Resmî nikâh
Civil Union Act bölüm 1 uyarınca, sivil birliktelik (civil union) en az 18 yaşında olan iki kişiye açıktır (Civil Union Act). Marriage Act bölüm 24–26, ergin olmayanlar için ayrı rıza ve izin hükümlerini korur (Marriage Act). Dolayısıyla, tüm evlilik kanunlarının tek ve mutlak bir asgari yaş kuralına tabi olduğunu söylemek doğru olmaz. Marriage Bill, incelenen parlamento belgelerinde halen bir tasarı niteliğindedir.
Medeni nikâh veya sivil birliktelik töreninde yetkili memur, el yazısıyla düzenlenmiş belgeyi ücretsiz teslim eder. Güney Afrika’da yapılmış ve tescil edilmiş bir evlilik için Home Affairs’ten belge örneği talep edilebilir: ilk kısa belge ücretsizdir; ikinci kez düzenlenmesi veya tam belge ücrete tabidir. Portal, eşlerden biri vefat ettiğinde ve evliliğin kanıtlanması gerektiğinde tam belge verilmesini öngörür. Burada herhangi bir ücret tutarı belirtilmemiştir. (Home Affairs — Getting married)
Temel noktalar
| Hukuki biçim | Malvarlığı veya boşanma hakkında sonuca varmadan önce hangi kanunun ve evlilik biçiminin geçerli olduğunu kontrol edin. |
|---|---|
| Tescil | Recognition of Customary Marriages Act, bölüm 4(9): tescil ettirmemek tek başına evliliği geçersiz kılmaz. (Recognition of Customary Marriages Act) |
Uygulamada
- Evlilik belgesini, varsa evlilik öncesi sözleşmeyi ve evliliğin tarihini ve biçimini kaydeden belgeleri saklayın. Geleneksel hukuka göre evlilikte, söz konusu ilişkiyle ilgili şartların ve törenlerin kanıtlarını da muhafaza edin.
- İzlenecek adımlar, sayfayı hangi dilde okuduğunuza değil, belgenin nerede kullanılacağına ve kendi koşullarınıza bağlıdır. Hollanda'da yaşıyorsanız, yabancı evliliğin yaşadığınız belediyeye tescil ettirilmesi gerekir. Yurt dışında yaşıyorsanız, belgenin Lahey'de dönüştürülmesi hükümet tarafından tanımlanan nitelikli Hollanda vatandaşları veya tanınmış mülteciler için mümkündür ancak isteğe bağlıdır (NetherlandsWorldwide).
- Hollanda'da kullanılacak bir Güney Afrika belgesi için belirtilen apostil gerekir. İngilizce bir belgenin tercümesine gerek yoktur; başka bir dildeki belge ise kabul edilen dillerden birine yeminli tercüme gerektirir. Tasdik işlemi (legalisation), belgedeki her ifadenin doğru olduğunu kanıtlamaktan ziyade ilgili imzayı doğrular (tasdik rehberi).
- Belçika'da tanıma, geçerli maddi ve şekli şartlara bağlıdır. Tasdik edilmiş veya apostil şerhi düşülmüş ve gerektiğinde tercüme edilmiş, tanınan bir yabancı evlilik belgesi, yetkili belediye nüfus memuru tarafından BAEC/DABS sistemine kaydedilebilir. Bir Belçika vatandaşıyla evlenmek otomatik olarak Belçika vatandaşlığı kazandırmaz (Belçika resmi rehberi).
Bilmekte fayda var
Güney Afrika’da düzenlenen bir hukuki belge, başka bir ülkedeki tanıma, göçmenlik veya vatandaşlık sorularının hepsine yanıt vermez. İlgili her ülke için ayrı bir inceleme yapılması gerekir.
Kaynaklar
- Marriage Act 25 of 1961 — consolidated to 1 October 1992 — Bölüm 3–4, 24–26, 29A ve 30: evlendirme memurları, ergin olmayanların rıza ve izinleri, tescil ve dinî biçimler. Yalnızca bu hükümler için kullanılan geçmiş tarihli derleme metin; tasarı halindeki Bill yürürlüğe girmiş gibi ele alınmamalıdır.
