Rıza ve cinsel rüşt yaşı
Çoğu eyalette on altı, ikisinde on yedi ve olumlu rıza kanunlarına artan geçiş.
Cinsel suçlar eyalet hukukudur. Rıza yaşı çoğu yargı alanında 16, Güney Avustralya ve Tasmanya'da 17'dir. New South Wales 2022'de kişinin rızayı anlamak için bir şey söylemesini ya da yapmasını gerektiren olumlu rıza modelini benimsedi; Victoria ve Queensland kendi reformlarıyla izledi.
Türkler için: Avustralya'da 16 (Güney Avustralya ve Tasmanya'da 17), otorite ilişkisinde (öğretmen, antrenör, işveren) 18 — Türkiye'de 18 (TCK m. 104: 15–18 arası şikâyete bağlı; 15 altı her hâlde suç). Avustralya'da yasal olan 16–17 yaş ilişkisi, Türkiye'de tatil sırasında sürerse şikâyet hâlinde suç oluşturur; Türk vatandaşı bu yüzden Türkiye'de yargılanabilir (TCK m. 11). Tersine, Avustralya'da 15 yaşındakiyle yetişkin ilişkisi eyalete göre 10–16 yıla varan cezayla suçtur ve vatandaş olmayan için vize iptali ve sınır dışı (character test) demektir. NSW, Victoria ve Queensland'de olumlu rıza: karşı tarafın rıza gösterdiğinden emin olmak için bir şey söylemek ya da yapmak gerekir.
Mağdurlar için: 1800RESPECT (1800 737 732) 24 saat Türkçe tercümanla (TIS 131 450 üzerinden) çalışır; adlî tıbbî muayene bildirim olmadan yapılıp saklanabilir; geçici vizedeki mağdur bildirimle vizesini kaybetmez, sponsorun şiddetinin mağduru partner vizesini koruyabilir. Türk toplumunda mağdurlar için aile baskısı bilinir: merkezler tam gizlilik sağlar.
Temel noktalar
| Rıza yaşı | Çoğu eyalette 16; Güney Avustralya ve Tasmanya'da 17 |
|---|---|
| Otorite konumu | Çoğu yargı alanında 18 |
| Olumlu rıza | New South Wales (2022), Victoria (2023) ve Queensland'de benimsendi, diğerleri inceliyor |
| Stealthing | Birkaç yargı alanında açıkça suç |
| Evlilik içi cinsel saldırı | Tüm eyaletlerde suç |
| Zamanaşımı | Ağır cinsel suçlar için yok |
| Jüri talimatları | Yasal talimatlar gecikme ve direnç yokluğu hakkındaki yaygın yanılgıları düzeltir |
| Onarıcı seçenekler | Bazı eyaletler alternatif adalet süreçleri sunar |
| Türkiye'de durum | Sınır 18 yaş, 15–18 arası şikâyete bağlı; TCK m. 102–104 |
| Göçmenler | Mahkûmiyet = vize iptali ve sınır dışı (character test) |
Uygulamada
- Uzman destek servisleri size eşlik edip her adımı açıklayabilir; TIS National (131 450) üzerinden ücretsiz Türkçe tercüman.
- Muayene yapıldığına ve bildirimin kayıt numarasına dair yazılı onay isteyin.
- Cinsel saldırı servisiyle temasa geçin: adlî muayene hemen bildirim olmadan yapılabilir.
- Kovuşturma ilerlemiyorsa alternatif adalet süreçlerini sorun; eyalet mağdur tazminat programları (NSW Victims Services, Victoria'da VOCAT) terapi ve masrafları karşılar.
Maliyet ve karşılanma
Muayene, destek ve ceza yargılaması mağdur için ücretsiz; eyalet suç mağdurları tazminat programları tazminat öder (Victoria'da 100 000 AUD'a kadar).
Son değişiklikler
Olumlu rıza reformları sürekli savunuculuğun ardından geldi ve mağdurların davranışına dair mitleri ele alan zorunlu jüri talimatlarıyla eşlik edildi; Batı Avustralya ve Güney Avustralya 2025'te benzer reformları benimsedi.
Nereye başvurulur
- 1800RESPECT — ulusal cinsel saldırı ve aile içi şiddet danışmanlığı, 7/24.
