Ślub cywilny
Zawarcie małżeństwa reguluje Ehegesetz. Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego małżeństwo jest od 1 stycznia 2019 roku otwarte także dla par tej samej płci; równocześnie zarejestrowany związek partnerski otworzono dla wszystkich par.
Austria dopuszcza małżeństwo od osiemnastu lat, z sądowym wyjątkiem od szesnastu, jeśli druga osoba jest pełnoletnia, a sąd orzeknie zdolność do małżeństwa. Zgłoszenie odbywa się w Standesamt, który przy elemencie zagranicznym żąda dodatkowych dokumentów. Przy podejrzeniu małżeństwa pozornego (Aufenthaltsehe) następuje zgłoszenie do urzędu ds. cudzoziemców — punkt realny dla par mieszanych, choć obywateli UE dotyczy rzadko.
Jako państwo członkowskie Unii Europejskiej Austria stosuje dyrektywę 2004/38/WE i rozporządzenie (UE) 2016/1191, które zwalnia akty stanu cywilnego z apostille: polski odpis aktu urodzenia z wielojęzycznym formularzem UE jest przyjmowany bez tłumaczenia. Polskie zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa (z USC lub konsulatu w Wiedniu) jest jednak wymagane; dwoje Polaków może też zawrzeć ślub w konsulacie RP w Wiedniu.
Najważniejsze punkty
| Wiek | 18 lat; od 16 z sądowym orzeczeniem zdolności do małżeństwa |
|---|---|
| Wielożeństwo | Zakazane; bigamia jest karalna |
| Małżeństwo dla wszystkich | Od 1 stycznia 2019 roku |
| Zgłoszenie | Osobiście przez oboje narzeczonych w Standesamt |
| Dokumenty | Akt urodzenia, dowód obywatelstwa, Meldezettel (zaświadczenie o zameldowaniu), dowód wcześniejszych małżeństw |
| Świadkowie | Dwóch wymaganych |
| Nazwisko | Wspólne nazwisko rodowe lub zachowanie własnego; nazwisko dwuczłonowe z łącznikiem możliwe |
| Ważność zgłoszenia | Ustalenie zdolności do małżeństwa obowiązuje sześć miesięcy |
| Miejsce ślubu | Śluby poza urzędem dopuszczalne, za opłatą |
| Dokumenty zagraniczne | Z UE bez apostille (formularz wielojęzyczny); z państw trzecich uwierzytelnienie lub apostille |
W praktyce
- Zgłoszenie z kompletnymi dokumentami; polskie akty z wielojęzycznym formularzem UE, zaświadczenie o zdolności prawnej z USC lub konsulatu.
- Ehepakt (intercyzę) zawrzeć notarialnie, jeśli chce się odstąpić od ustroju ustawowego — czyli od rozdzielności.
- Po ślubie dostosować dane meldunkowe, ubezpieczenia i uposażonych.
- Poprosić właściwy Standesamt o listę dokumentów: różni się ona według kraju pochodzenia.
- Omówić wcześniej ustrój majątkowy — bez umowy obowiązuje rozdzielność (Gütertrennung), odwrotnie niż w Polsce.
- Po ślubie wpisać akt do polskiego rejestru stanu cywilnego (transkrypcja) przez konsulat RP w Wiedniu lub USC w Polsce; austriacki odpis z formularzem UE wystarcza.
Koszt i refundacja
Zgłoszenie i ślub kosztują w zależności od gminy i miejsca łącznie około 50–300 euro. Tłumaczenia przysięgłe i apostille są większą pozycją przy elemencie zagranicznym — dla Polaków w zasadzie zbędne dzięki formularzom UE.
Ostatnie zmiany
Urzędy stanu cywilnego są mocniej połączone cyfrowo, a akty z państw UE nie potrzebują dzięki unijnemu rozporządzeniu apostille; dla państw trzecich legalizacja pozostaje konieczna.
Gdzie się zwrócić
- Standesamt gminy zamieszkania (w Wiedniu: Magistratsabteilung 35 / Standesamt Wien).
- Notariatskammer — intercyzy.
- Bezirksgericht — orzeczenia o pełnoletności.
- Konsulat RP w Wiedniu — zaświadczenia, transkrypcja, ślub konsularny.
