Resmî nikâh
1961 Marriage Act, ulusal bir posta anketinden sonra Aralık 2017'de evliliği iki kişinin birliği olarak tanımlayacak biçimde değiştirildi. Asgari yaş 18'dir; mahkeme istisnaî koşullarda 16 ya da 17 yaşındaki kişinin bir yetişkinle evlenmesine izin verebilir — son derece nadir kullanılan bir istisna.
Türk vatandaşları Avustralya'ya ziyaretçi vizesiyle (subclass 600; Türkiye eVisitor ya da ETA kapsamında değildir) girer ve ikamet şartı olmadan evlenebilir — nikâh memuruna en az bir ay önce verilen Notice of Intended Marriage (Türkiye'den noter ya da Avustralya konsolosluğu önünde imzalanıp gönderilebilir) ve pasaport yeter; Türk bekârlık belgesi istenmez. Evlilikten sonra eyalet nüfus dairesinden (Births, Deaths and Marriages) belge alınır; apostili Department of Foreign Affairs and Trade verir (Avustralya Lahey Sözleşmesi'ne taraf); yeminli tercümeyle 30 gün içinde Türk konsolosluğuna (Sidney ve Melbourne Başkonsoloslukları, Kanberra Büyükelçiliği) evlenme bildirimi yapılır.
Avustralyalı ya da daimî mukimle evlilik partner vizesinin (Avustralya içinden 820/801, Türkiye'den 309/100) yolunu açar: iki aşamalı, pahalı (yaklaşık 9 000 AUD) ve uzun (1–2 yıl), ancak 12 ay birlikte yaşayan de facto çiftlere de açık. Turist vizesiyle evlilik yasaldır; evlilikten sonra kalmak için ziyaretçi vizesi bitmeden partner vizesi başvurusu (bridging visa) gerekir. Camide imam nikâhı, imam Attorney-General nezdinde kayıtlı din görevlisiyse ve Notice verilmişse resmî nikâhtır — Sidney (Auburn) ve Melbourne'daki Türk camileri bunu rutin yapar.
Temel noktalar
| Yaş | 18; istisnaî koşullarda 16 ya da 17 yaşında mahkeme izni mümkün |
|---|---|
| Çok eşlilik | Yasak; bigami suçtur, ancak yabancı çok eşli evlilik sınırlı aile hukuku amaçlarıyla tanınabilir |
| Bildirim | Notice of Intended Marriage en az bir ay, en fazla 18 ay önce |
| Nikâh memurları | Federal kayıtlı sivil memurlar ve tanınan din görevlileri |
| Tanıklar | İki, 18 yaş ve üstü |
| Yurt dışı evlilikler | Kıyıldığı yerde geçerliyse, yaş ve yasak akrabalık kuralları saklı kalmak üzere tanınır |
| Zorla evlendirme | Federal hukukta suç |
| Zorunlu sözler | Belirli sözler söylenmeli; atlanması evliliği geçersiz kılabilir |
| Türk vatandaşları | Ziyaretçi vizesiyle evlilik yasal; DFAT apostili + tercüme → 30 gün içinde konsolosluk tescili |
Uygulamada
- Notice of Intended Marriage'ı nikâh memuruna en az bir ay önce verin; Türkiye'den noter ya da Avustralya konsolosluğu önünde imzalayıp gönderebilirsiniz.
- Doğum belgesi ya da pasaport ve önceki evliliğin sona erdiğinin kanıtını (apostilli tercümeli Türk boşanma kararı) sunun.
- Nikâh memuru evliliği eyalet sicilinde kaydeder; belgeyi ayrıca isteyin (standart belge — süslü olanı Türk kurumları kabul etmez).
- Binding financial agreement'lar — evlilik sözleşmesi karşılığı — her taraf için bağımsız hukukî danışmanlık gerektirir.
- Kaparo ödemeden önce nikâh memurunu kamu sicilinde kontrol edin.
- DFAT apostili (yaklaşık 100 AUD, çevrimiçi ya da pasaport ofislerinde), yeminli tercüme, Sidney ya da Melbourne Başkonsolosluğu'nda evlenme bildirimi; soyadı beyanı bu sırada.
