Toestemming en seksuele meerderjarigheid
Het Wetboek van Strafrecht van Curaçao, in werking sinds 15 november 2011, moderniseerde het Antilliaanse wetboek maar behield voor de zedenmisdrijven het Nederlandse model van die tijd: verkrachting is het dwingen tot seksuele penetratie door geweld of bedreiging, aanranding het dwingen tot andere handelingen, en seks met iemand die bewusteloos, in slaap of onmachtig is, is apart strafbaar. De Nederlandse toestemmingswet van 2024 geldt niet op Curaçao. De seksuele meerderjarigheid is 16 jaar; onder 12 altijd zwaar strafbaar, 12 tot 16 strafbaar, met zwaardere straffen bij gezagsverhouding of verwantschap. Kinderpornografie, grooming, mensenhandel en het misbruik van kwetsbare personen zijn strafbaar. Het Korps Politie Curaçao heeft een afdeling Jeugd- en Zedenzaken; Slachtofferhulp Curaçao (Bureau Slachtofferhulp) begeleidt slachtoffers van misdrijven; het forensisch onderzoek gebeurt in het Curaçao Medical Center. Het Openbaar Ministerie vervolgt, het Gerecht in eerste aanleg oordeelt, met beroep bij het Gemeenschappelijk Hof. De meldingsgraad is laag, vooral onder migranten zonder papieren.
De kernpunten
| Seksuele meerderjarigheid | 16 jaar; seks met kinderen onder 12 is altijd zwaar strafbaar en met 12- tot 16-jarigen strafbaar |
|---|---|
| Verkrachting | Kern is dwang met geweld of bedreiging; de Nederlandse toestemmingswet van 2024 is er niet van toepassing |
| Aangifte | Afdeling Jeugd- en Zedenzaken, Korps Politie Curaçao (911) |
| Hulp | Slachtofferhulp Curaçao; vrouwenopvang op verwijzing van Slachtofferhulp of de politie |
| Forensisch onderzoek | Curaçao Medical Center, op verwijzing van de politie |
| Migranten | Aangifte mogelijk zonder verblijfsvergunning; lage meldingsgraad |
In de praktijk
- Doe aangifte bij de politie (911) en vraag naar Jeugd- en Zedenzaken; de politie verwijst voor het medisch onderzoek naar het Curaçao Medical Center, bij voorkeur binnen 72 uur.
- Slachtofferhulp Curaçao is kosteloos bij je tijdens de aangifte, de zorg en het proces, in het Papiaments, Nederlands, Engels en Spaans, en ondersteunt een verzoek om schadevergoeding.
- Migranten zonder papieren kunnen aangifte doen: de politie mag de aangifte van een zedenmisdrijf niet weigeren, en organisaties als Venex begeleiden Venezolaanse slachtoffers.
- Bij gevaar thuis: de rechter kan een contactverbod opleggen en de vrouwenopvang biedt een veilig adres via Slachtofferhulp.
Kosten en vergoeding
Aangifte, medisch onderzoek en Slachtofferhulp zijn gratis; een advocaat voor het slachtoffer via de kaart van onvermogen bij lage inkomens.
Recente veranderingen
Het Openbaar Ministerie en de politie richtten sinds 2022 de aandacht op mensenhandel en seksuele uitbuiting van Venezolaanse migranten; een aanpassing van het zedenrecht naar het Nederlandse model van 2024 werd in de Staten besproken, zonder wet in 2026.
Waar u terechtkunt
- Jeugd- en Zedenzaken van het Korps Politie Curaçao, bereikbaar op 911.
- Slachtofferhulp Curaçao (Bureau Slachtofferhulp).
- Het Openbaar Ministerie Curaçao voor de vervolging en de rechten van het slachtoffer.
Goed om te weten
Curaçao is klein en de dader is vaak bekend: veel slachtoffers zwijgen uit angst voor de familie of de buurt. De aangifte kan vertrouwelijk worden opgenomen en het medisch onderzoek gebeurt in het ziekenhuis, niet op het politiebureau; Slachtofferhulp gaat mee.