Warto wiedzieć
W Austrii ustrojem ustawowym jest rozdzielność majątkowa — to zaskakuje polskie pary, które znają wspólność ustawową. Kto sądzi, że nabyte w czasie małżeństwa należy automatycznie do obojga, jest w błędzie: dzieli się dopiero przy rozwodzie i tylko według słuszności (nach Billigkeit). Kto chce udziału w dorobku, musi zadbać o to umową.
Najczęstsze pytania
Czy można w Austrii wziąć ślub w wieku szesnastu lat?
Tylko z sądowym orzeczeniem zdolności do małżeństwa i tylko jeśli druga osoba jest pełnoletnia. Sąd bada dojrzałość i okoliczności. W praktyce to rzadkość; regułą pozostaje osiemnaście lat.
Jakie dokumenty potrzebuje Polak?
Paszport lub dowód, odpis aktu urodzenia z wielojęzycznym formularzem UE, zaświadczenie o zdolności prawnej do zawarcia małżeństwa za granicą (USC lub konsulat, ważne 6 miesięcy), Meldezettel, a po wcześniejszym małżeństwie dowód jego rozwiązania. Tłumaczenie przysięgłe nie jest potrzebne dla dokumentów z formularzem UE. Zacząć od zaświadczenia o zdolności — to najwolniejszy element.
Źródła
- oesterreich.gv.at — urzędowy portal procedur
- Rechtsinformationssystem des Bundes — obowiązujące przepisy prawne
- Konsulat RP w Wiedniu — gov.pl — zaświadczenia, transkrypcja aktów
Związki partnerskie i konkubinat
Austria jest jednym z niewielu państw, w których małżeństwo i zarejestrowany związek partnerski istnieją równolegle i oba są otwarte dla wszystkich par. Związek jest w dużej mierze zrównany z małżeństwem; różnice dotyczą głównie procedury rozwiązania i formalności. Konkubinat bez rejestracji pozostaje w dużej mierze nieuregulowany.
Austria nie zniosła zarejestrowanego związku partnerskiego: istnieje nadal i od 2019 roku jest otwarty dla wszystkich par. Dla konkubinatów bez rejestracji nie obowiązuje natomiast prawie nic — brak dziedziczenia, alimentów, zastępstwa.
Jako państwo UE uczestniczące we wzmocnionej współpracy Austria stosuje do skutków majątkowych międzynarodowych zarejestrowanych związków rozporządzenie (UE) 2016/1104. Polska nie uczestniczy i nie zna związku rejestrowanego: austriacki związek partnerski nie wywołuje w Polsce skutków — dla polskiego USC, ZUS i urzędu skarbowego partnerzy są osobami obcymi. Para polska chcąca skutków w obu krajach powinna wybrać małżeństwo.
Najważniejsze punkty
| Zarejestrowany związek partnerski | Od 2019 roku możliwy dla wszystkich par |
|---|---|
| Skutki prawne | W dużej mierze zrównane z małżeństwem |
| Rozwiązanie | Własne zasady, zasadniczo podobne do rozwodu |
| Konkubinat | Brak alimentów, brak dziedziczenia ustawowego |
| Nadzwyczajne prawo dziedziczenia | Konkubenci dziedziczą tylko, gdy nie ma innych spadkobierców |
| Prawo do mieszkania | Terminowe prawo konkubenta do mieszkania po śmierci partnera |
| Najem | Prawo wstąpienia pod warunkami |
| Uznanie w Polsce | Brak — związek partnerski nie ma w Polsce skutków |
| Umowa | Umowa partnerska reguluje majątek i wkłady |
W praktyce
- Zawrzeć notarialnie umowę partnerską lub umowę o wspólnym życiu.
- Sporządzić testament, by zabezpieczyć partnera — nadzwyczajne prawo dziedziczenia praktycznie nigdy nie pomaga.
- Pełnomocnictwo opiekuńcze i oświadczenie pacjenta zarejestrować w Austriackim Centralnym Rejestrze Zastępstw (ÖZVV).
- Sprawdzić uposażonych w ubezpieczeniach.
- Przy wspólnym mieszkaniu sprawdzić prawa wstąpienia w umowie najmu.
- Przy majątku w Polsce sporządzić osobny polski testament — związek partnerski nie daje tam partnerowi żadnych praw, a polski podatek od spadków dla osoby obcej wynosi 12–20 %.
Koszt i refundacja
Umowa partnerska u notariusza kosztuje według nakładu i wartości majątku; pełnomocnictwo opiekuńcze i oświadczenie pacjenta są znacznie tańsze i rejestruje się je w ÖZVV.
