Anticonceptie
Op Sint Maarten is anticonceptie verkrijgbaar bij de huisarts en de apotheken, met de noodpil zonder recept; de SZV vergoedt een deel van de middelen op recept. Aan de Franse kant geldt het Franse stelsel, met gratis anticonceptie tot 26 jaar en gratis noodpil voor wie er verzekerd is. De Sint Maarten AIDS Foundation verdeelt condooms en geeft voorlichting.
Aan de Nederlandse kant kent Sint Maarten geen wettelijke beperking; de Sociale en Ziektekostenverzekering (SZV) vergoedt de anticonceptiva op haar lijst op recept van de huisarts, met eigen bijdragen, en de apotheken verkopen de noodpil zonder recept. Er is geen organisatie voor gezinsplanning zoals op Aruba of Curaçao; de Sint Maarten AIDS Foundation verdeelt gratis condooms en geeft voorlichting op scholen, en de afdeling Collective Prevention Services van het ministerie van Volksgezondheid voert programma's voor jongeren. Aan de Franse kant geldt het Franse stelsel: anticonceptie gratis tot 26 jaar en de noodpil gratis voor iedereen bij de apotheek (2023), met terugbetaling door de Sécurité sociale voor wie er verzekerd is; de apotheken van Marigot verkopen aan iedereen, ook zonder Franse verzekering, tegen de Franse prijs. Het aantal tienerzwangerschappen ligt tussen dat van Aruba en Curaçao. Veel inwoners van de Nederlandse kant zonder verzekering — migranten uit Haïti, de Dominicaanse Republiek, Jamaica — hebben moeilijk toegang tot de huisarts.
De kernpunten
| Toegang | Vrij; recept van de huisarts; noodpil zonder recept bij de apotheek |
|---|---|
| Vergoeding SZV | Middelen op de SZV-lijst op recept, met eigen bijdragen |
| Franse kant | Gratis tot 26 jaar en gratis noodpil voor Franse verzekerden; Franse prijzen voor anderen |
| Voorlichting | Sint Maarten AIDS Foundation (condooms, scholen); Collective Prevention Services |
| Onverzekerden | Moeilijke toegang aan de Nederlandse kant; apotheken aan de Franse kant zonder voorwaarden |
| Tienerzwangerschappen | Tussen die van Aruba en Curaçao |
In de praktijk
- Vraag het recept bij de huisarts en haal de middelen bij de apotheek met de SZV-kaart; de huisarts of gynaecoloog van het Sint Maarten Medical Center plaatst het spiraal of het implantaat.
- Wie geen SZV heeft, koopt de pil en de noodpil in een apotheek aan de Franse kant tegen de Franse prijs (5 à 15 euro per strip, noodpil 10 à 20 euro), vaak goedkoper dan aan de Nederlandse kant.
- De Sint Maarten AIDS Foundation verdeelt gratis condooms en organiseert testdagen; ze verwijst jongeren naar de huisarts voor de pil.
- Wie aan de Franse kant werkt en verzekerd is, krijgt de anticonceptie gratis tot 26 jaar bij een huisarts en apotheek in Marigot.
Kosten en vergoeding
Met de SZV een kleine eigen bijdrage voor de pil op recept; zonder verzekering 15 à 30 dollar per strip aan de Nederlandse kant of 5 à 15 euro aan de Franse kant; noodpil 30 à 50 dollar of 10 à 20 euro; gratis voor Franse verzekerden tot 26 jaar.
Recente veranderingen
Frankrijk maakte de noodpil in 2023 gratis voor iedereen en de anticonceptie in 2022 gratis tot 26 jaar, wat ook in Saint-Martin geldt; aan de Nederlandse kant richtten de Collective Prevention Services zich sinds 2023 op de scholen.
Waar u terechtkunt
- Sint Maarten AIDS Foundation voor condooms en voorlichting.
- Uw huisarts en de apotheken, met de SZV-kaart; Collective Prevention Services (ministerie van Volksgezondheid).
- De apotheken van Marigot voor de Franse kant.
Goed om te weten
De Franse kant is voor veel inwoners van de Nederlandse kant de goedkoopste apotheek, maar een Frans voorschrift is nodig voor de gewone pil: de Franse apothekers aanvaarden een voorschrift van een arts van Sint Maarten niet altijd. De noodpil is aan beide kanten zonder voorschrift.
