Huwelijk, partnerschap en echtscheiding — Sint Maarten

Burgerlijk huwelijk

Sint Maarten deelt het Burgerlijk Wetboek dat de Nederlandse Antillen in 2001 invoerden en is sinds 10 oktober 2010 een autonoom land. De minimumleeftijd is 18 jaar; de aangifte gebeurt bij het Census Office (Department of Civil Registry) in Philipsburg, en een ambtenaar van de burgerlijke stand sluit het huwelijk in het gebouw of op een aangewezen locatie — stranden en hotels inbegrepen, wat het eiland tot een trouwbestemming maakt. De officiële taal van de akten is het Nederlands, de ceremonie verloopt in het Engels of het Nederlands. Sint Maarten was geen partij in de zaak die tot het arrest van de Hoge Raad van 12 juli 2024 leidde; het huwelijk van hetzelfde geslacht kan er niet gesloten worden, maar het land moet wel de huwelijken erkennen die in een ander land van het Koninkrijk zijn gesloten.

De kernpunten

In de praktijk

• Bezoekers leveren een geapostilleerde geboorteakte, een verklaring van ongehuwde staat en een kopie van het paspoort, en melden zich persoonlijk aan bij het Census Office; de documenten moeten in het Nederlands of Engels zijn of vertaald worden. Reken op enkele weken voorbereiding.
• Een koppel van hetzelfde geslacht dat op Sint Maarten woont, trouwt in Nederland, op Aruba of Curaçao — in Nederland kan dat via de gemeente Den Haag voor wie er niet woont — en laat het huwelijk daarna op Sint Maarten inschrijven: de erkenning is verplicht binnen het Koninkrijk.
• De buitenlandse partner vraagt een verblijfsvergunning bij de Immigration and Border Protection Services; Nederlanders krijgen een verklaring van rechtswege, maar moeten zich inschrijven bij het Census Office.
• Wie aan de Franse kant, in Saint-Martin, wil trouwen, valt onder het Franse recht en moet er wonen of er een ouder hebben wonen.

Kosten en vergoeding

Het Census Office rekent enkele honderden Antilliaanse guldens (of het equivalent in dollar) voor een huwelijk op een weekdag; buiten het gebouw en in het weekend loopt dat op, los van de tarieven van hotels en planners.

Waar u terechtkunt

• Het Census Office (Department of Civil Registry) in Philipsburg: aangifte, documenten, ceremonie.
• Sintmaartengov.org: voorwaarden en formulieren, in het Engels.
• Het Gemeenschappelijk Hof van Justitie voor geschillen over de erkenning van een huwelijk.

Bronnen

• Government of Sint Maarten — Civil Registry — Overheid van Sint Maarten
• Gemeenschappelijk Hof van Justitie — rechtspraak van de Caribische landen van het Koninkrijk
• Nederland Wereldwijd — Sint Maarten — informatie voor Nederlanders

Het algemene artikel: Burgerlijk huwelijk

Samenwonen en geregistreerd partnerschap

Het Burgerlijk Wetboek van Sint Maarten, geërfd van de Nederlandse Antillen, kent alleen het huwelijk tussen een man en een vrouw. Er is geen geregistreerd partnerschap en geen statuut voor samenwonenden; voorstellen daartoe haalden het in de Staten van Sint Maarten niet. Het land moet wel de huwelijken en partnerschappen erkennen die in Nederland, op Aruba, Curaçao of de BES-eilanden geldig zijn gesloten, ook tussen personen van hetzelfde geslacht. Ongehuwd samenwonenden hebben tegenover elkaar geen wettelijke rechten: geen gemeenschap, geen onderhoud, geen erfrecht, behalve de wettelijke rechten op de woning die de rechter na tien jaar samenwonen kan toekennen (artikel 4:30b). De Sociale en Ziektekostenverzekering (SZV) en de Algemene Ouderdomsverzekering kijken voor sommige uitkeringen wel naar het feitelijke gezin. Aan de Franse kant van het eiland geldt het Franse recht, met het PACS en het mariage pour tous, maar alleen voor wie er woont.

De kernpunten

In de praktijk

• Een koppel van hetzelfde geslacht dat op Sint Maarten woont, sluit een huwelijk of geregistreerd partnerschap in Nederland (via de gemeente Den Haag voor niet-inwoners), op Aruba of Curaçao, en laat het inschrijven bij het Census Office: de erkenning is verplicht.
• Laat een notaris op Sint Maarten een samenlevingsovereenkomst en een testament opmaken, in het Nederlands of het Engels; zonder testament erft de partner niets.
• Koop de woning op beide namen en leg de inbreng vast; de vastgoedmarkt van Sint Maarten werkt in dollars en de titels lopen via de notaris.
• Meld de partner als begunstigde bij het pensioenfonds (APS voor ambtenaren) en bij de levensverzekering; de SZV volgt de burgerlijke stand.

Kosten en vergoeding

Samenlevingsovereenkomst en testament kosten samen 800 à 2 000 dollar bij de notaris; de inschrijving van een buitenlands huwelijk bij het Census Office kost een kleine vergoeding.