Bronnen
- Korps Politie Curaçao — politie
- Openbaar Ministerie Curaçao — Openbaar Ministerie
- Gemeenschappelijk Hof van Justitie — Curaçao — rechtspraak
Het algemene artikel: Toestemming en seksuele meerderjarigheid
Geweld binnen de relatie
Het Wetboek van Strafrecht van Curaçao rekent partnergeweld als verzwarende omstandigheid; de rechter kan een contactverbod opleggen, en er is een vrouwenopvang op geheim adres. De politie (911), Slachtofferhulp Curaçao en de Voogdijraad zijn de eerste aanspreekpunten; het aantal meldingen is hoog voor het Koninkrijk.
Het Wetboek van Strafrecht van Curaçao (2011) stelt mishandeling, bedreiging, belaging en verkrachting strafbaar met een verzwaring als het slachtoffer de partner, ex-partner, het kind of de ouder is; het Openbaar Ministerie vordert contactverboden als voorwaarde bij schorsing of voorwaardelijke straf, en de civiele rechter legt in kort geding straat- en contactverboden met dwangsom op. Een bestuurlijk tijdelijk huisverbod naar Nederlands model werd in de Staten besproken; informeer bij Slachtofferhulp naar de stand. Het Korps Politie Curaçao heeft een team huiselijk geweld en registreert enkele duizenden meldingen per jaar, een van de hoogste cijfers per hoofd van het Koninkrijk. Slachtofferhulp Curaçao begeleidt slachtoffers; de vrouwenopvang biedt een geheim adres via Slachtofferhulp en de politie; de Voogdijraad en de gezinsvoogdij grijpen in voor kinderen. Curaçao valt niet onder de Nederlandse ratificatie van het Verdrag van Istanbul. Venezolaanse migranten zonder papieren, vaak slachtoffer van geweld en uitbuiting, aarzelen om aangifte te doen; organisaties als Venex begeleiden hen.
De kernpunten
| Strafrecht | Hogere straf bij geweld tegen partner, ex-partner, kind of ouder; belaging is strafbaar |
|---|---|
| Bescherming | Contactverbod via de strafrechter of in kort geding; over een bestuurlijk huisverbod wordt gesproken |
| Politie | Korps Politie Curaçao, 911; team huiselijk geweld; enkele duizenden meldingen per jaar |
| Hulp | Slachtofferhulp Curaçao; vrouwenopvang op geheim adres; Voogdijraad voor kinderen |
| Verdrag van Istanbul | Is op Curaçao niet van toepassing |
| Migranten | Aangifte mogelijk zonder papieren; begeleiding door Venex en Slachtofferhulp |
In de praktijk
- Bij acuut gevaar: 911. Voor opvang: via de politie of Slachtofferhulp Curaçao, die een plaats in de vrouwenopvang regelt, ook met kinderen.
- Doe aangifte en vraag een medisch attest in het Curaçao Medical Center; Slachtofferhulp begeleidt bij de aangifte, het contactverbod en de zitting, in vier talen.
- Laat een advocaat een kort geding starten voor een straat- of contactverbod met dwangsom; met de kaart van onvermogen heb je recht op een kosteloze advocaat.
- Migranten zonder papieren: de politie neemt de aangifte op zonder de verblijfsstatus te controleren voor het misdrijf; laat u begeleiden door Venex of Slachtofferhulp en vraag naar de mogelijkheden van verblijf als slachtoffer van mensenhandel.
Kosten en vergoeding
Politie, Slachtofferhulp, opvang en Voogdijraad kosten niets; bij een kort geding betaal je griffiekosten en een advocaat, behalve met de kaart van onvermogen.
Recente veranderingen
De regering en het Openbaar Ministerie kondigden in 2023-2025 een geïntegreerde aanpak van huiselijk geweld aan, met een risicotaxatie naar Nederlands model en meer opvangplaatsen; de Staten bespraken een tijdelijk huisverbod.
Waar u terechtkunt
- Korps Politie Curaçao: 911; team huiselijk geweld.
- Slachtofferhulp Curaçao (Bureau Slachtofferhulp).
- De Voogdijraad Curaçao voor kinderen; Venex voor Venezolaanse migranten.
Goed om te weten
De cijfers van Curaçao zijn hoog omdat het geweld vaak generaties lang wordt doorgegeven en de economische afhankelijkheid groot is: vertrekken vraagt een plan — geld, documenten, een adres, de kinderen. Slachtofferhulp helpt dat plan te maken voordat het nodig is.
Bronnen
- Korps Politie Curaçao — politie
- Openbaar Ministerie Curaçao — Openbaar Ministerie
- Gemeenschappelijk Hof van Justitie — Curaçao — rechtspraak