Bronnen
- SZV — Sociale en Ziektekostenverzekering Sint Maarten — sociale verzekeringen
- Sint Maarten AIDS Foundation — voorlichting en preventie
- Government of Sint Maarten — Collective Prevention Services — Overheid van Sint Maarten
Abortus
Het Wetboek van Strafrecht van Sint Maarten (2015) stelt de afbreking strafbaar, behalve bij medische noodzaak; de praktijk wordt zoals op Curaçao gedoogd, en enkele artsen voeren vroege medicamenteuze afbrekingen uit, zonder vergoeding door de SZV. De Franse kant valt onder het Franse recht: sinds de wet van 2 maart 2022 is de vrijwillige zwangerschapsafbreking legaal tot veertien weken zwangerschap (zestien weken amenorroe), zonder bedenktijd, gratis voor verzekerden van de Sécurité sociale en met vergoeding in het Centre hospitalier Louis-Constant Fleming in Marigot; de abortuspil is mogelijk tot zeven weken bij een arts of vroedvrouw. Vrouwen van de Nederlandse kant die niet Frans verzekerd zijn, betalen het Franse tarief (ongeveer 300 à 700 euro) of gaan naar Curaçao. De Franse Grondwet waarborgt sinds maart 2024 de vrijheid om af te breken, ook in de overzeese gebieden.
De kernpunten
| Nederlandse kant | Strafbaar behalve bij medische noodzaak; gedoogde praktijk; geen vergoeding door de SZV |
|---|---|
| Franse kant | Legaal tot 14 weken zwangerschap (16 weken amenorroe); gratis voor Franse verzekerden |
| Waar | Centre hospitalier Louis-Constant Fleming (Marigot); artsen aan de Nederlandse kant voor vroege afbrekingen |
| Abortuspil | Tot 7 weken aan de Franse kant, bij arts of vroedvrouw |
| Bedenktijd | Geen aan de Franse kant |
| Elders | Curaçao (gedoogd), Nederland (tot 22 weken, betalend) |
In de praktijk
- Wie aan de Franse kant verzekerd is, neemt contact op met het Centre hospitalier Louis-Constant Fleming of een huisarts in Marigot; de behandeling is gratis en anoniem mogelijk, ook voor minderjarigen zonder toestemming van de ouders, met een begeleidende volwassene.
- Wie aan de Nederlandse kant woont zonder Franse verzekering, kan aan de Franse kant tegen betaling behandeld worden; vraag vooraf de prijs en neem een identiteitsbewijs mee.
- Aan de Nederlandse kant: vraag de huisarts vertrouwelijk naar een arts die vroege afbrekingen uitvoert; bij complicaties behandelt het Sint Maarten Medical Center zonder aangifte.
- Na veertien weken: Nederland (tot 22 weken) of Colombia; de Franse kant behandelt niet verder, behalve om medische redenen.
Kosten en vergoeding
Gratis aan de Franse kant voor Franse verzekerden; 300 à 700 euro voor niet-verzekerden; aan de Nederlandse kant 300 à 700 dollar bij een arts; in Nederland 500 à 1 200 euro plus reis.
Recente veranderingen
De Franse verlenging tot veertien weken (2022) en de grondwettelijke waarborg (2024) gelden in Saint-Martin; aan de Nederlandse kant bleef de wet ongewijzigd en de praktijk gedoogd.
Waar u terechtkunt
- Centre hospitalier Louis-Constant Fleming (Marigot) voor de Franse kant.
- De huisarts en het Sint Maarten Medical Center aan de Nederlandse kant.
- De SZV voor wat wel en niet vergoed wordt.
Goed om te weten
Een grens zonder controle, maar met twee wetten: de afbreking is legaal in Marigot en strafbaar in Philipsburg, enkele kilometers verder. Voor wie aan de Nederlandse kant woont, is de Franse kant de veiligste en meest voorspelbare weg, tegen betaling.
Bronnen
- Government of Sint Maarten — Public Health — Overheid van Sint Maarten
- SZV — Sociale en Ziektekostenverzekering — sociale verzekeringen
- IVG — Service-public.fr (Franse kant) — Franse overheid
Drugs en verdovende middelen
Sint Maarten verbiedt alle drugs in de Opiumlandsverordening, zonder coffeeshops of gedoogbeleid; kleine hoeveelheden cannabis worden meestal met een boete afgedaan en handel wordt zwaar bestraft. Turning Point biedt verslavingszorg. Aan de Franse kant geldt het Franse recht, met een forfaitaire boete van 200 euro voor cannabisbezit.