Waar u terechtkunt

• Het Census Office in Philipsburg voor de inschrijving van een buitenlands huwelijk of partnerschap en de erkenning van kinderen.
• Het notariaat op Sint Maarten voor samenlevingsovereenkomst en testament.
• Het Gemeenschappelijk Hof van Justitie bij weigering van erkenning.

Bronnen

• Government of Sint Maarten — Overheid van Sint Maarten
• SZV — Sociale en Ziektekostenverzekering — sociale verzekeringen
• Gemeenschappelijk Hof van Justitie — rechtspraak

Het algemene artikel: Samenwonen en geregistreerd partnerschap

Huwelijk tussen personen van hetzelfde geslacht

Sint Maarten laat het huwelijk tussen personen van hetzelfde geslacht niet toe en kent geen partnerschap, maar moet de huwelijken erkennen die in Nederland, op Aruba, Curaçao of de BES-eilanden zijn gesloten. Aan de Franse kant van het eiland geldt het Franse huwelijk voor iedereen, voor wie er woont.

Het Burgerlijk Wetboek van Sint Maarten beperkt het huwelijk tot een man en een vrouw. Het land was geen partij in de procedures die op Aruba en Curaçao tot de openstelling leidden, en de uitspraak van de Hoge Raad van 12 juli 2024 geldt er niet rechtstreeks; een eigen procedure of wetsvoorstel was in 2026 nog niet afgerond. Wel geldt artikel 40 van het Statuut: een huwelijk dat in een land van het Koninkrijk geldig is gesloten, moet in de andere landen erkend worden, zo oordeelde de Hoge Raad al in 2007. Een koppel van hetzelfde geslacht dat op Sint Maarten woont, kan dus in Nederland, op Aruba of Curaçao trouwen en het huwelijk laten inschrijven bij het Census Office, met alle gevolgen voor vermogen, erfrecht en verzekeringen. Homoseksualiteit is niet strafbaar; de Staatsregeling bevat een discriminatieverbod. Aan de Franse kant, in Saint-Martin, geldt het Franse mariage pour tous van 2013, maar het Franse recht vraagt een woonplaats in de gemeente.

De kernpunten

In de praktijk

• Trouwen kan in Nederland via de gemeente Den Haag (voor wie niet in Nederland woont), op Aruba of Curaçao, ook als bezoeker; de huwelijksakte laat u daarna inschrijven bij het Census Office van Sint Maarten, dat de erkenning niet mag weigeren.
• Meld het huwelijk bij de SZV, het pensioenfonds en de verzekeraar: na inschrijving telt de echtgenoot als echtgenoot voor alle regelingen van het land.
• Voor kinderen: leg de voogdij vast bij testament en de dagelijkse rol van de partner met een volmacht; een adoptie of erkenning in Nederland wordt op Sint Maarten erkend.
• Bij weigering van erkenning door een dienst: bezwaar bij het bestuur en beroep bij het Gerecht in eerste aanleg, met het arrest van de Hoge Raad van 2007 als grondslag.

Kosten en vergoeding

De inschrijving van een buitenlands huwelijk bij het Census Office kost een kleine vergoeding; het huwelijk zelf kost wat het kost op de plaats waar het wordt gesloten, plus de reis.

Waar u terechtkunt

• Het Census Office in Philipsburg voor de inschrijving van een buitenlands huwelijk.
• Safe Haven en de plaatselijke LHBTI-organisaties voor steun en doorverwijzing.

Bronnen

• Government of Sint Maarten — Overheid van Sint Maarten
• Gemeenschappelijk Hof van Justitie — rechtspraak
• Hoge Raad der Nederlanden — cassatierechter van het Koninkrijk

Het algemene artikel: Huwelijk tussen personen van hetzelfde geslacht

Huwelijksvermogensrecht

Sint Maarten deelt het stelsel van Curaçao: algehele gemeenschap van goederen zonder huwelijkse voorwaarden, verdeling bij helften, huwelijkse voorwaarden bij de notaris met inschrijving bij het Gerecht in eerste aanleg. De nabijheid van de Franse kant, met een ander stelsel, maakt de rechtskeuze voor tweelandenkoppels belangrijk.

Het Burgerlijk Wetboek van Sint Maarten stamt uit het Antilliaanse wetboek van 2001 en volgt het Nederlandse van vóór 2018: algehele gemeenschap van goederen als wettelijk stelsel, met de uitzondering van goederen die een erflater of schenker bij uitsluitingsclausule privé hield. Alles wordt bij helften verdeeld bij echtscheiding of overlijden. Huwelijkse voorwaarden worden opgemaakt door een notaris op Sint Maarten, in het Nederlands of het Engels, en ingeschreven in het huwelijksgoederenregister bij het Gerecht in eerste aanleg. Het land heeft geen wettelijke pensioenverevening; het Algemeen Pensioenfonds Sint Maarten (APS) en de bedrijfsregelingen volgen hun reglement. Aan de Franse kant geldt het Franse recht (gemeenschap van aanwinsten) en, voor internationale koppels, Verordening 2016/1103; een koppel dat aan beide kanten woont of werkt, valt onder het recht van zijn eerste gemeenschappelijke woonplaats of van zijn keuze.

