Rıza ve cinsel rüşt yaşı
Çoğu amaç için federal rıza yaşı yoktur. Eyaletler yaşı 16 ile 18 arasında belirler, çoğunda yakın yaş ya da « Romeo ve Juliet » hükümleri vardır. Rıza tanımları değişir: bazı eyaletler zor ya da ehliyetsizlik ister, artan sayıda eyalet ise özellikle Title IX kapsamındaki kampüs disiplin süreçleri için olumlu rıza standartlarını benimsedi.
Türkler için yaş farkı karmaşıktır: Türkiye'de 18 (15–18 arası şikâyete bağlı, TCK m. 104), ABD'de çoğu eyalette 16, bazılarında 17 (New York, Illinois, Teksas) ya da 18 (Kaliforniya, Florida). Kaliforniya'da 17 yaşındaki biriyle ilişki suçtur (statutory rape), yaşı bilmemek çoğu zaman savunma değildir; göçmen için cinsel suç mahkûmiyeti sınır dışı ve ömür boyu sicil demektir. Tersine, Teksas'ta 17 yaşındakiyle yasal ilişki, Türkiye'de tatilde sürdürülürse şikâyet üzerine suçtur ve Türk vatandaşı Türkiye'de yargılanabilir (TCK m. 11).
Mağdurlar için: RAINN (800-656-4673) ve hastanelerdeki SANE programları göçmenlik statüsünden bağımsız çalışır; suç mağduru, failden bağımsız oturma hakkı veren U vizesine başvurabilir. Türk toplumunda mağdurlar için aile ve toplum baskısı bilinir: kriz merkezleri tam gizlilik sağlar.
Temel noktalar
| Rıza yaşı | Eyalete göre 16–18 |
|---|---|
| Yakın yaş muafiyetleri | Yaygın, değişen yaş farklarıyla |
| Otorite konumu | Çoğu eyalette öğretmen, antrenör, din görevlisi vb. için daha yüksek yaş |
| Evlilik içi cinsel saldırı | Muafiyetler tüm eyaletlerde kaldırıldı, bazı kalıntı farklar sürüyor |
| Olumlu rıza | Bazı eyalet kanunlarında ve pek çok kampüs kodunda benimsendi |
| Zamanaşımı | Çok değişken; pek çok eyalet çocuk istismarı için uzattı ya da kaldırdı |
| Hukuk davaları | Geriye dönük pencereler birkaç eyalette eski talepleri mümkün kıldı |
| Göçmenler | Cinsel suç mahkûmiyeti = sınır dışı; mağdur U vizesine başvurabilir |
 Türkiye | Rıza yaşı 18 (15–18 şikâyete bağlı); TCK m. 102–104 |
Uygulamada
- Uzman destek servisleri size eşlik edip her adımı açıklayabilir; New York ve New Jersey'de Türkçe konuşan danışmanlar (Türk-Amerikan kadın dernekleri) bulunur.
- Muayenenin ve bildirim referansının yazılı teyidini ve eyalet sağlıyorsa kit takip numarasını isteyin.
- Savcı dava açmayı reddetse bile hukuk davası mümkündür.
- Statüsüz mağdur: bildirim sınır dışına yol açmaz, polisle işbirliği U vizesi yolunu açar (polis ya da savcıdan I-918B belgesi).
Maliyet ve karşılanma
Saldırı sonrası adlî tıbbî muayene federal kanun (VAWA) gereği mağdur için ücretsizdir; eyalet mağdur tazminat programları tedavi ve terapiyi karşılar.
Son değişiklikler
Bir eyalet reformları dalgası çocuk cinsel istismarı için zamanaşımı sürelerini uzattı ya da kaldırdı, önceden zamanaşımına uğramış hukuk davalarını açtı.
Nereye başvurulur
- RAINN ulusal cinsel saldırı hattı 800-656-HOPE, 7/24, ve çevrimiçi sohbet.
- Adlî muayene için hastane tabanlı SANE programları.
- Eyalet mağdur tazminat programları.
- Türk-Amerikan kadın dernekleri (New York, New Jersey) — Türkçe destek.