- Civil Union Act 17 of 2006 — Bölüm 1, 8 ve 13: yetişkin uygunluğu, tek eşlilik ve hukuki sonuçlar. Özgün Kanun, 2020 değişikliği ve geçiş hükümleriyle birlikte okunmalıdır.
- Marriage Bill [B 43–2023] — parliamentary record — Parlamento yasa tasarısı kaydı ve eşlik eden 2026 komite belgeleri: tasarı niteliğindedir, birleştirilmiş bir evlilik kanununun yürürlüğe girdiğinin kanıtı değildir.
- Registering a foreign marriage in the Netherlands
- Legalisation of documents from South Africa for use in the Netherlands
- Marriage — Belgian civil registration and foreign marriages
- Recognition of Customary Marriages Act 120 of 1998 — Bölüm 3–4, 7–8: geçerlilik, tescil, malvarlığı ve boşanma. Bölüm 4(9): tescil ettirmeme tek başına evliliği geçersiz kılmaz.
- Getting married — marriage certificates — Evlilik belgeleri: düzenleme ve örnekler.
Kayıtlı birliktelik ve birlikte yaşama
3 Nisan 2024 tarihinde yürürlüğe giren Judicial Matters Amendment Act, karşılıklı destek yükümlülüğü üstlenen kalıcı hayat arkadaşlarına belirli yasal miras ve sağ kalan lehine bakım yükümlülüğü/nafaka korumalarını genişletmiştir (Judicial Matters Amendment Act). Aynı adresi paylaşmak, tek başına her şartın kanıtı sayılmamalıdır. Yürürlükteki Intestate Succession Act bu değişikliklerle birlikte okunmalıdır.
Temel noktalar
| Ayrılık sonrası malvarlığı | Evrensel ortaklık (universal partnership) kuran bir anlaşma davranışlardan çıkarılabilir, ancak hukuki unsurlarının yine de kanıtlanması gerekir. Butters, çoğunluk görüşü paragraf 11–19 ve 23–31 (Butters kararı). |
|---|---|
| Katkılar | Ev içi emek ve çocukların bakımı daha geniş bir ortak girişime katkı sayılabilir; ancak sırf birlikte yaşamak tüm varlıklar üzerinde eşit pay hakkı doğurmaz. Butters. |
Uygulamada
- Mülkiyet kayıtlarını, mali katkıları ve tarafların yaptığı her türlü düzenlemeyi saklayın. Bu düzenlemelerin bir vasiyetname ve emeklilik fonu lehtar tayini ile nasıl ilişkili olduğunu değerlendirin.
Bilmekte fayda var
Ölüm sonrası miras talebi ile ayrılık sonrası malvarlığı talebi farklı hukuki sorulardır; birini kanıtlamak diğerini otomatik olarak kanıtlamaz.
Kaynaklar
- Judicial Matters Amendment Act 15 of 2023 — Bölüm 14–15, yürürlük tarihi 3 Nisan 2024: karşılıklı destek yükümlülüğü bulunan kalıcı hayat arkadaşları, yasal miras ve sağ kalan lehine bakım yükümlülüğü/nafaka. Sırf birlikte yaşamak yeterli değildir.
- Intestate Succession Act 81 of 1987 — version 3 April 2024 — Bölüm 1, 1(1A) dahil, 3 Nisan 2024 tarihli metin: sağ kalan partnerler, altsoy ve halefiyet (temsil). Otomatik bir meblağ vaat etmek yerine yasal aile yapısını uygulayın.
- Butters v Mncora [2012] ZASCA 29 — Çoğunluk görüşü paragraf 11–19 ve 23–31: ortak bir girişime yapılan katkılar dahil olmak üzere evrensel ortaklığın (universal partnership) kanıtlanması. Birlikte yaşama yoluyla otomatik eşit pay yoktur. Arşivlenen metin yeniden biçimlendirilmiş bir Sheriahub kopyasıdır.