- Eyalet cinsel saldırı servisleri ve adlî tıp birimleri.
- Her eyaletteki suç mağdurları tazminat programları.
- TIS National 131 450 — servisler için ücretsiz Türkçe tercüman.
Bilmekte fayda var
Rıza yaşı 16 (Güney Avustralya ve Tasmanya'da 17), otorite ilişkisinde 18; Avustralya'da 15 yaşındakiyle ilişki uzun ceza ve vatandaş olmayan için sınır dışı demektir. 18 yaş altı kişinin — 17 yaşındaki partnerler arasında bile — mahrem fotoğrafı çocuk istismarı materyalidir. Avustralya'da meşru olan 16–17 yaş ilişkisi Türkiye'de yine de suç sayılır.
Sık sorulan sorular
Avustralya'da rıza yaşı kaç?
Çoğu eyalet ve bölgede 16, Güney Avustralya ve Tasmanya'da 17, otorite ya da bakım ilişkisinde 18. Türkiye'de sınır 18'dir; Avustralya'da eyalet hukuku uygulanır, buna rağmen Türk vatandaşı Türkiye'de de yargılanabilir.
Olumlu rıza nedir?
NSW, Victoria ve Queensland'de kişi partnerin rıza gösterdiğinden emin olmak için bir şey söylemeli ya da yapmalıdır; sessizlik, direnç yokluğu ve önceki ilişkiler rıza değildir ve rıza her an geri alınabilir. Stealthing (rızasız prezervatifi çıkarmak) suçtur.
Geçici vizedeki Türk kadını saldırıyı bildirebilir mi?
Evet. Polis mağdurların statüsünü kontrol etmez, bildirim vizeyi etkilemez ve sponsorun şiddetinin mağduru partner vizesini koruyabilir (family violence provisions). TIS üzerinden ücretsiz tercüman.
Kaynaklar
- Federal Register of Legislation — çıkarıldığı ve yürürlükteki federal hukuk
- Services Australia — devlet hizmetleri ve ödemeler
- 1800RESPECT — ulusal cinsel saldırı ve şiddet hattı
İlişkide şiddet
Koruma kararları eyalet ve bölge hukukuyla verilir — New South Wales'te ADVO, Victoria'da FVIO ve başka yerlerdeki karşılıkları — ve ulusal tanıma programı kapsamında ülke çapında tanınır ve uygulanır. New South Wales ve Queensland zorlayıcı kontrolü suç saydı, diğer yargı alanları inceliyor.
Avustralya'daki Türk kadınları için en önemlisi göçmenlik hükmüdür: ilişkisi sponsorun şiddeti yüzünden biten geçici partner vizesi (820/309) ya da prospective marriage vizesi sahibi, ayrılığa rağmen daimî partner vizesi alabilir (family violence provisions) — kanıt koruma kararı, mahkûmiyet ya da iki yetkili kişinin (hekim, psikolog, sosyal hizmet uzmanı, polis) beyanıdır. Diğer vizelerdeki mağdurlar dönüş yardımı ya da insanî vize alabilir. Polis mağdurları Home Affairs'e bildirmez. On gün ücretli aile içi şiddet izni, geçici çalışanlar dahil ulusal bir çalışma hakkıdır.
Avustralya kararları Türkiye'de geçerli değildir: dönüşte 6284 uyarınca aile mahkemesinden yeni tedbir istenir, Avustralya kararının tercümesi delildir. Mahkeme izni olmadan çocuklarla Türkiye'ye gitmek Lahey Sözleşmesi'ne göre kaçırma ve federal suçtur; mahkeme çocukları Airport Watch List'e koyabilir.
Temel noktalar
| Koruma kararları | Polis ya da risk altındaki kişi başvurur; acil geçici kararlar mümkün |
|---|---|
| Ulusal tanıma | Kararlar her eyalet ve bölgede otomatik uygulanır |
| Zorlayıcı kontrol | New South Wales (2024) ve Queensland'de (2025) suç, diğerlerinde incelemede |
| Aile hukuku | 2024 reformları ebeveynlik davalarında aile içi şiddetin ele alınışını güçlendirdi |
| Kiracılık | Mağdurlar tüm eyaletlerde kirayı erken bitirebilir |
| Malî destek | Federal programlarda Escaping Violence ve Leaving Violence ödemeleri (5 000 AUD'a kadar) |
| Silahlar | Karar verildiğinde ruhsatlar iptal edilir |
| İzin | On gün ücretli aile içi şiddet izni — ulusal çalışma hakkı |
| Partner vizesi | Family violence provisions: ilişki bitse de daimî ikamet |
 Türkiye | Avustralya kararı Türkiye'de geçersiz — 6284 ile yeni tedbir |
Uygulamada
- Kimlik belgelerini (pasaport, vize kanıtları), biraz para ve yedek anahtarı evin dışında güvenli bir yerde tutun.