De kernpunten

In de praktijk

• Koppels waarvan een van beiden aan de Franse kant woont of goederen heeft, laten de notaris een rechtskeuze opnemen in de huwelijkse voorwaarden; zonder keuze kan het Franse en het Sint Maartense recht op verschillende goederen worden toegepast.
• Wie een bedrijf, een timeshare of vastgoed bezit, laat vóór het huwelijk huwelijkse voorwaarden opmaken; het vastgoed van Sint Maarten staat op naam bij het Kadaster en de gemeenschap wordt niet automatisch ingeschreven.
• Ouders nemen een uitsluitingsclausule op in hun testament; het is de enige manier om een erfenis buiten de gemeenschap van het kind te houden.
• Bij een scheiding wordt de verdeling vastgelegd in een convenant, met inbegrip van het pensioen; de rechter bekrachtigt het convenant bij de echtscheiding.

Kosten en vergoeding

Huwelijkse voorwaarden kosten bij een notaris op Sint Maarten 1 000 à 2 500 dollar, inschrijving inbegrepen.

Waar u terechtkunt

• Het notariaat op Sint Maarten voor huwelijkse voorwaarden, rechtskeuze en testamenten.
• APS (Algemeen Pensioenfonds Sint Maarten) voor de pensioengevolgen van een scheiding.

Bronnen

• Government of Sint Maarten — Overheid van Sint Maarten
• Gemeenschappelijk Hof van Justitie — Gerecht in eerste aanleg van Sint Maarten — rechtspraak
• APS — Algemeen Pensioenfonds Sint Maarten — pensioenfonds

Het algemene artikel: Huwelijksvermogensrecht

Echtscheiding

Op Sint Maarten wordt de echtscheiding uitgesproken door het Gerecht in eerste aanleg op grond van duurzame ontwrichting, via een advocaat, met advies van de Voogdijraad over de kinderen en inschrijving bij het Census Office. Aan de Franse kant geldt het Franse recht, met sinds 2017 een echtscheiding zonder rechter bij onderlinge toestemming.

Het Burgerlijk Wetboek van Sint Maarten volgt het Nederlandse model: duurzame ontwrichting als enige grond, verzoek via een advocaat bij het Gerecht in eerste aanleg van Sint Maarten, beslissing over gezag, omgang, onderhoud en verdeling van de gemeenschap, advies van de Voogdijraad (Court of Guardianship) bij geschillen over kinderen, hoorrecht vanaf 12 jaar, inschrijving bij het Census Office binnen zes maanden, beroep bij het Gemeenschappelijk Hof en cassatie bij de Hoge Raad. De procedure verloopt in het Nederlands, met stukken in het Engels toegelaten; de meeste advocaten werken tweetalig. Kosteloze rechtsbijstand bestaat voor lage inkomens via het ministerie van Justitie. Aan de Franse kant, in Saint-Martin, geldt het Franse Code civil: echtscheiding bij onderlinge toestemming door een overeenkomst met twee advocaten, neergelegd bij een notaris zonder rechter (sinds 2017), en de gerechtelijke echtscheidingen bij het tribunal judiciaire van Basse-Terre (Guadeloupe) of zijn kamer in Saint-Martin; Brussel II-ter en Rome III zijn er van toepassing.

De kernpunten

In de praktijk

• Koppels met banden aan beide kanten kiezen bewust waar ze de procedure starten: aan de Franse kant is de echtscheiding bij onderlinge toestemming snel en zonder rechter, aan de Nederlandse kant verloopt ze via het Gerecht maar volgt ze het Nederlandse model van gezag en onderhoud.
• Een echtscheiding uitgesproken aan de Franse kant wordt op Sint Maarten erkend als buitenlandse beslissing, met apostille en vertaling; een Sint Maartense echtscheiding wordt aan de Franse kant erkend na controle door de procureur, want Brussel II-ter geldt niet voor de Nederlandse kant.
• Vraag bij spoed voorlopige voorzieningen bij het Gerecht; bij huiselijk geweld kan de rechter de woning toewijzen en een contactverbod opleggen.
• Kinderalimentatie wordt via de deurwaarder geïnd; vanuit Frankrijk of Nederland lopen verzoeken via de Franse ARIPA of het Nederlandse LBIO, die met Sint Maarten samenwerken op basis van wederkerigheid.

Kosten en vergoeding

De griffiekosten bedragen enkele honderden guldens of dollars; een gezamenlijke echtscheiding kost 2 000 à 5 000 dollar bij een advocaat, een betwiste een veelvoud. Aan de Franse kant kost de echtscheiding zonder rechter 1 500 à 4 000 euro voor twee advocaten en de notaris.

Waar u terechtkunt

• Het ministerie van Justitie van Sint Maarten voor kosteloze rechtsbijstand.

Bronnen

• Gemeenschappelijk Hof van Justitie — Sint Maarten — rechtspraak
• Government of Sint Maarten — Ministry of Justice — Overheid van Sint Maarten
• Nederland Wereldwijd — Sint Maarten — informatie voor Nederlanders

Het algemene artikel: Echtscheiding