De Opiumlandsverordening van Sint Maarten, geërfd van de Nederlandse Antillen, verbiedt bezit, gebruik, handel, teelt en in- en uitvoer van verdovende middelen, cannabis inbegrepen; het Nederlandse gedoogbeleid geldt niet en er zijn geen coffeeshops. Het Openbaar Ministerie handelt het bezit van kleine hoeveelheden cannabis door een volwassene meestal af met een boete; harddrugs en handel leiden tot gevangenisstraf in de Pointe Blanche-gevangenis. Het eiland is een knooppunt in het Caribische toerisme en de cruisevaart, met een lokale markt en doorvoer via de haven en de luchthaven Princess Juliana, gecontroleerd door de douane en de Kustwacht. Turning Point Foundation biedt ambulante en residentiële verslavingszorg, de Mental Health Foundation psychiatrische zorg, beide via de SZV vergoed voor verzekerden. Aan de Franse kant geldt het Franse recht: cannabisbezit is een misdrijf dat sinds 2020 met een forfaitaire boete van 200 euro kan worden afgedaan, handel wordt door de Franse justitie vervolgd, en de gendarmerie controleert. Alcohol mag aan beide kanten vanaf 18 jaar; rijden mag tot 0,5 promille en met nultolerantie voor drugs.
De kernpunten
| Wet | Opiumlandsverordening: alles strafbaar; geen coffeeshops, geen gedoogbeleid |
|---|---|
| Cannabis | Kleine hoeveelheden meestal met boete; aan de Franse kant forfaitaire boete van 200 euro |
| Harddrugs en handel | Gevangenisstraf (Pointe Blanche); Franse justitie aan de Franse kant |
| Doorvoer | Haven en luchthaven Princess Juliana; cruisevaart; douane en Kustwacht |
| Zorg | Turning Point Foundation (verslavingszorg), Mental Health Foundation; vergoed via de SZV |
| Alcohol en verkeer | Alcohol vanaf 18 jaar; 0,5 promille; nultolerantie voor drugs |
In de praktijk
- Toeristen en cruisepassagiers: cannabis wordt openlijk aangeboden op stranden en in het uitgaansleven, maar het bezit is strafbaar aan beide kanten; een aanhouding kan het schip of de vlucht kosten.
- Wie wordt aangehouden aan de Nederlandse kant, vraagt een advocaat en kosteloze rechtsbijstand bij onvermogen; aan de Franse kant een avocat en de aide juridictionnelle; de twee justities werken samen maar vervolgen apart.
- Voor hulp bij verslaving: de huisarts verwijst naar Turning Point, dat ambulante zorg en een residentieel programma biedt; de SZV vergoedt voor verzekerden; AA- en NA-groepen komen samen in het Engels.
- Ouders: de scholen en Turning Point bieden preventie; een minderjarige die met drugs wordt aangetroffen, komt bij de Voogdijraad en het jeugdparket.
Kosten en vergoeding
Een boete voor cannabisbezit bedraagt enkele honderden guldens of dollars aan de Nederlandse kant, 200 euro forfaitair aan de Franse kant; handel leidt tot gevangenisstraf; de zorg bij Turning Point is voor SZV-verzekerden gedekt.
Recente veranderingen
De Franse forfaitaire boete (2020) en de versterkte samenwerking tussen de KPSM en de gendarmerie sinds 2022 veranderden de aanpak aan beide kanten; de Kustwacht meldde in 2023-2025 grote vangsten in de wateren rond het eiland.
Waar u terechtkunt
- Turning Point Foundation voor verslavingszorg.
- De gendarmerie (17) en de Collectivité voor de Franse kant.
Goed om te weten
Een eiland, twee strafrechten en één markt: wie aan de Franse kant koopt en aan de Nederlandse kant rijdt, pleegt twee misdrijven. En de controle op de luchthaven Princess Juliana bij vertrek naar Nederland of de Verenigde Staten is streng — een gram kan de terugreis kosten.
Bronnen
- Government of Sint Maarten — Ministry of Justice — Overheid van Sint Maarten
- Korps Politie Sint Maarten — politie
- Drogues — Service-public.fr (Franse kant) — Franse overheid