Adoptie — Verenigde Staten

Adoptie

Er bestaat in de Verenigde Staten geen nationaal adoptiewetboek. Elke staat bepaalt wie mag adopteren, hoe de toestemming van de ouders wordt gegeven, wanneer ze onherroepelijk wordt en hoe lang een biologische ouder ze kan intrekken. Het federale recht speelt aan de randen: de Indian Child Welfare Act van 1978 regelt de plaatsing van inheemse kinderen, de Adoption and Safe Families Act van 1997 bepaalt de termijnen in de pleegzorg, de Intercountry Adoption Act van 2000 voert het Haags Adoptieverdrag uit, waarbij de Verenigde Staten sinds 2008 partij zijn, en de Child Citizenship Act van 2000 geeft de meeste in het buitenland geadopteerde kinderen automatisch het Amerikaanse staatsburgerschap. De drie wegen verschillen sterk: adoptie uit de pleegzorg, na de beëindiging van de ouderlijke rechten, is gratis, gaat gepaard met blijvende subsidies en betreft vooral kinderen van schoolgaande leeftijd; de particuliere binnenlandse adoptie betreft pasgeborenen, kost zoveel als een auto en brengt een echte relatie mee met aanstaande ouders die van gedachten kunnen veranderen; de interlandelijke adoptie is de kleinste van de drie geworden. Openheid is de norm: bij de meeste particuliere adopties blijft er enig contact met de biologische familie, en afspraken daarover zijn in sommige staten afdwingbaar, in andere alleen moreel bindend. Voor paren van hetzelfde geslacht staat de gezamenlijke adoptie overal open sinds Obergefell v. Hodges (2015), en Pavan v. Smith (2017) verplicht de vermelding van beide echtgenoten op de geboorteakte — al mogen sommige religieuze bureaus volgens Fulton v. Philadelphia (2021) weigeren kinderen bij hen te plaatsen. Een gezinsonderzoek (home study) is overal verplicht, en de rechtbank van de staat spreekt de adoptie uit. Nederland en België zien een adoptie uit de Verenigde Staten als buitenlandse beslissing die thuis erkend moet worden: in Nederland op grond van Boek 10 van het Burgerlijk Wetboek, in België door de federale centrale autoriteit van de FOD Justitie.

De kernpunten

In de praktijk

• Kies de weg: de dienst kinderbescherming van de staat (child welfare agency) voor de pleegzorg, een erkend bureau of een adoptieadvocaat voor een particuliere binnenlandse adoptie, een door het Haags verdrag geaccrediteerd bureau voor een interlandelijke adoptie.
• Doorloop het gezinsonderzoek: gesprekken, referenties, controle van het strafregister, vingerafdrukken, financieel en medisch onderzoek. Bij een particuliere adoptie volgt de koppeling met een aanstaande ouder, vaak via een profiel bij het bureau; de toestemming wordt na de geboorte gegeven volgens het recht van de staat, waarna de termijn voor intrekking loopt.
• De adoptie wordt door de rechtbank van de staat uitgesproken, meestal zes maanden na de plaatsing; vraag daarna de gewijzigde geboorteakte (amended birth certificate) en enkele gewaarmerkte afschriften van het vonnis aan, met apostille. Een stiefouderadoptie wordt met de toestemming van de andere ouder, of na de beëindiging van diens rechten, bij de rechtbank ingediend; sommige staten zien dan af van het gezinsonderzoek.
• Nederlanders laten de adoptie opnemen in de BRP van hun woongemeente, of bij de gemeente Den Haag als ze niet in Nederland wonen; een volle adoptie uit de Verenigde Staten erkent Nederland doorgaans, en het minderjarige kind krijgt dan de Nederlandse nationaliteit van de adoptieouder. Belgen dienen de aanvraag voor erkenning en registratie in bij de federale centrale autoriteit van de FOD Justitie; informeer u vóór de procedure over de voorwaarden, want zonder erkenning krijgt het kind de Belgische nationaliteit niet.
• Een kind uit de Verenigde Staten adopteren vanuit Nederland of België gaat volgens de procedure van het eigen land: sinds mei 2024 neemt Nederland geen nieuwe aanvragen voor interlandelijke adoptie meer aan, en in Vlaanderen verloopt elke adoptie via het Vlaams Centrum voor Adoptie; daar lag de interlandelijke adoptie voor nieuwe kandidaten sinds 2021 stil en werd ze daarna hervormd, met een beperkt aantal herkomstlanden.

Kosten en vergoeding

Adoptie uit de pleegzorg is in wezen gratis en gaat meestal gepaard met een adoptiesubsidie en Medicaid voor het kind. Een particuliere binnenlandse adoptie kost 30 000 à 70 000 dollar, met de kosten van het bureau, de juridische kosten en de toegestane kosten van de biologische moeder; een interlandelijke adoptie 25 000 à 60 000 dollar; een stiefouderadoptie 1 000 à 3 000 dollar. Het federale belastingkrediet voor adoptie (ruim 16 000 dollar per adoptie in 2024, sinds 2025 gedeeltelijk terugbetaalbaar) dekt een groot deel van de kosten, en veel werkgevers bieden een adoptievergoeding; er is geen federaal betaald adoptieverlof — de FMLA geeft twaalf weken onbetaald verlof. Voor de erkenning thuis betaalt u daarnaast apostilles en eventuele beëdigde vertalingen.

Waar u terechtkunt

• Dienst kinderbescherming van de staat (department of children and family services): adoptie uit de pleegzorg.
• Erkende particuliere bureaus en adoptieadvocaten, bij voorkeur lid van de Academy of Adoption and Assisted Reproduction Attorneys.
• AdoptUSKids (adoptuskids.org): wachtende kinderen in het hele land; Child Welfare Information Gateway (childwelfare.gov): de wetten van elke staat.
• State Department: door het Haags verdrag geaccrediteerde bureaus; USCIS: interlandelijke adoptie.
• In Nederland de gemeente of de gemeente Den Haag voor de inschrijving en Nederland Wereldwijd voor het paspoort; in België de federale centrale autoriteit bij de FOD Justitie, het Vlaams Centrum voor Adoptie en de Belgische ambassade in Washington.

Bronnen

• AdoptUSKids — adoptie uit de pleegzorg, in het Engels
• USCIS — adoptie — interlandelijke adoptie, in het Engels
• Rijksoverheid — Adoptie — officiële informatie
• FOD Justitie — adoptie — federale centrale autoriteit

Het algemene artikel: Adoptie