Adoptie
Adoptie is een zaak van de staten, niet van de federale overheid: vijftig verschillende wetten, drie hoofdwegen — adoptie uit de pleegzorg (foster care), particuliere binnenlandse adoptie en interlandelijke adoptie — en kosten van niets tot meer dan 70 000 dollar; alleenstaanden en paren van elk geslacht adopteren in het hele land. Een Nederlander of Belg die in de Verenigde Staten woont, adopteert naar het recht van zijn staat en laat de adoptie daarna thuis erkennen; vanuit Nederland is interlandelijke adoptie sinds 2024 voor nieuwe kandidaten niet meer mogelijk.
| Recht | Wetten van de staten, met een federale laag (ICWA, ASFA, Intercountry Adoption Act, Child Citizenship Act) |
|---|---|
| Wegen | Adoptie uit de pleegzorg, particuliere binnenlandse adoptie, interlandelijke adoptie; daarnaast de stiefouderadoptie |
| Adoptanten | Vanaf 18 of 21 jaar naargelang de staat; alleenstaanden en paren, gehuwd of niet, van elk geslacht; in de meeste staten geen wettelijke maximumleeftijd — in de regel ruimer dan in Nederland en België |
Alle details: Adoptie
Medisch begeleide voortplanting
Er bestaat geen federale wet over wie een vruchtbaarheidsbehandeling mag krijgen: de klinieken bepalen hun eigen beleid, de FDA regelt het onderzoek van donoren en de resultaten worden sinds een federale wet van 1992 kliniek per kliniek gepubliceerd. Ongeveer twintig staten verplichten de verzekeraars tot enige dekking, een verse ivf-cyclus kost 15 000 à 25 000 dollar, en donoren en draagmoeders worden betaald. Voor Nederlanders en Belgen ligt de valkuil bij het draagmoederschap: het Amerikaanse ouderschap van de wensouders wordt thuis niet automatisch erkend.
| Federale wet | Fertility Clinic Success Rate and Certification Act van 1992; regels van de FDA voor het onderzoek van donoren (21 CFR 1271); geen federale wet over de toegang |
|---|---|
| Toegang | Federaal niet geregeld; bepaald door het beleid van de kliniek en het recht van de staat; voor alleenstaande vrouwen en paren van hetzelfde geslacht hangt ze af van de kliniek en de verzekering, niet van de wet |
| Gegevens | CDC en SART publiceren de resultaten per kliniek, per leeftijdsgroep en per soort cyclus |
Alle details: Medisch begeleide voortplanting
Gezag en omgang
Het gezag is een zaak van de staten: de familierechtbanken beslissen naar het belang van het kind (best interests of the child), aan de hand van factoren die de wet van de staat opsomt, en maken een onderscheid tussen het beslissingsgezag (legal custody) — over school, gezondheid en godsdienst, bijna altijd gezamenlijk, vergelijkbaar met het gezamenlijk ouderlijk gezag in Nederland en België — en het verblijf (physical custody): gedeeld (joint physical custody, vergelijkbaar met co-ouderschap in Nederland of de gelijkmatig verdeelde huisvesting in België) in een groeiend aantal zaken, of bij één ouder met een omgangsregeling voor de andere (parenting time). De ouders leggen in de meeste staten een ouderschapsplan (parenting plan) voor, en mediation is in veel staten verplicht. Bevoegd is de rechtbank van de staat waar het kind de laatste zes maanden woonde (Uniform Child Custody Jurisdiction and Enforcement Act, UCCJEA). De kinderalimentatie (child support) wordt berekend met de formule van de staat — een percentage van het inkomen of een model dat het inkomen van beide ouders combineert (income shares) — en door de diensten van de staat geïnd, ook tussen staten (UIFSA) en met meer dan 40 landen op grond van het Haags Alimentatieverdrag van 2007, Nederland en België inbegrepen. Het Haags Kinderontvoeringsverdrag van 1980 geldt voor de Verenigde Staten, Nederland en België. Een Amerikaans besluit over het gezag toetsen Nederland en België aan hun eigen regels van internationaal privaatrecht, omdat de Europese verordening met automatische erkenning binnen de Unie niet op de Verenigde Staten van toepassing is.
