Geweld en toestemming — Verenigde Staten

Toestemming en seksuele meerderjarigheid

Er is voor de meeste doeleinden geen federale leeftijd van toestemming: het seksueel strafrecht is een zaak van de staten. De leeftijd is 16 jaar in ongeveer dertig staten (onder meer Georgia, Massachusetts, New Jersey, Ohio, Pennsylvania en Washington), 17 jaar in enkele staten (onder meer New York, Illinois en Texas) en 18 jaar in een elftal staten (onder meer Californië, Florida, Arizona, Oregon, Virginia en Wisconsin). Bijna alle staten kennen uitzonderingen voor leeftijdsgenoten (close-in-age of Romeo and Juliet laws), die seksuele contacten tussen jongeren met een leeftijdsverschil van twee tot vier jaar niet of minder zwaar bestraffen; voor personen met gezag — leraren, trainers, geestelijken en anderen — geldt in de meeste staten een hogere leeftijd, tot 18 jaar. Bij statutory rape (seksueel contact met iemand onder de leeftijd van toestemming) is de toestemming van de minderjarige geen verweer. In het federale recht (federale gebieden, militaire bases, feiten tussen staten of via internet) stelt 18 U.S.C. § 2243 de grens op 16 jaar, met een leeftijdsverschil van vier jaar. De definities van toestemming lopen uiteen: de meeste staten definiëren verkrachting nog door geweld, bedreiging of onvermogen van het slachtoffer, ongeveer tien staten door het ontbreken van toestemming, en bevestigende toestemming geldt in sommige wetten van de staten en in veel universitaire codes, met name in de tuchtprocedures onder Title IX — in Californië (SB 967, 2014), New York (2015), Connecticut en Illinois. De uitzonderingen voor verkrachting binnen het huwelijk zijn in alle staten afgeschaft, al blijven er restverschillen. De verjaringstermijnen voor seksueel misbruik van kinderen werden in veel staten verlengd of afgeschaft, en verschillende staten openden tijdelijke vensters (lookback windows) voor civiele vorderingen over oude feiten. Ter vergelijking: in Nederland en België is de seksuele meerderjarigheid 16 jaar; Nederland baseert zijn zedenrecht sinds 1 juli 2024 op toestemming (Wet seksuele misdrijven), en België nam in 2022 een definitie van toestemming op in zijn nieuwe seksueel strafrecht.

De kernpunten

In de praktijk

• Doe aangifte bij elk politiebureau of bel 911; u hoeft niet meteen te beslissen of u vervolging wilt. De nationale hulplijn van RAINN (800-656-HOPE) helpt dag en nacht en verbindt u met een crisiscentrum in de buurt.
• Ga zo snel mogelijk, bij voorkeur binnen 72 uur, naar het ziekenhuis: het forensisch medisch onderzoek is volgens federaal recht (Violence Against Women Act, VAWA) gratis en vereist geen aangifte; het kan worden uitgevoerd en bewaard voordat u beslist. Vraag uitdrukkelijk naar een gespecialiseerde verpleegkundige (sexual assault nurse examiner, SANE). De noodpil is zonder voorschrift verkrijgbaar.
• Gespecialiseerde hulpverleners (advocates) kunnen u begeleiden en elke stap uitleggen. Vraag een schriftelijke bevestiging van het onderzoek en van het nummer van de aangifte, en het volgnummer van de onderzoeksset (rape kit) waar de staat dat geeft.
• Een civiele vordering is mogelijk, ook als de aanklager niet vervolgt. Studenten hebben daarnaast de rechten van Title IX (onderzoek door de universiteit, ondersteunende maatregelen), waarvan de regels met de regeringen veranderden (2020, 2024, 2025).
• Ook een slachtoffer zonder verblijfsrecht kan aangifte doen; wie meewerkt met de politie of de aanklager, kan een U-visum aanvragen, met een attest (formulier I-918B) van de politie of de aanklager.
• Voor Nederlanders en Belgen: ken de leeftijd van toestemming van uw staat. Een Nederlandse of Belgische student van 19 met een vriendin van 16 in Californië pleegt een strafbaar feit (een misdemeanor) dat thuis niet bestaat, en een vergissing over de leeftijd is in veel staten geen verweer. Als slachtoffer kunt u consulaire bijstand vragen bij de Nederlandse ambassade en consulaten-generaal (Nederland Wereldwijd) of bij de Belgische ambassade of het consulaat-generaal. Nederland en België kunnen zedenmisdrijven tegen minderjarigen die een landgenoot in het buitenland pleegt, ook thuis vervolgen.