Ostatnie zmiany
Od 2019 roku zarejestrowany związek partnerski jest otwarty dla wszystkich par; debata skupia się teraz na zabezpieczeniu konkubinatów bez żadnej rejestracji.
Gdzie się zwrócić
- Standesamt — zarejestrowany związek partnerski.
- Notariatskammer — umowy i pełnomocnictwa opiekuńcze.
- Poradnie rodzinne (Familienberatungsstellen) — pytania ogólne.
Warto wiedzieć
Nadzwyczajne prawo dziedziczenia konkubenta działa dopiero, gdy nie ma ani dzieci, ani rodziców, ani rodzeństwa — jest praktycznie bez znaczenia. Bez testamentu partner regularnie zostaje z niczym.
Najczęstsze pytania
Czym różni się zarejestrowany związek partnerski od małżeństwa?
Niewiele. Oba są otwarte dla wszystkich par i mają w dużej mierze te same skutki; różnice dotyczą zawarcia, niektórych zasad nazwiska i rozwiązania. Wybór jest dziś głównie osobisty, nie prawny — z jednym wyjątkiem: w Polsce i wielu innych krajach liczy się tylko małżeństwo.
Źródła
- oesterreich.gv.at — urzędowy portal procedur
- Rechtsinformationssystem des Bundes — obowiązujące przepisy prawne
Małżeństwo osób tej samej płci
Małżeństwo od stycznia 2019 roku — nie przez parlament, lecz przez Trybunał Konstytucyjny. Polska takiego małżeństwa nie uznaje.
Trybunał Konstytucyjny uchylił pod koniec 2017 roku rozdział między małżeństwem a zarejestrowanym związkiem partnerskim jako niekonstytucyjny; od 1 stycznia 2019 roku obie instytucje są otwarte dla wszystkich par. To austriacka osobliwość: inaczej niż niemal wszędzie związku nie zniesiono, lecz także otworzono. Pochodzenie od drugiej matki jest uregulowane od 2015 roku.
Austria jest podręcznikowym przykładem drogi sądowej: parlament przez lata nic nie zrobił, a Trybunał Konstytucyjny rozstrzygnął kwestię jednym wyrokiem. Skutkiem jest system, który nie istnieje nigdzie indziej — dwie równowartościowe instytucje obok siebie, obie dla wszystkich.
Dla par polskich w Austrii: małżeństwo jest tu w pełni ważne, ale polski USC odmówi transkrypcji, a polskie prawo nie przewiduje żadnej formy uznania.
Najważniejsze punkty
| Małżeństwo | Otwarte od 1 stycznia 2019 roku, decyzją Trybunału Konstytucyjnego |
|---|---|
| Zarejestrowany związek partnerski | Pozostaje i od 2019 roku jest otwarty dla wszystkich par |
| Adopcja | Adopcja wspólna od 2016 roku, adopcja pasierba od 2013 roku |
| Pochodzenie | Żona lub partnerka jest po dawstwie nasienia drugim rodzicem |
| Medycyna rozrodu | Od 2015 roku dostępna dla par kobiet |
| Macierzyństwo zastępcze | Zakazane |
| Dyskryminacja | Poza rynkiem pracy chroniona słabiej niż inne cechy |
| Uznanie w Polsce | Brak |
W praktyce
- Można wybrać między małżeństwem a zarejestrowanym związkiem — prawnie różnice są niewielkie; dla pary polskiej małżeństwo jest pewniej uznawane w innych krajach.
- Dla automatycznego rodzicielstwa dawstwo nasienia musi odbyć się w uregulowanych ramach (klinika).
- Austriackie małżeństwo jest uznawane w całej UE w zakresie swobody przemieszczania się — w Polsce tylko w tym zakresie, nie w prawie rodzinnym.
- W ochronie przed dyskryminacją poza pracą są luki: porady w Gleichbehandlungsanwaltschaft.
Koszt i refundacja
Zawarcie małżeństwa kosztuje w zależności od gminy i miejsca około 50–300 euro. Medycyna rozrodu jest częściowo dofinansowana przez IVF-Fonds.
Ostatnie zmiany
Od 2019 roku małżeństwo i zarejestrowany związek partnerski są otwarte dla wszystkich par; zrównanie ochrony przed dyskryminacją poza rynkiem pracy pozostaje otwarte.