Maliyet ve karşılanma
Nikâh memuru ücretleri çok değişir (400–1 200 AUD); nüfus dairesi törenleri en ucuz seçenektir. Apostil yaklaşık 100 AUD, belge 60–70 AUD, konsolosluk tescili harca tabidir.
Son değişiklikler
Avustralya, yerelde geçerli olmayacak 18 yaş altı yurt dışı evliliklerini tanımaz; bu, zorla evlendirme reformlarının parçası olarak sıkılaştırıldı.
Nereye başvurulur
- Eyalet ve bölge doğum, ölüm ve evlilik siciller.
- Attorney-General's Department nikâh memurları sicili.
- My Blue Sky — ulusal zorla evlendirme destek servisi.
- T.C. Sidney ve Melbourne Başkonsoloslukları, Kanberra Büyükelçiliği — tescil, pasaport.
Bilmekte fayda var
Bir aylık bildirim süresi kesindir — önceden Notice göndermeden üç aylık turist ziyaretinde « kendiliğinden » evlenmek mümkün değil. Ve partner vizesi otomatik değildir: ziyaretçi vizesi bitmeden başvuru yapılmazsa Türk eş yasadışı duruma düşer ve üç yıl yasak riski taşır. Tescil yapılmazsa Türk kütüğünde bekâr görünürsünüz.
Sık sorulan sorular
Türk vatandaşı Avustralya'da turist olarak evlenebilir mi?
Evet. İkamet şartı yok; törenden en az bir ay önce nikâh memuruna verilen Notice of Intended Marriage (Türkiye'den gönderilebilir) ve pasaport gerekir. Evlilik oturma hakkı vermez — bunun için ziyaretçi vizesi bitmeden ya da Türkiye'den partner vizesi başvurusu yapılır.
Avustralya nikâhını Türk kütüğüne nasıl işletirim?
Eyalet sicilinden standart evlenme belgesi, DFAT apostili, yeminli tercüme ve konsoloslukta evlenme bildirimi (30 gün içinde); soyadı beyanı bu sırada verilir — Avustralya'da evlilik sonrası soyadı değişikliği yasal değil geleneksel olduğundan Türk beyanı belirleyicidir.
Avustralya'daki Türk camisinde nikâh resmî mi?
Evet, imam Attorney-General nezdinde kayıtlı din görevlisiyse ve Notice of Intended Marriage verilmişse — Sidney ve Melbourne'daki Türk camileri bunu rutin yürütür. Kayıtsız yalnızca dinî nikâh evlilik değildir; Türk konsolosluğu tescil etmez.
Kaynaklar
- Federal Register of Legislation — çıkarıldığı ve yürürlükteki federal hukuk
- Services Australia — devlet hizmetleri ve ödemeler
- T.C. Kanberra Büyükelçiliği — konsolosluk işlemleri, evlenme bildirimi, apostil
Kayıtlı birliktelik ve birlikte yaşama
Sonuçlar evlilikle neredeyse aynıdır.
Avustralya'daki Türkler için madalyonun iki yüzü. Olumlu: Avustralyalının ya da daimî mukimin de facto partneri 12 ay birlikte yaşamadan sonra (ya da bunu sağlayan eyaletlerde — NSW, Victoria, Queensland, Tasmanya, ACT, Güney Avustralya — ilişkiyi kaydettirir kaydettirmez) eşle aynı koşullarda partner vizesi alır. Uyarıcı: Avustralya'da iki yıl birlikte yaşamadan sonra partner eşle neredeyse aynı mal taleplerine sahiptir — yetkisi varsa Avustralya mahkemesinin havuza katacağı Türkiye'deki daire dahil. Türkiye'de de facto statüsünün hiçbir etkisi yoktur; partner yalnızca vasiyetle ve en yüksek dilimden veraset vergisiyle miras alır. Türk toplumunda nikâhsız birlikte yaşama seyrek olsa da gençler arasında artıyor.