Genel makale: Kayıtlı birliktelik ve birlikte yaşama · Başka bir ülkeyle karşılaştır
Dinî tören
Marriage Act bölüm 3–4, 29A ve 30 (Marriage Act), yetkilendirilmiş dinî evlendirme memurlarını, tescil formalitelerini ve onaylanmış dinî evlendirme biçimlerini düzenler. Salt dinî bir kutlama ile bu yasal şartları karşılayan bir tören birbiriyle aynı sayılmamalıdır.
Divorce Amendment Act, 14 Mayıs 2024 tarihinde yürürlüğe girmiş ve Müslüman evlilikleri için açıkça korumalar eklemiştir (Divorce Amendment Act). Bir evliliğin daha önce sona ermiş olduğu durumlarda kanunun geçiş hükümleri önem taşır.
12 Mart 2026 tarihinde karara bağlanan E.S v H.Z.A davasında, paragraf 76–97 (E.S v H.Z.A kararı), Gauteng Yüksek Mahkemesi (Gauteng High Court), ilgili zamansal sınırları uygularken talak sonrasında geçici medeni korumaya başvurma yolunu teyit etmiştir.
Temel noktalar
| Hukuki tanıma | Evliliği, töreni yöneten görevlinin yasal yetkisini ve fiilen uyulan formaliteleri tespit edin. |
|---|---|
| Müslüman boşanması | Reformlar, medeni boşanma çerçevesinde eşleri ve çocukları korur; tüm evlilik hukukunu tek bir çatı altında birleştirmez. Divorce Amendment Act. |
Kaynaklar
- Marriage Act 25 of 1961 — consolidated to 1 October 1992 — Bölüm 3–4, 24–26, 29A ve 30: evlendirme memurları, ergin olmayanların rıza ve izinleri, tescil ve dinî biçimler. Yalnızca bu hükümler için kullanılan geçmiş tarihli derleme metin; tasarı halindeki Bill yürürlüğe girmiş gibi ele alınmamalıdır.
- Divorce Amendment Act 1 of 2024 — Yürürlük tarihi 14 Mayıs 2024; bölüm 6 geçiş hükümlerini içerir. Müslüman evliliklerine ilişkin korumalar, geçmişteki sona ermeleri etkileyen süre sınırlarını ortadan kaldırmaz.
- E.S v H.Z.A [2026] ZAGPJHC 262 — 12 Mart 2026 tarihli karar, paragraf 76–97: talak sonrası medeni koruma, geçici hukuki çare ve zamansal sınırlar. Gauteng Yüksek Mahkemesi (Gauteng High Court) kararıdır, Anayasa Mahkemesi (Constitutional Court) kararı değildir.
Düğün gelenekleri ve törenleri
Recognition of Customary Marriages Act bölüm 3–4 (Recognition of Customary Marriages Act), geçerlilik ile tescili birbirinden ayırır. Kanunun 4(9) bölümü, tescil ettirmemenin geçerliliği etkilemediğini açıkça belirtir (Recognition of Customary Marriages Act). GN 5484 ile duyurulan özel tescil süresi 1 Eylül 2024’ten 31Ağustos 2026’ya kadar sürmüştür (GN5484); bu son tarih, tescil edilmemiş evlilikleri iptal eden bir kural olarak anlaşılmamalıdır.
Temel noktalar
| İspat | Tescil belgesi, evliliğin aksi kanıtlanana kadar geçerli (prima facie) delilidir. Belgenin bulunmadığı durumlarda diğer deliller önem kazanabilir. Bölüm 4(8)–(9) (Recognition of Customary Marriages Act). |
|---|---|
| Malvarlığı | Tek eşli ve bir erkeğin birden fazla eşle evli olduğu poliginik geleneksel hukuka göre evlilikler, geçerli malvarlığı hükümleri çerçevesinde incelenmelidir. Bölüm 7 (Recognition of Customary Marriages Act). |
Uygulamada
- Belgeleri ve yaşananları doğrulayabilecek kişilerin bilgilerini saklayın. Tescil eksikse veya ihtilaflıysa, somut koşullarda evliliğin nasıl kayıt altına alınabileceğini ve kanıtlanabileceğini öğrenin.
Bilmekte fayda var
Lobolo, tören veya rıza hakkındaki bir kuralın her geleneksel topluluğa ve her evliliğe aynı şekilde uygulandığını varsaymayın. Uygulanacak gelenek ve yasal şartlar belirlenmelidir.