Bilmekte fayda var
Yaşadığınız eyaletin rıza yaşını bilin: Illinois, New York ve Teksas'ta 17, Kaliforniya ve Florida'da 18. Türkiye'de de suç olan 18 altı ilişki ABD'de eyalet hukukuna göre değerlendirilir ve göçmen için sınır dışı sonucu doğurur. 18 yaş altı kişinin — 17 yaşındaki kendi sevgilinizin bile — mahrem fotoğrafı federal hukukta çocuk pornografisidir.
Sık sorulan sorular
ABD'de rıza yaşı kaç?
Eyalete bağlı: yaklaşık 30 eyalette 16, birkaçında 17 (Illinois, New York, Teksas, Colorado, Louisiana, Missouri), yaklaşık 11'inde 18 (Kaliforniya, Florida, Arizona, Wisconsin ve diğerleri). Yakın yaş muafiyetleri değişir. Türkiye'de sınır 18'dir — ABD'de eyalet hukuku geçerlidir, ancak Türk vatandaşı Türkiye'de de yargılanabilir.
Göçmene cinsel suçta ne olur?
Cezanın ötesinde — sınır dışı ve ömür boyu giriş yasağı (cinsel suçlar göçmenlik hukukunda « ağırlaştırılmış suç »), cinsel suçlu sicili ve vatandaşlık hakkının kaybı. Yeşil kart da korumaz.
Statüsüz mağdur saldırıyı bildirebilir mi?
Evet. Polis ve hastaneler mağdurların statüsünü kontrol etmez; bildirim ve işbirliği U vizesine (yılda 10 000, uzun bekleme, ama arada çalışma izniyle) temel oluşturur.
Kaynaklar
- USA.gov — devlet hizmetleri resmî rehberi
- Congress.gov — federal mevzuat
- RAINN — ulusal yardım hattı ve eyalet hukuku bilgisi
İlişkide şiddet
Her eyalette sivil koruma kararları, federal silah yasakları ve ulusal yardım hattı — ancak usuller eyalet eyalet farklıdır. Oturma izni şiddet uygulayan eşe bağlı Türk kadını VAWA ile kendi başına yeşil kart isteyebilir.
Her eyalet restraining order, order of protection ya da injunction for protection adıyla sivil koruma kararları sağlar. Federal hukuk nitelikli kararlara tabi ya da aile içi şiddet kabahatinden hükümlü kişilerin silah bulundurmasını yasaklar. Violence Against Women Act hizmetleri finanse eder ve istismar gören eşlere göçmenlik koruması sağlar.
ABD'deki Türk kadınları için en önemli hüküm göçmenlik hükmüdür: ABD vatandaşının ya da daimî mukiminin şiddet gören eşi (ya da kocası), failin bilgisi ve katılımı olmadan kendi başına yeşil kart başvurusu yapabilir (VAWA self-petition, Form I-360); 2 yıllık koşullu kart « battered spouse waiver » ile I-751 dilekçesiyle açılabilir. Hiç statüsü olmayan mağdurlar için U vizesi (polisle işbirliği yapan suç mağdurları) vardır. Polis mağdurlara statü sormaz ve koruma kararını herkes alır. Türkiye 2021'de İstanbul Sözleşmesi'nden çekildi, 6284 sayılı Kanun yürürlüktedir; ABD hiç taraf olmamıştır ama VAWA çerçevesi geniştir.
Amerikan kararları tüm eyaletlerde (full faith and credit) uygulanır, Türkiye'de değil — Türkiye'ye dönüşte 6284 sayılı Kanun uyarınca aile mahkemesinden yeni tedbir kararı istenir; Amerikan kararının tercümesi delildir. Çocuklarla mahkeme izni olmadan Türkiye'ye gitmek Lahey Sözleşmesi'ne göre kaçırmadır.