De kernpunten
| Beslissingsgezag (legal custody) | Gezamenlijk als uitgangspunt in de meeste staten — vergelijkbaar met het gezamenlijk ouderlijk gezag in Nederland en België |
|---|---|
| Verblijf (physical custody) | Gedeeld of bij één ouder met omgangsregeling (parenting time); vermoeden van gelijke tijd in onder meer Kentucky, Arkansas, West Virginia en Florida (sinds 2023) |
| Ouderschapsplan | Verplicht in de meeste staten; vaak voorafgaande mediation |
| Bevoegde rechtbank | Die van de staat waar het kind de laatste zes maanden woonde (UCCJEA) |
| Kinderalimentatie (child support) | Formule van de staat; automatische inhouding op het loon; tot 18 jaar (of het einde van de middelbare school, 21 in sommige staten); herziening om de drie jaar — in Nederland loopt ze tot 21 jaar |
| Wanbetaling | Inhouding van belastingteruggaven, intrekking van rijbewijs en paspoort (schuld boven 2 500 dollar), beslag, gevangenisstraf wegens minachting van de rechter (contempt); inning tussen staten en internationaal |
| Verhuizing | Toestemming van de andere ouder of van de rechter om met het kind naar een andere staat of een ander land te verhuizen |
| Ontvoering | Haags verdrag van 1980 tussen de Verenigde Staten, Nederland en België; het kind tijdens een gezagszaak zonder toestemming uit de Verenigde Staten meenemen is bovendien een federaal misdrijf (IPKCA) |
| Cijfers | Ongeveer 13 miljoen ouders bij wie de kinderen wonen; de diensten innen meer dan 30 miljard dollar per jaar |
In de praktijk
- Dien het verzoek over het gezag in bij de familierechtbank van de county waar het kind woont (sinds zes maanden, UCCJEA-regel); de zelfhulpcentra van de rechtbanken bieden formulieren. Leg in het ouderschapsplan concreet vast wie wat beslist, de kalender, de vakanties — ook die bij de familie in Nederland of België —, de reizen en de communicatie.
- Vraag de kinderalimentatie aan bij de dienst kinderalimentatie van de staat (child support agency), zonder advocaat en gratis of bijna gratis: de dienst spoort de andere ouder op, berekent het bedrag volgens de formule en laat het op het loon inhouden.
- Bij onenigheid volgen de verplichte mediation en soms een onderzoek door een deskundige (custody evaluator) of de aanstelling van een vertegenwoordiger voor het kind (guardian ad litem).
- De ouder die in Nederland of België woont, betaalt of int de alimentatie via de centrale autoriteit van zijn land — het LBIO in Nederland, de FOD Justitie in België — op grond van het Haags Alimentatieverdrag van 2007: een Amerikaanse beslissing wordt daar uitgevoerd, en omgekeerd voert de dienst van de staat een Nederlandse of Belgische beslissing uit.
- Een reis met het kind naar Nederland of België, al is het maar voor een vakantie, kan alleen met schriftelijke toestemming van de andere ouder of van de rechter; anders kan een Nederlandse of Belgische rechter op basis van het Haags verdrag van 1980 de terugkeer naar de Verenigde Staten gelasten, met gevolgen voor het gezag. Een Nederlands paspoort voor een minderjarige vereist de toestemming van beide ouders met gezag; de regels voor het paspoort van het kind vraagt u bij de Belgische ambassade of het consulaat op.
- Is er sprake van (dreigende) ontvoering, bel dan direct het State Department (internationale kinderontvoering door een ouder) en de centrale autoriteit van het thuisland: in Nederland het ministerie van Justitie en Veiligheid, met het Centrum Internationale Kinderontvoering (IKO) voor advies en mediation; in België de FOD Justitie en Child Focus (116 000).
