Anticonceptie, abortus en drugs — Curaçao

Anticonceptie

Op Curaçao is anticonceptie verkrijgbaar bij de huisarts en de botika's, met de noodpil zonder recept, en Fundashon Famia Plania levert tegen lage prijzen en geeft voorlichting. Een deel van de middelen op recept wordt vergoed uit de basisverzekering ziektekosten. Het aantal tienerzwangerschappen is hoog voor het Koninkrijk.

Wettelijke beperkingen voor anticonceptie bestaan er op Curaçao niet. De basisverzekering ziektekosten (BVZ), uitgevoerd door de SVB, vergoedt de anticonceptiva op haar lijst op recept van de huisarts, met eigen bijdragen voor sommige merken; het spiraal en het implantaat worden door de huisarts of gynaecoloog geplaatst. Fundashon Famia Plania, de Curaçaose organisatie voor gezinsplanning, verkoopt de middelen tegen lage prijzen, plaatst spiralen en implantaten en geeft voorlichting op scholen, in het Papiaments. De noodpil is bij de botika zonder recept verkrijgbaar. Het aantal tienerzwangerschappen is met ongeveer 25 à 30 geboorten per 1 000 meisjes van 15 tot 19 jaar het hoogste van het Koninkrijk, en het aantal afbrekingen is hoog; het ministerie van Gezondheid, Milieu en Natuur en Famia Plania voeren programma's voor jongeren. Sterilisatie is mogelijk in het Curaçao Medical Center.

De kernpunten

In de praktijk

• Vraag het recept bij de huisarts en haal de middelen bij de botika met de SVB-kaart; de huisarts plaatst het spiraal of verwijst naar de gynaecoloog of naar Famia Plania.
• Famia Plania in Willemstad ontvangt zonder afspraak wie geen verzekering heeft of discretie zoekt, met lage prijzen en voorlichting in het Papiaments, Nederlands, Engels en Spaans — ook voor de vele migranten uit Venezuela.
• De noodpil koopt u bij elke botika zonder recept; de wachtapotheek van het weekend staat online.
• Voor het implantaat, dat drie jaar werkt en de meeste tienerzwangerschappen voorkomt, biedt Famia Plania een verlaagd tarief voor jongeren.

Kosten en vergoeding

Met de BVZ kost de pil op recept een kleine eigen bijdrage; bij Famia Plania enkele guldens per strip; de noodpil 30 à 50 Antilliaanse gulden bij de botika; spiraal en implantaat via de BVZ of tegen lage prijs bij Famia Plania.

Waar u terechtkunt

• Fundashon Famia Plania in Willemstad.
• Uw huisarts en de botika's, met de SVB-kaart.
• Het ministerie van Gezondheid, Milieu en Natuur (GMN) voor de programma's voor jongeren.

Bronnen

• SVB Curaçao — basisverzekering ziektekosten — Sociale Verzekeringsbank
• Gobiernu di Kòrsou — Gezondheid — Overheid van Curaçao
• Sense.info — anticonceptie (Nederland) — informatie in het Nederlands

Het algemene artikel: Anticonceptie

Abortus

Het Wetboek van Strafrecht van Curaçao (2011) stelt de zwangerschapsafbreking strafbaar, behalve bij medische noodzaak; de Nederlandse Wet afbreking zwangerschap geldt niet. Sinds de jaren 1990 heeft het Openbaar Ministerie een gedoogbeleid: artsen die zorgvuldig handelen worden niet vervolgd, en de afbreking wordt door verschillende huisartsen en gynaecologen aangeboden, meestal met misoprostol tot ongeveer negen weken en met aspiratie tot twaalf tot veertien weken. De basisverzekering ziektekosten (BVZ) vergoedt ze niet, behalve bij medische indicatie in het Curaçao Medical Center. Het aantal afbrekingen wordt geschat op enkele duizenden per jaar, een van de hoogste cijfers per hoofd van de regio, wat wijst op een tekort aan anticonceptie; Fundashon Famia Plania geeft voorlichting en middelen. De Staten bespraken meermaals een wettelijke regeling naar Nederlands model, zonder resultaat. Vrouwen uit Aruba, Sint Maarten, Bonaire en de Zuid-Amerikaanse buurlanden komen naar Curaçao voor de discretie en de nabijheid.

De kernpunten

In de praktijk

• Vraag de huisarts of Famia Plania naar een arts die de afbreking uitvoert; de afspraak kan binnen enkele dagen, en de medicamenteuze afbreking gebeurt thuis met een controle na twee weken.
• Vraag vooraf de prijs, de methode en de nazorg; zonder wettelijk kader bestaan er geen kwaliteitsnormen of inspectie voor deze praktijken, en de prijzen verschillen sterk.
• Bij complicaties: de spoedeisende hulp van het Curaçao Medical Center behandelt zonder aangifte en de BVZ dekt de zorg.
• Wie na veertien weken is: Colombia (legaal tot 24 weken) of Nederland (tot 22 weken, betalend); de artsen op Curaçao behandelen niet verder.