Temel noktalar
| Eşik | İki yıl birlikte yaşama, çocuk, kayıt ya da önemli katkı |
|---|---|
| Mal | Evli çiftlerle aynı yasal çerçeve |
| Superannuation | Evli çiftlerdeki gibi bölünebilir |
| Nafaka | Aynı ilkelerle mümkün |
| Süre | İlişkinin bitiminden iki yıl; boşanmadan sonra bir yıla karşılık |
| Kayıt | Eyalet ilişki sicilleri kanıt sağlar ve eşiği kısaltabilir |
| Binding financial agreement | De facto ilişkiden önce, sırasında ya da sonrasında mümkün |
| Partner vizesi | De facto partner için 12 ay sonra ya da ilişki kaydından sonra |
 Türkiye | Etkisiz; partner yalnızca vasiyetle miras alır |
Uygulamada
- Varsayılan rejimden kaçınmak istiyorsanız her taraf için bağımsız hukukî danışmanlıkla binding financial agreement imzalayın — Türkiye'deki mal için de.
- İlişkinin kaydı göçmenlik, superannuation ve miras amaçları için kanıtı basitleştirir.
- Vasiyet yapın — de facto partnerlar için yasal mirasçılık kuralları eyalete göre değişir; Türkiye'deki daire için Türk noterinde vasiyet.
- Ayrılıktan sonraki iki yıllık süreyi unutmayın.
- Partner vizesi için ilk günden ortak yaşam kanıtı biriktirin (ortak kira, hesap, faturalar, fotoğraflar, tanık beyanları — Form 888).
Maliyet ve karşılanma
Binding financial agreement'lar iki taraf ayrı danışmanlık gerektirdiği için pahalıdır (2 000–5 000 AUD) — ancak davadan çok daha ucuz. Partner vizesi yaklaşık 9 000 AUD.
Son değişiklikler
Avustralya yaklaşımı dünyanın en kapsamlılarından: evlenmemeyi seçmenin malî sonuçlara etkisi azdır.
Nereye başvurulur
- Federal Circuit and Family Court of Australia.
- Eyalet ilişki sicilleri.
- Adlî yardım komisyonları ve toplum hukuk merkezleri.
- Department of Home Affairs — partner vizesi.
Bilmekte fayda var
Sidney'de iki yıl birlikte oturmak neredeyse evliliktir — partner, çift hiç planlamamış olsa da superannuation dahil mal paylaşımı ve nafaka isteyebilir. Türkiye'de malı olan bunu binding financial agreement'ta düzenlemeli. Tersine: Türkiye'de aynı ilişki hiçbir şey vermez.
Sık sorulan sorular
Türkiye'deki partnerim nikâhsız vize alabilir mi?
Evet — 12 ay belgelenmiş birlikte yaşamadan sonra (ya da eyalette ilişki kaydından hemen sonra) vatandaşın ya da daimî mukimin de facto partneri eşle aynı koşullarda partner vizesi başvurusu yapar. Ortak hane, malî durum, sosyal yaşam ve bağlılık kanıtı gerekir.
De facto statüsü Türkiye'de sayılır mı?
Hayır. Türkiye hiçbir gayri resmî ya da kayıtlı birlik biçimi tanımaz; Avustralya kayıtlı ilişkisinin Türkiye'de etkisi yoktur. Türkiye'deki güvence noter vasiyeti ve gerekirse bağıştır.
Kaynaklar
- Federal Register of Legislation — çıkarıldığı ve yürürlükteki federal hukuk
- Services Australia — devlet hizmetleri ve ödemeler
- Department of Home Affairs — Partner visa — eş ve de facto partnerlar için partner vizesi
Evlilikte mal rejimi
Mal ortaklığı yok, ayrılıkta takdire dayalı dört aşamalı süreç, veraset vergisi yok — ancak aile geçimi talepleri yaygın. Türkler için: Avustralya mahkemesi Türkiye'deki malı da kapsayabilir, Türk mahkemesi Türk katılma rejimini uygular.
