Het wettelijke kader
Het Hooggerechtshof oordeelde in juni 2015 in Obergefell v. Hodges dat de Grondwet de staten verplicht paren van hetzelfde geslacht een huwelijksvergunning te geven en hun huwelijken te erkennen; de uitspraak Windsor (2013) had de federale overheid al verplicht de huwelijken van de staten te erkennen. In december 2022 nam het Congres de Respect for Marriage Act aan, die de Defense of Marriage Act intrekt en de federale overheid en alle staten verplicht een huwelijk te erkennen dat elders geldig werd gesloten — een waarborg die juist werd aangenomen omdat de grondwettelijke uitspraak kan worden herzien. Adoptie staat sinds 2016 in alle staten open; het vermoeden van ouderschap van de echtgenoot verschilt per staat, en draagmoederschap wordt staat per staat geregeld, van volledig ondersteunend tot verboden. De uitspraak Bostock (2020) verbiedt discriminatie op het werk op grond van seksuele gerichtheid en genderidentiteit; op andere terreinen hangt de bescherming af van de staat. Het Amerikaanse beeld is dus gelaagd: voor een binationaal paar hangt het antwoord op bijna elke vraag af van de staat, en de nuttigste documenten zijn die welke meereizen. Nederland en België, die het huwelijk zelf in 2001 en 2003 openstelden, erkennen het in de Verenigde Staten gesloten huwelijk van twee personen van hetzelfde geslacht als een volwaardig huwelijk.
De kernpunten
| Huwelijk | In het hele land sinds Obergefell v. Hodges, juni 2015; daarvoor in 37 staten |
|---|---|
| Federale wet | Respect for Marriage Act, december 2022 |
| Erkenning tussen staten | Verplicht door de wet van 2022, ongeacht waar het huwelijk werd gesloten |
| Adoptie | In elke staat; stiefouderadoptie (step-parent adoption) wordt veel gebruikt |
| Ouderschap | Vermoeden van ouderschap verschilt per staat; een bevestigende adoptie (confirmatory adoption) wordt vaak aangeraden |
| Draagmoederschap | Staat per staat geregeld, van volledig ondersteunend tot verboden |
| Discriminatie | Werk federaal beschermd sinds Bostock (2020); andere terreinen naargelang de staat |
| Religieuze bezwaren | Sommige religieuze adoptiebureaus mogen paren van hetzelfde geslacht weigeren (Fulton, 2021), bepaalde dienstverleners in sommige gevallen ook (303 Creative, 2023) |
| Immigratie | Green card voor de buitenlandse echtgenoot zoals bij elk huwelijk; K-1-visum voor verloofden |
| Nederlanders en Belgen | Huwelijk volledig erkend in Nederland en België; inschrijving in de BRP of overschrijving in de DABS; niet erkend in Suriname |
In de praktijk
- De procedure is die van elk burgerlijk huwelijk (zie de fiche over het huwelijk): vergunning bij de county en voltrekking door een officiant; sinds 2015 mag geen enkele county ze weigeren. Een Nederlander of Belg trouwt met zijn paspoort.
- Ook als de geboorteakte beide ouders vermeldt, wordt een tweede-ouderadoptie of bevestigende adoptie sterk aangeraden: een adoptiebeslissing is een rechterlijke uitspraak die elke staat moet erkennen (full faith and credit) en die in het buitenland in het algemeen wordt erkend, terwijl een geboorteakte slechts een administratieve registratie is — nuttig voor wie verhuist of naar Nederland of België reist.
- Controleer het draagmoederschapsrecht van de specifieke staat, niet van het land: de verschillen zijn extreem. Buiten het werk hangt de bescherming tegen discriminatie volledig af van het recht van de staat en de gemeente.
- Voor de buitenlandse echtgenoot wordt de petitie I-130 bij de USCIS ingediend, zoals voor elk echtpaar; binationale paren uit landen die het huwelijk niet erkennen, kunnen met het K-1-visum naar de Verenigde Staten komen om er te trouwen.
- Laat het huwelijk met een apostille inschrijven in de BRP (of, als u niet in Nederland woont, bij de gemeente Den Haag) of via de ambassade of het consulaat overschrijven in de DABS: Nederland en België erkennen het met dezelfde gevolgen voor erfenis, pensioen en verblijf. Een Amerikaanse geboorteakte met twee moeders wordt in Nederland erkend, met twee vaders na draagmoederschap alleen na rechterlijke toetsing; Belgische paren laten de geboorteakte via de ambassade of het consulaat erkennen, wat bij draagmoederschap niet gegarandeerd is.
- Een Amerikaans huwelijk wordt in de hele Europese Unie erkend voor het verblijfsrecht en in de meeste landen die het huwelijk hebben opengesteld — niet in Suriname, waar het geen gevolg heeft voor verblijf of erfenis.
Kosten en vergoeding
Die van het burgerlijk huwelijk: een huwelijksvergunning kost ongeveer 30 à 150 dollar naargelang de staat, plus het honorarium van de officiant. Een bevestigende adoptie kost meestal 1 000 à 3 000 dollar, advocaatkosten inbegrepen — volgens de meeste advocaten de moeite waard. De apostille kost 5 à 20 dollar per document.
Recente veranderingen
De Respect for Marriage Act, ondertekend in december 2022, waarborgt de federale erkenning en de erkenning tussen staten van huwelijken van hetzelfde geslacht en trok de Defense of Marriage Act in; verschillende staten bespreken sinds 2024 resoluties die om de herziening van Obergefell vragen, zonder rechtsgevolg. De bescherming van transgenderpersonen is sinds 2023 in verschillende staten afgenomen.
Waar u terechtkunt
- Griffie van de county (county clerk): huwelijksvergunning.
- Familierechtbank (family court) van de staat: bevestigende adoptie of tweede-ouderadoptie.
- Mensenrechtencommissie van de staat (state human rights commission): discriminatie buiten het werk; EEOC: discriminatie op het werk.
- USCIS: verblijf van de echtgenoot, K-1-visum; Immigration Equality (binationale paren), Lambda Legal en GLAD: informatie en rechtszaken.
- Nederland Wereldwijd en de Belgische ambassade in Washington: inschrijving van het huwelijk, erkenning van de geboorteakte; COC Nederland en çavaria in Vlaanderen: informatie.
Goed om te weten
De Respect for Marriage Act verplicht de erkenning van bestaande huwelijken en van huwelijken uit andere staten, maar verplicht niet elke staat om vergunningen af te geven als de grondwettelijke uitspraak zou veranderen: dat is de precieze grens van de bescherming. Het huwelijk is overal zeker, het ouderschap niet: de bevestigende adoptie, ook al lijkt ze overbodig, is de waarborg die advocaten aanraden. Nederlandse en Belgische paren die aan draagmoederschap in de Verenigde Staten denken, laten zich vooraf adviseren door een gespecialiseerde advocaat: de erkenning van twee vaders is in beide landen niet automatisch.
Bronnen en officiële links
- Obergefell v. Hodges (2015) — Hooggerechtshof
- Respect for Marriage Act (2022) — Congres van de Verenigde Staten
- Nederland Wereldwijd — buitenlandse akten omzetten naar Nederlandse akten — Ministerie van Buitenlandse Zaken
- COC Nederland — belangenorganisatie
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.