Kosten en vergoeding
De diensten kinderalimentatie zijn gratis of vragen een kleine jaarlijkse vergoeding; griffierechten 200 à 400 dollar; een advocaat 3 000 à 15 000 dollar in een betwiste zaak; rechtsbijstand (legal aid) gratis naargelang het inkomen. Via de centrale autoriteit (LBIO, FOD Justitie) is de procedure voor kinderalimentatie in de regel kosteloos; een advocaat in Nederland of België komt erbij als de zaak daar voor de rechter komt.
Recente veranderingen
Verschillende staten voerden sinds 2018 een vermoeden van gelijke tijd in (Kentucky in 2018, Arkansas in 2021, Florida in 2023); de formules voor kinderalimentatie worden volgens federaal recht om de vier jaar herzien. Sinds 2017 geldt het Haags Alimentatieverdrag van 2007 ook tussen de Verenigde Staten en de landen van de Europese Unie, Nederland en België inbegrepen.
Waar u terechtkunt
- Familierechtbank van de county: zelfhulpcentra en formulieren.
- Dienst kinderalimentatie van de staat (childsupport.gov, in elke staat).
- State Department — internationale kinderontvoering door een ouder (travel.state.gov): centrale autoriteit van de Verenigde Staten.
- Voor Nederland de centrale autoriteit (ministerie van Justitie en Veiligheid), het Centrum IKO en, voor alimentatie, het LBIO; voor België de centrale autoriteit bij de FOD Justitie en Child Focus (116 000).
- Nederland Wereldwijd en de Belgische ambassade in Washington of de consulaten-generaal: paspoorten van minderjarigen.
Goed om te weten
Verhuist een ouder zonder toestemming met het kind naar een andere staat of naar Nederland of België, dan is dat ontvoering: de rechter kan de terugkeer gelasten en het gezag aanpassen, en het Haags verdrag werkt tussen de Verenigde Staten en Nederland of België in beide richtingen. Zorg voor elke reis, ook voor een vakantie bij de familie, voor de schriftelijke toestemming van de andere ouder of van de rechter. Een Amerikaanse uitspraak over het gezag wordt thuis niet vanzelf uitgevoerd: Nederland en België beoordelen die naar hun eigen regels, zonder de automatische erkenning van de Europese Unie.
Bronnen
- Office of Child Support Services (HHS) — diensten per staat, in het Engels
- State Department — International Parental Child Abduction — in het Engels
- Centrum Internationale Kinderontvoering (IKO) — advies en mediation
- FOD Justitie — internationale kinderontvoering — centrale autoriteit
Erfenis
Erfrecht is een zaak van de staten: de meeste staten geven de langstlevende echtgenoot een wettelijk aandeel (elective share) van ongeveer een derde, negen passen de gemeenschap van goederen (community property) toe en alleen Louisiana beschermt kinderen tegen onterving; veel vermogen gaat via aangewezen begunstigden buiten het testament om, en de federale erfbelasting geldt alleen boven ongeveer 15 miljoen dollar per persoon. Voor een Nederlander of Belg in de Verenigde Staten passen de rechter en de notaris thuis het recht van de Amerikaanse staat toe, tenzij zijn testament het recht van zijn nationaliteit kiest, en de Nederlandse erfbelasting kan nog tien jaar na de emigratie gelden.
| Recht | Wetten van de staten, deels naar de Uniform Probate Code; geen federaal erfrecht |
|---|---|
| Echtgenoot | Elective share van meestal ongeveer een derde in de staten van common law; de helft van het gemeenschappelijk vermogen in de negen community property-staten; bescherming van de woning (homestead) in veel staten |
| Kinderen | Kunnen worden onterfd, behalve in Louisiana (kinderen jonger dan 24 jaar of met een handicap) |
Alle details: Erfenis