Kosten en vergoeding

Aangifte is gratis, en het forensisch onderzoek is gratis volgens federaal recht (VAWA). De programma's voor schadevergoeding aan slachtoffers van de staten (victim compensation) betalen medische zorg en therapie; in veel staten zijn er gratis advocaten voor slachtoffers.

Waar u terechtkunt

• RAINN — National Sexual Assault Hotline: 800-656-HOPE (1-800-656-4673), dag en nacht, en online chat.
• Ziekenhuisprogramma's met SANE-verpleegkundigen voor het forensisch onderzoek; plaatselijke crisiscentra (rape crisis centers).
• Programma's voor schadevergoeding aan slachtoffers van de staten; ministerie van Justitie — Office on Violence Against Women.
• Nederland Wereldwijd (ambassade en consulaten-generaal) en de Belgische ambassade in Washington of de consulaten-generaal: consulaire bijstand; na terugkeer het Centrum Seksueel Geweld (0800-0188) in Nederland of een Zorgcentrum na Seksueel Geweld in België.

Bronnen

• Ministerie van Justitie — Office on Violence Against Women — hulpbronnen, in het Engels
• RAINN — wetgeving van de staten over zedenmisdrijven — gegevensbank per staat, in het Engels
• Rijksoverheid — Wet seksuele misdrijven — officiële informatie

Het algemene artikel: Toestemming en seksuele meerderjarigheid

Geweld binnen de relatie

Elke staat kent civiele beschermingsbevelen (restraining orders, orders of protection), vaak nog dezelfde dag als spoedbevel zonder dat de pleger wordt gehoord (ex parte), en die bevelen gelden in het hele land; het federale recht verbiedt wapenbezit aan wie onder zo'n bevel staat of voor huiselijk geweld veroordeeld is, en de National Domestic Violence Hotline (800-799-7233) helpt dag en nacht — maar de procedures verschillen per staat. Wie voor zijn verblijf afhangt van een gewelddadige echtgenoot, ook een Nederlander of Belg, kan via de Violence Against Women Act (VAWA) zelf een green card aanvragen, zonder medeweten van de pleger.

Elke staat kent civiele beschermingsbevelen, onder verschillende namen — restraining orders, orders of protection of injunctions for protection —, die een slachtoffer zonder advocaat aanvraagt bij de familierechtbank of de strafrechtbank van de county. Er zijn drie stappen, met verschillen per staat: een spoedbevel (emergency order), in veel staten binnen enkele uren via de politie of een dienstdoende rechter; een tijdelijk bevel ex parte, vaak dezelfde dag, zonder dat de pleger wordt gehoord; en een definitief bevel na een zitting, doorgaans binnen twee à drie weken, voor een jaar tot enkele jaren. Het bevel kan een contact- en straatverbod opleggen, de pleger uit de woning zetten, het voorlopige gezag en een onderhoudsbijdrage regelen en de inlevering van wapens bevelen; dankzij de federale regel van full faith and credit is het in elke staat uitvoerbaar, niet alleen in de staat die het uitvaardigde. Het federale recht verbiedt het bezit van vuurwapens aan wie onder een kwalificerend beschermingsbevel staat of veroordeeld is voor een lichter misdrijf (misdemeanor) van huiselijk geweld; het Hooggerechtshof bevestigde in 2024 het verbod voor wie onder een beschermingsbevel staat (United States v. Rahimi). De Violence Against Women Act (VAWA, 1994, in 2022 hernieuwd) financiert opvang, hulplijnen en juridische bijstand en opent voor slachtoffers met een migratieachtergrond eigen wegen naar verblijf, zonder medeweten of medewerking van de pleger: de zelfpetitie (VAWA self-petition) voor de mishandelde echtgenoot van een Amerikaans staatsburger of van een houder van een green card (permanent resident), het U-visum voor slachtoffers van misdrijven die met politie of justitie meewerken, en de ontheffing voor de mishandelde echtgenoot (battered spouse waiver) voor wie een voorwaardelijke green card heeft. VAWA beschermt slachtoffers ook tegen uitzetting uit woningen met federale steun, en huiselijk geweld weegt in elke staat mee bij de beoordeling van het belang van het kind. In Nederland en België bestaan het tijdelijk huisverbod en het contactverbod; een Amerikaans beschermingsbevel wordt er niet automatisch erkend, omdat de Europese regeling voor wederzijdse erkenning van beschermingsmaatregelen alleen onder de lidstaten van de Unie werkt.