Kaynaklar
- Recognition of Customary Marriages Act 120 of 1998 — Bölüm 3–4, 7–8: geçerlilik, tescil, malvarlığı ve boşanma. Bölüm 4(9): tescil ettirmeme tek başına evliliği geçersiz kılmaz.
- Recognition of Customary Marriages Act — GN 5484 — GN 5484: 1 Eylül 2024–31Ağustos 2026 özel tescil süresi. Sürenin dolması, tescil edilmemiş evlilikleri iptal eden bir kural değildir.
- Full Statement on Cabinet meeting of 29 July 2026 — 29 Temmuz toplantısına ilişkin 30 Temmuz 2026 tarihli Kabine açıklaması: özel tescil son tarihine dair idari hatırlatmadır, evliliğin geçerliliğinde bir değişiklik değildir.
Genel makale: Düğün gelenekleri ve törenleri · Başka bir ülkeyle karşılaştır
Evlilikte mal rejimi
Matrimonial Property Act, malvarlığı artışına katılma (accrual) sistemi ile diğer malvarlığı düzenlemelerini birbirinden ayırır ve rejimi değiştirmek için bir mahkeme yolu öngörür. Bölüm 2–5 uyarınca, evlilik öncesi sözleşmeyle açıkça hariç tutulmadıkça, mal ayrılığına dayalı nitelikli evliliklerde artış (accrual) sistemi uygulanabilir (Matrimonial Property Act). Hesaplama, her bir varlığı doğrudan bölmek yerine, yasal dahil etme ve hariç tutma kurallarıyla birlikte ilgili malvarlıklarının artışına bakar.
21 Ocak 2026 tarihli VVC v JRM kararında, çoğunluk görüşü paragraf 75–78 (VVC kararı), Anayasa Mahkemesi (Constitutional Court), aynı eşler arasındaki geleneksel hukuka göre evlilik ile daha sonraki medeni evlilik arasındaki sürekliliği açıklamıştır. Mevcut bir rejimi değiştirme sürecini aşmak amacıyla, sonradan yapılan bir sözleşme doğrudan evlilik öncesi sözleşme gibi ele alınamaz.
Temel noktalar
| Rejim değişikliği | Bölüm 21, mahkemeye başvuru yolunu düzenler; yalnızca yeni bir özel anlaşma imzalamak aynı süreç değildir. (Matrimonial Property Act) |
|---|---|
| Geleneksel hukuka göre evlilikler | Bölüm 7, ilgili geleneksel hukuka göre evlilik durumları arasında ayrım yapılmasını gerektirir. (Recognition of Customary Marriages Act) |
Uygulamada
- Mal rejimine ilişkin herhangi bir görüşmeye evlilik belgelerini, malvarlığı anlaşmasını ve aktif ile pasiflerin kayıtlarını getirin. Her türlü mali hesaplama, fiili anlaşmaya ve uygulanacak hukuka dayanmalıdır.
Kaynaklar
- Matrimonial Property Act 88 of 1984 — Bölüm 2–5 ve 21: malvarlığı artışına katılma (accrual), yasal istisnalar ve mal rejiminin mahkeme izniyle değiştirilmesi. Fiili evliliği ve sözleşmeyi uygulayın; bireysel bir mali hesaplama sunulmamıştır.
- Recognition of Customary Marriages Act 120 of 1998 — Bölüm 3–4, 7–8: geçerlilik, tescil, malvarlığı ve boşanma. Bölüm 4(9): tescil ettirmeme tek başına evliliği geçersiz kılmaz.
- VVC v JRM and Others [2026] ZACC 2 — Çoğunluk görüşü paragraf 75–78, 21 Ocak 2026 tarihli karar: aynı eşlerin geleneksel hukuka göre evliliğini izleyen medeni evliliğin sürekliliği; mal rejimi değişiklikleri ilgili sürecin işletilmesini gerektirir.