Gdzie się zwrócić
- Standesamt miejsca zamieszkania.
- Gleichbehandlungsanwaltschaft — bezpłatne porady.
- Ośrodki leczenia niepłodności — dawstwo nasienia i rodzicielstwo.
Warto wiedzieć
Tak zwany „levelling-up” pozostaje niezrealizowany: przy dostępie do towarów i usług ochrona z powodu orientacji seksualnej jest słabsza niż ze względu na pochodzenie etniczne. Dla par polskich dochodzi problem po drugiej stronie: polski USC nie wpisze małżeństwa ani drugiej matki dziecka.
Najczęstsze pytania
Małżeństwo czy zarejestrowany związek partnerski?
Oba są otwarte dla wszystkich par i mają w dużej mierze te same skutki. Różnice dotyczą zawarcia, niektórych zasad nazwiska i rozwiązania. Dla pary mieszanej lub polskiej małżeństwo jest lepsze, bo pewniej uznawane za granicą.
Czy druga matka jest automatycznie rodzicem?
Tak, jeśli dziecko urodzi się po dawstwie nasienia w uregulowanych ramach, a kobiety są w małżeństwie lub zarejestrowanym związku. W tym punkcie Austria jest dalej niż Niemcy. Polski urząd nie wpisze jednak drugiej matki.
Źródła
- oesterreich.gv.at — urzędowy portal procedur
- Rechtsinformationssystem des Bundes — obowiązujące przepisy prawne
- Gleichbehandlungsanwaltschaft — porady w sprawach dyskryminacji
Ustrój majątkowy małżeński
Rozdzielność majątkowa jako ustrój ustawowy, zachowek zmodernizowany w 2017 roku — i brak podatku od spadków. Dla par polskich to odwrotność polskiej wspólności ustawowej.
W Austrii ustrojem ustawowym jest rozdzielność majątkowa (Gütertrennung): w czasie małżeństwa wszystko pozostaje rozdzielne, także długi. Dopiero przy rozwodzie dzieli się małżeński majątek użytkowy i oszczędności według słuszności. Ustawa zmieniająca prawo spadkowe, w mocy od 2017 roku, zreformowała prawo do zachowku.
Austria zna rozdzielność majątkową jako ustrój ustawowy: co należy do każdego, pozostaje jego, także w czasie małżeństwa. Przy rozwodzie dzieli się tylko małżeński majątek użytkowy (ehelliches Gebrauchsvermögen) i oszczędności. Osobliwość ważna dla par z majątkiem: Austria nie pobiera podatku od spadków i darowizn — pobiera natomiast podatek od nabycia nieruchomości (Grunderwerbsteuer).
Austria uczestniczy w rozporządzeniu (UE) 2016/1103; Polska nie. Dla dwojga Polaków, którzy pobrali się po 29 stycznia 2019 roku i zamieszkali w Austrii, sąd austriacki zastosuje prawo austriackie (rozdzielność z podziałem według słuszności), sąd polski — prawo polskie (wspólność ustawowa). Różnica jest zasadnicza: w Polsce wspólne od pierwszego dnia, w Austrii rozdzielne do rozwodu. Wybór prawa w notarialnym Ehepakt usuwa rozbieżność.
Najważniejsze punkty
| Ustrój ustawowy | Rozdzielność majątkowa (Gütertrennung) |
|---|---|
| Podział przy rozwodzie | Małżeński majątek użytkowy i oszczędności według słuszności |
| Udział małżonka w spadku | Jedna trzecia obok dzieci |
| Zachowek | Połowa udziału ustawowego; rodzice od 2017 roku bez prawa do zachowku |
| Odroczenie | Zachowek można odroczyć na maksymalnie pięć lat |
| Konkubenci | Nadzwyczajne prawo dziedziczenia i terminowe prawo do mieszkania |
| Podatek od spadków | Zniesiony od 2008 roku; przy nieruchomościach Grunderwerbsteuer |
| Podział według słuszności | Nie po połowie, lecz według wkładów i okoliczności |
| Przedsiębiorstwo | Majątek firmy zasadniczo wyłączony z podziału |
| Postępowanie spadkowe | Obowiązkowo przez komisarza sądowego (Gerichtskommissär), czyli notariusza |
| Para polska | Sąd austriacki: prawo austriackie; sąd polski: prawo polskie — chyba że wybrano prawo w Ehepakt |
W praktyce
- Zawrzeć notarialnie Ehepakt, jeśli chce się odstąpić od ustroju ustawowego — np. wybrać prawo polskie lub wspólność dorobku; przy majątku w obu krajach wpisać wybór prawa.
