door de Sécurité sociale voor wie er verzekerd is, behandeling in Guadeloupe of Martinique, donoren identificeerbaar op verzoek van het kind vanaf 18 jaar.

De kernpunten

In de praktijk

• Begin bij de gynaecoloog van het Sint Maarten Medical Center voor de diagnose, die de SZV vergoedt, en vraag een verwijsbrief en het dossier voor de buitenlandse kliniek.
• Wie aan de Franse kant verzekerd is, wordt door de CHU van Guadeloupe behandeld met terugbetaling; de inschrijving bij de Sécurité sociale vereist een woonplaats en werk aan de Franse kant.
• Vergelijk Curaçao (Nederlandstalig, dichtbij), Miami (duur, veel aanbod) en Nederland (3 000 à 5 000 euro per poging zonder verzekering); de nazorg gebeurt op Sint Maarten.
• Regel de afstamming vooraf: erkenning door de ongehuwde partner bij het Census Office; voor een vrouwenkoppel adoptie na de geboorte, of geboorte aan de Franse kant met erkenning vóór de geboorte.

Kosten en vergoeding

IVF kost op Curaçao 5 000 à 8 000 dollar, in Miami 12 000 à 20 000 dollar, in Nederland 3 000 à 5 000 euro, plus medicatie en reis; de SZV vergoedt de IVF niet. Aan de Franse kant is de behandeling voor verzekerden grotendeels kosteloos.

Waar u terechtkunt

• Het Sint Maarten Medical Center (gynaecologie).
• De SZV voor het pakket en de medische uitzendingen.
• De CHU de la Guadeloupe (centre d'AMP) voor de Franse kant.

Bronnen

• SZV — Sociale en Ziektekostenverzekering Sint Maarten — sociale verzekeringen
• Sint Maarten Medical Center — ziekenhuis
• Freya — patiëntenvereniging — informatie in het Nederlands

Het algemene artikel: Medisch begeleide voortplanting

Gezag en omgang

Gehuwde ouders hebben op Sint Maarten samen het gezag; een ongehuwde moeder heeft het alleen, en de vader kan het via het gezagsregister of de rechter aanvragen. Het Gerecht in eerste aanleg beslist over de gevolgen van een scheiding, na het advies van de Voogdijraad (Court of Guardianship). Aan de Franse kant geldt het Franse recht, met het Haags verdrag en Brussel II-ter.

Het Burgerlijk Wetboek van Sint Maarten sluit aan bij het Nederlandse model van vóór 2023: gehuwde ouders hebben samen het gezag, bij een geboorte buiten het huwelijk heeft de moeder het alleen, en de vader krijgt gezamenlijk gezag na erkenning en aantekening in het gezagsregister bij het Gerecht, of na een uitspraak. Ook na de echtscheiding blijft het gezag gezamenlijk; verblijf, omgang en onderhoud worden vastgesteld door het Gerecht in eerste aanleg van Sint Maarten, dat de Voogdijraad laat onderzoeken en kinderen vanaf 12 jaar hoort. De grens met Saint-Martin is open, maar juridisch bestaat ze: een kind dat van de Nederlandse naar de Franse kant wordt meegenomen zonder toestemming, valt onder het Haags Kinderontvoeringsverdrag, waarbij Frankrijk partij is, en de terugkeer vanuit de Franse kant naar Sint Maarten hangt af van de erkenning van het verdrag voor Sint Maarten, wat een Nederlandse verklaring vereist. Aan de Franse kant beslist de juge aux affaires familiales over l'autorité parentale, die er altijd gezamenlijk is, en gelden Brussel II-ter en het Franse onderhoudsrecht.

De kernpunten

In de praktijk

• Ongehuwde vaders: erkenning bij het Census Office en aantekening van gezamenlijk gezag bij het Gerecht; veel kinderen op Sint Maarten worden buiten het huwelijk geboren en de vader heeft zonder aantekening geen enkel gezag.
• Ouders die aan verschillende kanten van het eiland wonen, laten de verblijfsregeling bekrachtigen door de rechter van de kant waar het kind woont, en laten ze aan de andere kant erkennen; een regeling van het Gerecht van Sint Maarten wordt aan de Franse kant erkend na controle, een Franse aan de Nederlandse kant als buitenlandse beslissing.
• Bij een kind dat naar de Franse kant of naar Frankrijk is meegenomen: een verzoek via een advocaat aan de Franse rechter, met beroep op het Haags verdrag; bij een kind dat naar Nederland is meegenomen, de Nederlandse rechter, die de beslissingen van Sint Maarten erkent.
• Bij zorgen over een kind: de Voogdijraad of de politie (911); aan de Franse kant de Aide sociale à l'enfance van de Collectivité.