De kernpunten

In de praktijk

• Bel in gevaar 911 — in veel staten houdt de politie de pleger aan en kan zij dezelfde nacht een spoedbevel laten uitvaardigen — en bouw een dossier op: gedateerde aantekeningen, foto's, medische verslagen, berichten en namen van getuigen.
• Vraag het beschermingsbevel aan bij de rechtbank van de county, met hulp van de zelfhulpcentra van de rechtbank (self-help centers) of van een plaatselijk hulpprogramma; vraag ook om de inlevering van de wapens en, als er kinderen zijn, om een voorlopige regeling van het gezag.
• Bereid het vertrek voor voordat u het meedeelt; cijfers tonen dat de scheiding de gevaarlijkste periode is. Leg uw paspoort, green card, wat geld en een reservesleutel op een veilige plek buiten het huis, en licht scholen en werkgevers in waar afspraken over veiligheid nodig zijn.
• Draag een gewaarmerkt afschrift (certified copy) van het bevel bij u als u naar een andere staat reist.
• Hangt uw verblijf af van een gewelddadige echtgenoot, vraag dan vóór al het andere naar de zelfpetitie onder VAWA: die is vertrouwelijk, kost geen leges en vereist geen medewerking van de pleger, en een voorwaardelijke green card verliest u niet door te vertrekken (battered spouse waiver). Laat u bijstaan door een immigratieadvocaat of een door het ministerie van Justitie erkende organisatie, niet door een «notario» of «consultant».
• Nederlanders melden zich bij de ambassade in Washington of de consulaten-generaal (24-uurs BZ Contactcenter: +31 247 247 247), Belgen bij hun ambassade of consulaten-generaal; zij geven een noodreisdocument als de pleger uw paspoort heeft afgenomen en leggen contact met opvang, advocaten en familie, maar mengen zich niet in de Amerikaanse procedure. Nederlanders uit Aruba, Curaçao en Sint Maarten kunnen bij dezelfde posten terecht, Surinamers bij de ambassade van Suriname.
• Ga ook bij geweld niet met de kinderen naar Nederland of België zonder schriftelijke toestemming van de andere ouder of een beslissing van de rechter; de andere ouder kan op basis van het Haags verdrag van 1980 hun terugkeer eisen. Eenmaal terug in Nederland of België vraagt u indien nodig opnieuw bescherming aan de rechter (in Nederland bijvoorbeeld een contactverbod in kort geding), met het Amerikaanse bevel en uw dossier als bewijsstukken.

Kosten en vergoeding

Een beschermingsbevel aanvragen is in de regel gratis — de federale VAWA-subsidies zijn gebonden aan de voorwaarde dat slachtoffers geen kosten dragen voor de indiening en de betekening —, en de zelfhulpcentra van de rechtbanken helpen gratis met de formulieren. Rechtsbijstand (legal aid) en klinieken voor huiselijk geweld bieden in veel regio's gratis vertegenwoordiging; de zelfpetitie onder VAWA is vrijgesteld van leges; hulplijnen, opvang en consulaire bijstand zijn gratis.

Waar u terechtkunt

• National Domestic Violence Hotline: 800-799-7233, dag en nacht, sms START naar 88788 en chat op thehotline.org; 911 in nood.
• StrongHearts Native Helpline 844-762-8483 voor inheemse slachtoffers.
• Rechtbanken van de county: beschermingsbevelen zonder advocaat; coalities tegen huiselijk geweld van de staten: opvanghuizen en juridische hulp; WomensLaw.org: de bevelen per staat.
• Nederlandse ambassade en consulaten-generaal (Nederland Wereldwijd), Belgische ambassade in Washington en consulaten-generaal; na terugkeer Veilig Thuis (0800-2000) in Nederland of 1712 in Vlaanderen.

Bronnen

• National Domestic Violence Hotline — hulp dag en nacht, in het Engels
• USCIS — slachtoffers van huiselijk geweld (VAWA, U-visum) — in het Engels
• WomensLaw.org — beschermingsbevelen per staat — juridische informatie, in het Engels
• Veilig Thuis — advies- en meldpunt huiselijk geweld

Het algemene artikel: Geweld binnen de relatie