Family Law Act uyarınca mal paylaşımı yapılandırılmış bir takdiri izler: varlık havuzunu belirle, katkıları değerlendir, gelecekteki ihtiyaçları gözet ve sonucun adil ve hakkaniyete uygun olduğunu kontrol et. Veraset vergisi yoktur, ancak superannuation ölüm ödemeleri alıcıya göre farklı vergilendirilir ve aile geçimi talepleri sıktır.
Avustralya mal rejimi tanımaz: evlilik süresince herkes kendi adına olanın sahibidir; ancak dağılmada mahkeme tüm havuzu — superannuation ve yetkisi varsa Türkiye'deki mal dahil — takdirle böler. Türk mahkemesi ise MÖHUK m. 15 uyarınca Türk edinilmiş mallara katılma rejimini uygular. Her taraf için bağımsız danışmanlıkla binding financial agreement, Türkiye'deki dairenin akıbetini önceden belirlemenin tek yoludur; bu danışmanlık olmadan yapılmış Türk evlilik sözleşmesi Avustralya mahkemesince geçersiz sayılabilir.
Temel noktalar
| Varlık havuzu | Superannuation'ı ve uygulamada trust ve şirketlerdeki varlıkları içerir |
|---|---|
| Katkılar | Malî ve malî olmayan, ev işi ve çocuk bakımı dahil |
| Gelecekteki ihtiyaçlar | Yaş, sağlık, kazanç kapasitesi ve çocukların bakımı |
| Binding financial agreement | Avustralya'nın evlilik sözleşmesi karşılığı; sıkı şekil koşulları |
| Vasiyet özgürlüğü | Geniş, ancak hak sahibi kişiler terekeden aile geçimi talep edebilir |
| Superannuation | Terekeye yönlendirilmemişse tereke dışında geçer; bağlayıcı ölüm ödemesi tayinleri önemli |
| Veraset vergisi | Yok, ancak sonraki elden çıkarmada sermaye kazancı vergisi doğabilir |
| Dört aşamalı süreç | Havuzu belirle, katkıları değerlendir, gelecekteki ihtiyaçları değerlendir, genel adaleti kontrol et |
| Türk çift | Avustralya mahkemesi: tüm havuzun takdirî paylaşımı; Türk mahkemesi: Türk katılma rejimi |
Uygulamada
- Superannuation için bağlayıcı ölüm ödemesi tayini yapın — pek çok kişinin en büyük varlığı.
- Çocuklar ya da varlık koruması söz konusuysa vasiyet trust'ları düşünün.
- Mal anlaşmalarını gayri resmî anlaşma yerine consent order ile resmîleştirin.
- Bir çocuğu ya da de facto partneri dışlıyorsanız aile geçimi talebi riskini bekleyin.
- Superannuation bölme kararı istemeden önce fona usulî adalet bildirimi verin.
- Büyük yaşam olaylarından sonra binding financial agreement'ları gözden geçirin; mahkemeler kusurluları iptal eder.
- Türk evlilik sözleşmesi: iki taraf için hukukî danışmanlıkla Avustralya binding financial agreement'ında teyit ettirin.
Maliyet ve karşılanma
Vasiyet ve tayinler ucuzdur; çekişmeli tereke davaları değildir ve masraflar çoğu zaman terekeden çıkar. Binding financial agreement 2 000–5 000 AUD.
Son değişiklikler
Aile geçimi talepleri bazı eyaletlerde o kadar yaygın ki istisna değil rutin planlama unsuru sayılır.
Nereye başvurulur
- Eyalet yüksek mahkemesi probate sicilleri.
- Birkaç eyalette düşük maliyetli vasiyet sunan Public Trustee büroları.
- Hukuk derneği yönlendirme servisleri; Sidney ve Melbourne'da Türkçe konuşan avukatlar.
Bilmekte fayda var
Avustralya aile mahkemesi her şeyi havuza sayar — anne babadan miras kalan Türkiye'deki daireyi de, aileye hizmet ettiğine ya da hakkaniyetin gerektirdiğine kanaat getirirse; miras Türkiye'deki gibi hariç mal değil, bir tarafın « katkısı »dır. Binding financial agreement olmadan Türk katılma rejimi kişisel malı Sidney'deki mahkemeye karşı korumaz.