Temel noktalar
| Koruma kararları | Her eyalette, çoğu zaman aynı gün acil ex parte kararlarla |
|---|---|
| Silahlar | Nitelikli kararlar ve mahkûmiyetler için federal yasak |
| Full faith and credit | Koruma kararları eyalet sınırları ötesinde uygulanır |
| VAWA göçmenlik koruması | Vatandaş ve daimî mukimlerin istismar gören eşleri için kendi başına başvuru, suç mağdurları için U vizesi |
| Konut | Federal destekli konutlarda mağdurlar için tahliyeye karşı koruma |
| Velayet | Aile içi şiddet her eyaletin çocuğun üstün yararı analizinde bir etkendir |
| Adres gizliliği | Pek çok eyalette ikame adres kullanma programları |
| Türkiye | Amerikan kararı Türkiye'de geçerli değil — 6284 ile yeni tedbir |
Uygulamada
- Kimlik belgelerini (Türk pasaportu, yeşil kart), biraz para ve yedek anahtarı evin dışında güvenli bir yerde tutun.
- Eyaletler arası seyahatte kararın onaylı örneğini taşıyın.
- Statünüz şiddet uygulayan eşe bağlıysa her şeyden önce VAWA kendi başına başvurusunu sorun — adlî yardım kuruluşları ücretsiz yapar.
- Fail belgeleri aldıysa Türk konsolosluğu geçici pasaport verir; Türkçe destek: New York ve New Jersey'deki Türk-Amerikan kadın dernekleri, Sakhi (Güney Asyalı ve Orta Doğulu kadınlar, New York).
Maliyet ve karşılanma
Koruma kararı başvuruları genelde ücretsizdir ve mahkeme kendi kendine yardım merkezleri evrakta yardım eder. Adlî yardım ve aile içi şiddet klinikleri pek çok bölgede ücretsiz temsil sağlar. VAWA I-360 başvurusu ücretsizdir.
Son değişiklikler
Silah yasaklarının uygulanması önemli davalara konu oldu (Yüksek Mahkeme koruma kararına tabi kişilere yönelik yasağı United States v. Rahimi, 2024'te onadı) ve uygulamada en önemli federal koruma olmayı sürdürüyor.
Nereye başvurulur
- National Domestic Violence Hotline 800-799-7233, 7/24, SMS ve sohbetle (tercümanla Türkçe de).
- StrongHearts Native Helpline 844-762-8483.
- Eyalet aile içi şiddet koalisyonları — yerel sığınma evleri ve hukukî yardım listeleri.
- Türk-Amerikan kadın dernekleri (New York, New Jersey), Sakhi for South Asian Survivors — Türkçe/Orta Doğu kökenli kadınlara destek.
Bilmekte fayda var
« Seni göçmenliğe bildiririm » tehdidi failin klasik aracıdır: vatandaş ya da mukim eşine (VAWA) ve suç mağduruna (U vizesi) karşı işlemez, polis mağdurları bildirmez. Çocuklarla mahkeme izni olmadan Türkiye'ye gitmeyin — fail Lahey Sözleşmesi'yle geri dönüş kararı alır ve mağdur velayeti kaybeder; Türkiye sözleşmeye taraftır.
Sık sorulan sorular
Amerikalı kocamdan ayrılırsam yeşil kartımı kaybeder miyim?
Şiddeti belgelerseniz hayır: VAWA kendi başına başvurusu (I-360) kocanın katılımı olmadan, boşanmadan sonra bile (2 yıla kadar) daimî kart istemenize izin verir; koşullu kartı muafiyetli I-751 açar. Kanıtlar: polis raporları, koruma kararı, hekim raporları, tanık beyanları. Başvuru gizlidir — USCIS faille temas kurmaz.
Koruma kararını ne kadar çabuk alırım?
Acil (ex parte) karar çoğu zaman aynı gün ilçe mahkemesinde, fail olmadan; tam karar 2–3 hafta içindeki duruşmadan sonra, bir yıldan birkaç yıla. Karar teması, yaklaşmayı ve silah bulundurmayı yasaklar.
Amerikan kararı Türkiye'de geçerli mi?
Kendiliğinden değil. Türkiye'ye dönüşte 6284 sayılı Kanun uyarınca aile mahkemesinden (acilde kolluktan) yeni tedbir kararı istenir; Amerikan kararının yeminli tercümesi güçlü delildir ve karar genellikle aynı gün verilir.
Kaynaklar
- USA.gov — devlet hizmetleri resmî rehberi
- Congress.gov — federal mevzuat
- USCIS — Abused spouses (VAWA) — şiddet mağdurları için kendi başına yeşil kart başvurusu