Genel makale: Evlilikte mal rejimi · Başka bir ülkeyle karşılaştır
Boşanma
Divorce Act, evliliğin sona ermesini ve buna bağlı kararları düzenler. 2024 değişikliği, Müslüman evliliklerini açıkça önemli medeni boşanma korumaları kapsamına almıştır (Divorce Amendment Act). 12 Mart 2026 tarihli E.S v H.Z.A (E.S v H.Z.A kararı), eski sona ermeler için geçerli olan sınırları açıklarken, dinî boşanmanın medeni koruma ihtiyacını kendiliğinden ortadan kaldırmadığını teyit etmektedir.
9 Ekim 2026 tarihinde, GD davasında Anayasa Mahkemesi (Constitutional Court), artış (accrual) sistemi olmaksızın mal ayrılığına tabi belirli evliliklerde yeniden paylaştırmayı etkileyen emeklilik menfaati istisnasını geçersiz kılmıştır (GD kararı). Karar bu çerçevede derhal yürürlüğe girer ve hüküm kısmında belirtilen kesinleşmiş işleri korur.
Temel noktalar
| Emeklilik menfaatleri | Karar, emeklilik menfaatlerinin yeniden paylaştırma çerçevesinde dikkate alınmasına olanak tanır; otomatik bir yarı pay hakkı yaratmaz. Hüküm paragraf 2–3 ve gerekçe paragraf 46 (GD kararı). |
|---|---|
| Çocuklar | Çocuğun günlük bakımı, kişisel ilişki/iletişim, çocuğun hukuken temsili ve karar yetkileri (guardianship) ile bakım yükümlülüğü/nafaka konularının her biri ayrı birer sorumluluk olarak ele alınmalıdır. Children’s Act, bölüm 18 (Children’s Act). |
Uygulamada
- Uygulanacak evlilik ve mal rejimini, mevcut kararları ve eldeki mali kayıtları belirleyin. Bir emeklilik hakkının söz konusu olduğu durumlarda, talebin tam kapsamı ve ilgili fonun şart koştuğu ifade biçimi hakkında danışmanlık alın.
Bilmekte fayda var
Yeni bir yargı kararı hakkındaki haberler, tamamlanmış her boşanmanın yeniden açıldığı anlamına gelmez. Kararın kapsamını, öngördüğü hukuki çare ve geçiş hükümleri belirler.
Kaynaklar
- Divorce Act 70 of 1979 — Divorce Act: evliliğin sona ermesi ve buna bağlı hukuki çareler; otomatik eşit paylaşım varsaymak yerine 2024 değişikliği ve güncel mahkeme çareleriyle birlikte okunmalıdır.
- Divorce Amendment Act 1 of 2024 — Yürürlük tarihi 14 Mayıs 2024; bölüm 6 geçiş hükümlerini içerir. Müslüman evliliklerine ilişkin korumalar, geçmişteki sona ermeleri etkileyen süre sınırlarını ortadan kaldırmaz.
- E.S v H.Z.A [2026] ZAGPJHC 262 — 12 Mart 2026 tarihli karar, paragraf 76–97: talak sonrası medeni koruma, geçici hukuki çare ve zamansal sınırlar. Gauteng Yüksek Mahkemesi (Gauteng High Court) kararıdır, Anayasa Mahkemesi (Constitutional Court) kararı değildir.
- GD v Minister of Home Affairs and Others [2026] ZACC 39 — Hüküm paragraf 2–3 ve gerekçe paragraf 46, 9 Ekim 2026: etkilenen evlilikler için yeniden paylaştırma kapsamında emeklilik menfaatleri. Derhal geçerli hukuki çare; otomatik yarı pay veya kesinleşmiş işlerin yeniden açılması söz konusu değildir.
- Children’s Act 38 of 2005 — Department of Justice compilation — İlgili bölümler 7, 10, 18–24, 32–34, 40–41, 76, 230–242 ve 292–303. Bölüm 40’ı VJV kararı ve değişikliklerin yürürlük bildirimleriyle birlikte okuyun; çocuğun günlük bakımı, kişisel ilişki/iletişim, çocuğun hukuken temsili ve karar yetkileri (guardianship), küçük çocuklara yönelik bakım hizmetleri, evlat edinme ve taşıyıcı annelik kavramlarını birbirinden ayırın.