- Sporządzić testament — własnoręczny lub obcoręczny z trzema świadkami.
- Zarejestrować w Centralnym Rejestrze Testamentów Izby Notarialnej.
- Wpisać pełnomocnictwo opiekuńcze do ÖZVV.
- Dokumentować wkłady do wspólnego majątku — podział idzie za nimi, nie za księgą wieczystą.
- Sprawdzić u notariusza, czy w grę wchodzi obniżenie zachowku.
Koszt i refundacja
Notarialny Ehepakt kosztuje według wartości. Testament własnoręczny jest bezpłatny; złożenie w Centralnym Rejestrze Testamentów jest tanie i zapobiega temu, że później nie zostanie znaleziony.
Ostatnie zmiany
Reforma prawa spadkowego z 2017 roku zmniejszyła krąg uprawnionych do zachowku, umożliwiła jego odroczenie i wprowadziła nadzwyczajne prawo dziedziczenia konkubentów.
Gdzie się zwrócić
- Notariatskammer i Centralny Rejestr Testamentów; polskojęzyczni notariusze i adwokaci w Wiedniu.
- Bezirksgericht jako sąd spadkowy.
- Rechtsanwaltskammer — spory spadkowe.
Warto wiedzieć
Ponieważ obowiązuje rozdzielność, małżonek mniej zarabiający nie korzysta automatycznie z przyrostu majątku. Kto chce to zmienić, potrzebuje Ehepakt. Spadek w Austrii nie przechodzi automatycznie: dopiero Einantwortung (przekazanie przez sąd) czyni spadkobierców właścicielami — do tego czasu rozporządzenia są nieskuteczne.
Najczęstsze pytania
Czy w Austrii płaci się podatek od spadków?
Nie, zniesiono go w 2008 roku. Przy przeniesieniu nieruchomości płaci się jednak Grunderwerbsteuer według stopniowanej stawki, a darowizny powyżej pewnych kwot podlegają zgłoszeniu. Uwaga: Polska opodatkowuje nabycie nieruchomości położonej w Polsce i zwalnia najbliższą rodzinę tylko po zgłoszeniu SD-Z2 w ciągu sześciu miesięcy.
Czy polska wspólność majątkowa obowiązuje w Austrii?
Sąd austriacki zastosuje prawo polskie tylko, jeśli wybrano je w Ehepakt albo małżeństwo zawarto przed 2019 rokiem z pierwszym wspólnym zamieszkaniem w Polsce. Dla małżeństw po 29 stycznia 2019 roku zamieszkujących w Austrii stosuje prawo austriackie — rozdzielność. Polski sąd oceni sprawę według prawa polskiego. Wybór prawa u notariusza daje pewność w obu krajach.
Źródła
- oesterreich.gv.at — urzędowy portal procedur
- Rechtsinformationssystem des Bundes — obowiązujące przepisy prawne
- Österreichische Notariatskammer — testamenty, Ehepakt, rejestr testamentów
Rozwód
Ehegesetz przewiduje rozwód za porozumieniem (§ 55a), gdy małżeńska wspólnota życia jest zniesiona od co najmniej sześciu miesięcy, oboje uznają nieuleczalny rozkład i porozumieją się co do skutków. Obok istnieją rozwód z winy (§ 49) i rozwód po trzyletnim zniesieniu wspólnoty domowej (§ 55).
Austria zna trzy drogi: rozwód za porozumieniem po sześciu miesiącach separacji, rozwód z winy i rozwód po trzyletnim zniesieniu wspólnoty domowej. Zasada winy istnieje więc nadal i ma praktyczne skutki: znacznie wpływa na alimenty po rozwodzie. Przy rozwodzie za porozumieniem wszystkie skutki — alimenty, opieka, majątek — muszą być uregulowane z góry.
Rozporządzenie (UE) 2019/1111 (jurysdykcja i uznawanie) oraz Rzym III obowiązują zarówno w Austrii, jak i w Polsce. Dla dwojga Polaków mieszkających w Austrii sąd austriacki jest właściwy, ale bez wyboru prawa stosuje prawo polskie jako wspólne ojczyste; różnice są jednak mniejsze niż gdzie indziej, bo oba systemy znają winę. Wyrok austriacki wpisuje się do polskiego USC na podstawie zaświadczenia z art. 36 rozporządzenia, bez uznania sądowego.