- Polis aracılığıyla ya da doğrudan yerel mahkemede başvurun; iki yol da ücretsizdir.
- Ücretli aile içi şiddet iznini kullanın: takdire bağlı bir yardım değil yasal haktır.
- Partner vizesi: ilişkinin bittiğini Home Affairs'e bildirmeden önce göçmenlik avukatına ya da (ücretsiz) hukuk merkezine danışın — adımların sırası önemlidir; fail belgeleri aldıysa Türk konsolosluğu geçici pasaport verir.
Maliyet ve karşılanma
Polisin başlattığı başvurular ücretsizdir; nöbetçi avukatlar mahkemede yardım eder; aile içi şiddet davalarında adlî yardım vardır. Leaving Violence Program 5 000 AUD'a kadar öder (1 500 nakit, kalanı mal ve hizmet).
Son değişiklikler
New South Wales'te zorlayıcı kontrolün 2024 ortasından itibaren suç sayılması, olayları değil örüntüleri kanıtlamanın zorluğunu yansıtan kapsamlı eğitimle eşlik edildi; Queensland suçu Mayıs 2025'te getirdi; Leaving Violence Program 2025'te kalıcı oldu.
Nereye başvurulur
- 1800RESPECT — 1800 737 732, ulusal danışmanlık, 7/24 (TIS 131 450 ile Türkçe tercüman).
- Eyalet polisi aile içi şiddet birimleri ve mahkemelerde nöbetçi avukat servisleri.
- Men's Referral Service 1300 766 491 — davranışını değiştirmek isteyenler için.
- Türk kadın dernekleri (Sidney, Melbourne) ve Türk toplum merkezleri — Türkçe destek.
Bilmekte fayda var
« Vizeni aldırırım » tehdidi failin aracıdır: family violence provisions geçici partner vizesi sahibini korur — ama sıra önemlidir: ayrılığı Home Affairs'e bildirmeden önce avukata danışın. Mahkeme izni olmadan çocuklarla Türkiye'ye gitmeyin; fail Lahey Sözleşmesi'yle geri dönüş kararı alır, mağdur ise kaçırma suçlamasıyla karşılaşır.
Sık sorulan sorular
Beni sponsor eden kocamdan ayrılırsam partner vizemi kaybeder miyim?
İlişki aile içi şiddet yüzünden bittiyse hayır: family violence provisions ayrılığa rağmen daimî partner vizesi verilmesine izin verir. Kanıt: koruma kararı (ADVO/FVIO), mahkûmiyet ya da iki yetkili kişinin beyanı artı kendi beyanınız; Home Affairs bağımsız uzmana sevk edebilir. Ayrılığı bildirmeden önce hukuk merkezine ücretsiz danışın.
Koruma kararını ne kadar çabuk alırım?
Polis geçici kararı derhal verebilir (NSW'de geceleri hâkimden telefonla da); yerel mahkeme başvuruyu günler içinde inceler ve 1–2 yıl ya da daha uzun karar verir. Karar tüm Avustralya'da geçerlidir.
Avustralya kararı Türkiye'de geçerli mi?
Kendiliğinden değil. Türkiye'ye dönüşte 6284 sayılı Kanun uyarınca aile mahkemesinden ya da acilde kolluktan yeni tedbir kararı istenir; Avustralya kararının yeminli tercümesi güçlü delildir ve karar genellikle aynı gün çıkar.
Kaynaklar
- Federal Register of Legislation — çıkarıldığı ve yürürlükteki federal hukuk
- Services Australia — devlet hizmetleri ve ödemeler
- Department of Home Affairs — Family violence provisions — partner vizesi ve aile içi şiddet