Kosten en vergoeding

Aantekening van gezag kost niets; een procedure brengt griffiekosten en een advocaat mee (2 000 à 5 000 dollar), en wie onvermogend is, krijgt kosteloze rechtsbijstand. Aan de Franse kant bestaat de aide juridictionnelle.

Waar u terechtkunt

• Het Centrum IKO in Nederland en de Franse centrale autoriteit (ministère de la Justice) bij verplaatsing van een kind.

Bronnen

• Government of Sint Maarten — Court of Guardianship — Overheid van Sint Maarten
• Gemeenschappelijk Hof van Justitie — Sint Maarten — rechtspraak
• Centrum Internationale Kinderontvoering — advies voor het hele Koninkrijk

Het algemene artikel: Gezag en omgang

Erfenis

Sint Maarten deelt het nieuwe Caribische erfrecht met Curaçao en Aruba: wettelijke verdeling voor de langstlevende echtgenoot, geen legitieme portie, dwingende wettelijke rechten en een mogelijke gelijkstelling van de samenwonende partner na tien jaar. Aan de Franse kant geldt het Franse erfrecht, met reserve en Europese verordening.

Het Burgerlijk Wetboek van Sint Maarten nam het nieuwe Boek 4 over dat voor de drie Caribische landen werd ontworpen: de wettelijke verdeling laat de goederen bij de langstlevende echtgenoot en geeft de kinderen een geldvordering, als alle kinderen gemeenschappelijk zijn of het testament de verdeling toepasselijk verklaart; de legitieme portie is afgeschaft; de langstlevende heeft dwingende rechten op de woning, de inboedel en een verzorgingsvruchtgebruik; de kinderen op sommen ineens tot 25 jaar; de partner die minstens tien jaar samenwoonde, kan door de rechter met een echtgenoot worden gelijkgesteld (artikel 4:30b). Het testament wordt opgemaakt bij een notaris op Sint Maarten, in het Nederlands of het Engels. De Franse kant, Saint-Martin, volgt het Franse Code civil — reserve van de kinderen, rechten van de echtgenoot — en de Europese Erfrechtverordening: wie aan de Franse kant woonde, valt voor zijn hele nalatenschap onder het Franse recht, tenzij hij bij testament het recht van zijn nationaliteit koos.

De kernpunten

In de praktijk

• Wie aan beide kanten van het eiland goederen heeft, maakt een testament met een rechtskeuze en laat het door een notaris aan elke kant nakijken: het Sint Maartense recht kent geen reserve, het Franse wel, en de rechter van de laatste woonplaats bepaalt welk recht geldt.
• Samenwoners regelen de bescherming van de partner bij testament in plaats van te wachten op de tien jaar van artikel 4:30b, dat alleen de wettelijke rechten opent en niet de erfenis zelf.
• Na een overlijden: verklaring van erfrecht bij de notaris, overschrijving van vastgoed bij het Kadaster van Sint Maarten, aangifte van de successiebelasting bij de Inspectie der Belastingen.
• Voor Nederlanders die op Sint Maarten wonen: Nederland heft geen erfbelasting meer tien jaar na de emigratie; wie korter weg is, doet ook in Nederland aangifte.

Kosten en vergoeding

Een testament kost bij een notaris op Sint Maarten 500 à 1 200 dollar; een verklaring van erfrecht 800 à 2 000 dollar; aan de Franse kant gelden de Franse notaristarieven.

Waar u terechtkunt

• Het notariaat op Sint Maarten voor testament en verklaring van erfrecht.
• Kadaster Sint Maarten voor vastgoed.
• Een notaire in Saint-Martin voor goederen aan de Franse kant.

Bronnen

• Government of Sint Maarten — Overheid van Sint Maarten
• Gemeenschappelijk Hof van Justitie — rechtspraak
• Kadaster Sint Maarten — kadaster

Het algemene artikel: Erfenis