Najważniejsze punkty
| Rozwód za porozumieniem | Po sześciu miesiącach separacji, z pisemnym porozumieniem o skutkach rozwodu |
|---|---|
| Rozwód z winy | Nadal możliwy; wina wpływa na alimenty |
| Rozwód z § 55 | Po trzech latach zniesienia wspólnoty domowej |
| Podział | Małżeński majątek użytkowy i oszczędności dzielone według słuszności |
| Emerytura | Brak automatycznego wyrównania; dobrowolny podział emerytury (Pensionssplitting) na wniosek |
| Sąd | Bezirksgericht |
| Dzieci | Opieka (Obsorge), kontakty i alimenty regulowane w porozumieniu |
| Termin podziału | Wniosek o podział majątku w ciągu roku od uprawomocnienia |
| Orzeczenie o winie | Wpływa na alimenty po rozwodzie |
| Uznanie w Polsce | Automatyczne — rozporządzenie 2019/1111, zaświadczenie z art. 36 |
W praktyce
- Sporządzić pisemne porozumienie o skutkach rozwodu — jest warunkiem rozwodu za porozumieniem.
- Złożyć wspólnie w Bezirksgericht; adwokat nie jest obowiązkowy, ale zwyczajny.
- Sprawdzić Pensionssplitting: trzeba go aktywnie wnieść i rzadko się korzysta.
- Wnieść o pomoc w kosztach postępowania (Verfahrenshilfe) przy niskich dochodach.
- Zapisać w kalendarzu roczny termin na wniosek o podział — wygasa bez ostrzeżenia.
- Po uprawomocnieniu poprosić sąd o zaświadczenie z art. 36 rozporządzenia 2019/1111 i złożyć je z wyrokiem (tłumaczenie przysięgłe) w polskim USC lub konsulacie.
Koszt i refundacja
Rozwód za porozumieniem kosztuje z opłatą ryczałtową (ok. 300 euro) i towarzyszeniem adwokata często 1 000–3 000 euro. Postępowania sporne są znacznie droższe; przy niskich dochodach przysługuje Verfahrenshilfe.
Ostatnie zmiany
Familiengerichtshilfe wspiera sądy w sprawach opieki i kontaktów, a obowiązkowe poradnictwo rodzicielskie przed rozwodem za porozumieniem z małoletnimi dziećmi jest utrwalone.
Gdzie się zwrócić
- Bezirksgericht ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania.
- Poradnie rodzinne, bezpłatne w całym kraju.
- Rechtsanwaltskammer — pierwsze porady; polskojęzyczni adwokaci w Wiedniu, Grazu i Linzu.
- Familiengerichtshilfe i dotowane ośrodki mediacji.
Warto wiedzieć
Pensionssplitting jest dobrowolny i trzeba o niego wnieść. Kto to przepuści, traci przy klasycznym podziale ról znaczne uprawnienia — inaczej niż w Niemczech i Szwajcarii. Roczny termin na wniosek o podział majątku to najczęstsza pułapka austriackiego prawa rozwodowego: kto go przepuści, traci roszczenie ostatecznie.
Najczęstsze pytania
Jaką rolę odgrywa wina w Austrii?
Znaczną: kto zostanie rozwiedziony z wyłącznej lub przeważającej winy, z reguły nie ma prawa do alimentów od drugiego, ale może być zobowiązany do alimentów. Dlatego o orzeczenie o winie walczy się często ostrzej niż o sam rozwód. Rozwód za porozumieniem unika tego sporu. Polskie prawo działa podobnie — także wiąże alimenty z winą.
Co dzieje się z dziećmi?
Opieka pozostaje z reguły wspólna; ustala się główne miejsce zamieszkania, kontakty i alimenty. Wyjazd z dzieckiem do Polski wymaga zgody drugiego rodzica lub orzeczenia sądu — samowolny wyjazd to uprowadzenie w rozumieniu konwencji haskiej, a polskie sądy nakazują powrót.
Źródła
- oesterreich.gv.at — urzędowy portal procedur
- Rechtsinformationssystem des Bundes — obowiązujące przepisy prawne
- Europejski portal e-Sprawiedliwość — rozwód — zasady rozwodu w państwach UE po polsku