Sık sorulan sorular
Türk edinilmiş mallara katılma rejimi Avustralya'da geçerli mi?
Avustralya mahkemesi önünde — hayır; Family Law Act mal rejimi tanımaz ve mahkeme mülkiyet ve vatandaşlıktan bağımsız olarak ikisinin tüm havuzunu takdirle (dört aşamalı test) böler. Türk mahkemesi önünde — evet. Öngörülebilirliğin tek yolu her taraf için ayrı hukukî danışmanlıkla binding financial agreement.
Superannuation terekeye girer mi?
Genelde hayır: fon ödemeyi bağlayıcı lehtar tayinine (süresiz değilse her 3 yılda yenilenir) ya da kendi takdirine göre yapar; Türk vasiyeti bunu değiştirmez. Eşe ya da bakmakla yükümlü olunan çocuğa ödeme vergisiz, diğerlerine vergilidir.
Kaynaklar
- Federal Register of Legislation — çıkarıldığı ve yürürlükteki federal hukuk
- Services Australia — devlet hizmetleri ve ödemeler
- Federal Circuit and Family Court — Property — mal paylaşımı, consent order, superannuation
Boşanma
On iki ay ayrılıktan sonra boşanma; mal ve ebeveynlik tamamen ayrı davalar. Avustralya boşanmasının Türkiye'deki geçerliliği, konsolosluğa yapılan 27/A başvurusuna ya da tanıma davasına bağlıdır.
1975 Family Law Act kusursuz boşanmayı getirdi: tek neden, on iki ay ayrılıkla kanıtlanan onarılamaz çözülmedir. Boşanma, mal ve ebeveynlik ayrı süreçlerdir ve mal süresi ayrılıktan değil boşanmadan başlar.
Avustralya mahkemesi, eşlerden biri vatandaşsa, Avustralya'da yaşıyorsa ya da orayı yurdu sayıyorsa yetkilidir ve yalnızca kendi hukukunu uygular. İki Türk vatandaşının davasına Türk mahkemesi de bakabilir (MÖHUK m. 41); o zaman nafakada kusurun rol oynadığı Türk hukuku esas alınır. Divorce order Türkiye'de kendi başına sonuç doğurmaz: Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 27/A'ya göre iki eş birlikte (ya da 90 gün içinde ayrı ayrı), DFAT apostili ve yeminli tercümesi eklenmiş kararla konsolosluğa başvurup tescil yaptırır; eski eş gelmezse Türkiye'de aile mahkemesinde tanıma-tenfiz davası açılır. Boşanma daimî ikameti geri almaz; ilişkisi biten geçici partner vizesi (820/309) sahibi vizeyi kaybeder — aile içi şiddet ya da ortak çocuk kanıtlanmazsa.
Temel noktalar
| Neden | 12 ay ayrılıkla gösterilen onarılamaz çözülme |
|---|---|
| Aynı çatı altında ayrılık | Yeminli beyan kanıtıyla kabul edilir |
| Kısa evlilikler | İki yıldan kısa evlilikler danışmanlık ya da mahkeme izni gerektirir |
| Mal süresi | Başvurular boşanmanın kesinleşmesinden 12 ay içinde yapılmalı |
| Ebeveynlik | Çocuğun üstün yararı; 2024 reformları eşit ortak ebeveyn sorumluluğu karinesini kaldırdı |
| Superannuation | Mal olarak bölünebilir — Avustralya anlaşmalarının ana özelliği |
| Uyuşmazlık çözümü | İstismar davaları dışında ebeveynlik başvurularından önce aile uyuşmazlığı çözümü zorunlu |
| Türkiye'deki hükmü | Konsoloslukta 27/A tescili için iki eşin başvurusu; olmazsa tanıma-tenfiz davası |
| Partner vizesi | Geçici olan ilişki bitince düşer, şiddet ya da çocuk hariç; daimî ikamet kalır |
Uygulamada
- Commonwealth Courts Portal üzerinden çevrimiçi başvurun; ortak başvurular tebligat şartından kurtarır.