Kosten en vergoeding

Een medicamenteuze afbreking kost 300 à 700 Antilliaanse gulden, een aspiratie 700 à 1 500 gulden; de BVZ betaalt alleen bij medische indicatie. Voor bezoekers van de andere eilanden komt de vlucht erbij.

Waar u terechtkunt

• Fundashon Famia Plania voor voorlichting, anticonceptie en doorverwijzing.
• De huisarts; het Curaçao Medical Center bij complicaties.
• De SVB Curaçao voor het BVZ-pakket.

Bronnen

• Gobiernu di Kòrsou — Volksgezondheid — Overheid van Curaçao
• SVB Curaçao — basisverzekering ziektekosten — Sociale Verzekeringsbank
• Rijksoverheid — Abortus (Nederland) — voor een behandeling in Nederland

Het algemene artikel: Abortus

Drugs en verdovende middelen

Curaçao verbiedt alle drugs in de Opiumlandsverordening, zonder coffeeshops of gedoogbeleid, en is een belangrijk doorvoerpunt voor cocaïne naar Nederland. Kleine hoeveelheden cannabis worden meestal met een boete afgedaan; de verslavingszorg gebeurt bij de Fundashon pa Maneho di Adikshon en Brasami, vergoed door de basisverzekering. Een wet over medicinale cannabis werd besproken.

De Opiumlandsverordening 1960, meermaals gewijzigd, verbiedt bezit, gebruik, handel, teelt en in- en uitvoer van verdovende middelen, cannabis inbegrepen; het Nederlandse gedoogbeleid geldt niet en er zijn geen coffeeshops. Heeft een volwassene een kleine hoeveelheid cannabis bij zich, dan doet het Openbaar Ministerie dat meestal af met een boete of transactie; op harddrugs en handel staat gevangenisstraf. Curaçao ligt op zeventig kilometer van Venezuela en is met zijn haven en luchthaven Hato een van de belangrijkste doorvoerpunten van cocaïne naar Nederland; de Kustwacht van het Koninkrijk, de douane en het Recherche Samenwerkingsteam (RST) onderscheppen regelmatig grote partijen en bolletjesslikkers, en op Schiphol worden vluchten uit Curaçao volledig gecontroleerd. De Fundashon pa Maneho di Adikshon (FMA) biedt ambulante verslavingszorg en preventie, Brasami residentiële behandeling, beide vergoed door de basisverzekering ziektekosten. De Staten bespraken een landsverordening over medicinale cannabis, zonder in werking getreden regeling in 2026. Alcohol is toegestaan vanaf 18 jaar; achter het stuur geldt een grens van 0,5 promille en zijn drugs verboden.

De kernpunten

In de praktijk

• Reizigers naar en van Nederland: de 100 %-controles op Hato en Schiphol gelden voor alle passagiers; wie iets vervoert, ook onwetend voor een ander, wordt aangehouden. Draag nooit bagage van een ander.
• Wie wordt aangehouden, vraagt een advocaat en de kaart van onvermogen voor kosteloze rechtsbijstand; de voorlopige hechtenis in het SDKK (de gevangenis van Curaçao) kan maanden duren.
• Voor hulp bij verslaving: de huisarts of rechtstreeks de FMA voor een intake; Brasami voor een opname van enkele maanden; beide vergoed door de BVZ; er zijn zelfhulpgroepen (AA, NA) in het Papiaments en Nederlands.
• Ouders: de FMA biedt oudergesprekken en preventie op scholen; jongeren die met drugs worden aangetroffen, komen bij de Voogdijraad en het jeugdparket, gericht op begeleiding.

Kosten en vergoeding

Een boete voor cannabisbezit bedraagt enkele honderden Antilliaanse guldens; handel leidt tot gevangenisstraf; de zorg bij FMA en Brasami is gedekt door de BVZ, met een eigen bijdrage voor residentiële opname.

Waar u terechtkunt

• Fundashon pa Maneho di Adikshon (FMA) voor ambulante zorg en preventie.
• Brasami voor residentiële verslavingszorg.

Bronnen

• Gobiernu di Kòrsou — Justitie — Overheid van Curaçao
• Openbaar Ministerie Curaçao — Openbaar Ministerie
• Korps Politie Curaçao — politie

Het algemene artikel: Drugs en verdovende middelen