- Müzakereden önce superannuation değerlemesi alın — haftalar sürer.
- Her mal anlaşmasını consent order ya da binding financial agreement ile resmîleştirin — gayri resmî anlaşmalar uygulanamaz.
- Ebeveynlik çekişmeliyse aile uyuşmazlığı çözümüne katılın ve belgeyi alın.
- Boşanmanın kesinleştiği gün on iki aylık mal süresini takvime yazın.
- Karar kesinleşince DFAT apostilli divorce order'ı ve yeminli tercümeyi hazırlayın; iki eş konsoloslukta 27/A kaydını yaptırır, yaptırmazsa Türkiye'de tanıma davası gerekir.
- Çocuklar: diğer ebeveynin ya da mahkemenin izni olmadan çocukla Türkiye'ye gitmek Lahey Sözleşmesi'ne göre kaçırma ve federal suçtur; mahkeme çocuğu Airport Watch List'e koyabilir.
Maliyet ve karşılanma
Başvuru harcı (yaklaşık 1 100 AUD, indirim kartı sahipleri için düşük). Adlî yardım gelir ve esas testine tabidir. Konsoloslukta 27/A kaydı harç ve tercümeyle 150–300 AUD tutar; avukatla tanıma davası 1 000–2 500 AUD.
Son değişiklikler
2024 ebeveynlik reformları çocuğun üstün yararı testini basitleştirdi ve çoğu zaman eşit zaman karinesi diye yanlış okunan eşit ortak ebeveyn sorumluluğu karinesini kaldırdı; 2025 reformu aile içi şiddeti mal değerlendirmesine kattı.
Nereye başvurulur
- Federal Circuit and Family Court of Australia.
- Family Relationship Advice Line ve aile ilişkileri merkezleri.
- Her eyalet ve bölgedeki adlî yardım komisyonları.
- T.C. Sidney ve Melbourne Başkonsoloslukları — 27/A tescili, vekâletname.
Bilmekte fayda var
Tescil yapılmazsa Avustralya boşanması Türk kurumlarında yok sayılır: Türkiye'de evli görünürsünüz, yeniden evlenmeniz bigami sayılır ve eski eş mirasa ortak olmak ister. Ve boşanma malı bölmez — boşanmadan 12 ay içinde consent order ya da anlaşma yoksa superannuation dahil mal talepleri düşer. Çocukla izinsiz Türkiye'ye gitmek Lahey geri dönüş kararıyla biter.
Sık sorulan sorular
Avustralya'da mı Türkiye'de mi boşanmak daha iyi?
Avustralya boşanması basittir (çevrimiçi, 12 ay ayrılıktan sonra 4 ay), ancak mal ve çocuklar ayrı davalardır; Türk boşanması kusuru dikkate alır ve daha ucuzdur, ancak Avustralya superannuation'ını bölemez (Avustralya mahkemesinden consent order gerekir). Avustralya'da oturan çocuklar bakımından yetki Avustralya mahkemelerindedir.
Avustralya boşanmasını Türkiye'de nasıl geçerli kılarım?
İki eş, DFAT apostilli divorce order'ı ve yeminli tercümesini konsolosluğa birlikte sunar (27/A); ayrı sunulacaksa süre 90 gündür.
Boşanınca vizemi kaybeder miyim?
Daimî ikameti (801/100) — hayır. Geçici partner vizesini (820/309) — evet, sponsorun aile içi şiddetini (family violence provisions) kanıtlamaz ya da ortak çocuğunuz yoksa; bu durumlarda ilişki bitmiş olsa da daimî vize verilebilir.
Kaynaklar
- Federal Register of Legislation — çıkarıldığı ve yürürlükteki federal hukuk
- Services Australia — devlet hizmetleri ve ödemeler
- Federal Circuit and Family Court — Divorce — boşanma başvurusu, süreler, harçlar