Birbirinden çok farklı iki vaat
Bu sözcük, asla karıştırılmaması gereken iki şeyi kapsar. Birincisi arzuyu doğurmak — var olmayan bir isteği. İkincisi, istek varken mekaniği mümkün kılmak: sertleşmeyi ya da ıslanmayı. Bugüne kadar hiçbir şey birincisini güvenilir biçimde yapmıyor. İkincisi için ilaçlar var; Viagra ve benzerleri sayfasında anlatılıyor.
Yanlış anlamaların neredeyse tamamı buradan doğar: bir ürün birinci vaat için satın alınır, başarısızlığı ikincisine göre değerlendirilir ve bir başkasıyla yeniden başlanır.
Çikolata: hep alıntılanan araştırma gerçekte ne diyor
Çikolata en çok anılan ve en yanlış alıntılanan afrodizyaktır. Ününün kaynağı olan araştırma 2006'da The Journal of Sexual Medicine dergisinde yayımlandı: Kuzey İtalya'dan, ortalama 35 yaşında 163 kadına çikolata tüketimi ve cinsel yaşamı soruldu. Çikolata yiyenlerin puanları daha iyiydi. Sonra yazarlar sonuçları yaşa göre düzeltti — çikolata yiyenler daha gençti — ve fark ortadan kalktı. Yazarlar kendileri, bundan kesin bir sonuç çıkarılamayacağını yazıyor.
Geriye kimyasal argüman kalıyor: çikolata, beynin âşıkken salgıladığı moleküllere yakın bir molekül olan feniletilamin içerir. Doğru, ama bir anlamı yok: miktarlar çok küçüktür ve molekül beyne ulaşmadan bağırsakta ve karaciğerde neredeyse tamamen parçalanır. Çikolata keyif verir; bu da onu yemek için yeterli bir nedendir. Daha fazlasını yapmaz.
İstiridye ve çinkosu, zencefil, tarçın, yer mantarı da aynı kaderi paylaşır: gelenek eski, veri yok. Bir etki varsa yemekten, andan ve beklentiden gelir — bu az şey değildir, ama bir molekül de değildir.
Gerçek etkisi olan ve bedeli
«Doğal» farmakopeden yalnızca tek bir madde, randomize çalışmaların bir meta-analizinde plasebodan üstün bir etki gösterdi: bir Afrika ağacının kabuğundan elde edilen yohimbin. Yarar gerçek ve mütevazı; bedel ise değil. Tansiyonu yükseltir ve kalbi hızlandırır; kaygı, çarpıntı ve uykusuzluğa yol açar; antidepresanlarla ve tansiyon ilaçlarıyla etkileşime girer.
Bu yüzden Amerikan Üroloji Derneği sertleşme sorunlarında yohimbini kullanmamayı öneriyor ve bu yüzden Amerika Birleşik Devletleri'nde ön izin olmadan tedavi olarak serbestçe satılması yasa dışı. Şunu da ekleyelim: yohimbe kabuğu bazlı takviyelerin gerçek içeriği çok değişkendir — bazıları neredeyse hiç içermez, bazıları çok fazla.
«Performans artırıcı» takviyelerin gerçek içeriği
Cinsel performans ürünleri, Amerikan ilaç kurumunun kaydettiği tağşiş edilmiş gıda takviyelerinin ilk kategorisidir: yüzlerce ürün. En sık rastlanan katkı bir bitki değil: beyan edilmemiş sildenafil ya da benzerlerinden biri. Başka bir deyişle «%100 doğal» kapsül, bilinmeyen bir dozda, muayene olmadan ve neyle asla birlikte alınmaması gerektiği bilinmeden yutulan reçeteli bir ilaç içerir — örneğin nitratlarla birlikte tansiyon düşmesi ölümcül olabilir.
Acile götürenler
«İspanyol sineği» bir efsane değil: bir böceğin ürettiği kantaridin maddesidir ve bir zehirdir. Yayımlanmış vakalar kanlı kusma, idrarda kan, akut böbrek hasarı ve uzun süren ağrılı sertleşmeler — cerrahi bir acil durum olan ve kalıcı hasar bırakabilen priapizm — tanımlıyor. Zehirlenmeler çoğu zaman kurbanın haberi olmadan gerçekleşir, çünkü ürün bir içeceğe katılmıştır. Hiçbir dozda güvenli bir kullanımı yoktur.
Aynı kategoride, internette çağrışım yapan adlarla ve okunabilir bir içerik listesi olmadan satılan tozlar bulunur. Kural her şey için geçerli: ne içerdiğini söylemeyen ürün alınmaz.
Verileri zayıf bitkiler
Maca ve ginseng dürüst bir ara konumda. Sistematik derlemeler olumlu bir sinyal buluyor: birkaç randomize çalışma doğru yönde — maca için arzu, kırmızı ginseng için sertleşme işlevi konusunda. Ama çalışma sayısı az, örneklemler küçük ve yöntem kalitesi sınırlı — yazarlar kendileri sonuç çıkarılamayacağını yazıyor.
Bu ne bir mahkûmiyet ne de bir öneri. Verilerin durumu bu ve basit bir tutumu haklı çıkarıyor: denemek isteyen, içeriği doğrulanabilir bir ürün seçer, bir tedavi görüyorsa doktorunu bilgilendirir ve olağanüstü bir etki beklemez.
Alkol, klasik sahte dost
Çekingenliği kaldırır — bu kolayca arzuyla karıştırılır — ve aynı zamanda bedensel uyarılmayı, sertleşmeyi, ıslanmayı ve rıza konusundaki muhakemeyi bozar. Rahatlatan kadeh sorun değil; sonrası sorun. Net etkisi çok düşük bir dozun üstünde olumsuz olan tek «afrodizyak» odur ve en çok tüketilen de odur. Eşikler, bırakınca değişenler ve bağımlılığın nerede başladığı sağlık bölümündeki alkol sayfasında.
Arzuya gerçekten etki edenler
Bu konunun paradoksu, etkili kaldıraçların bilinen, ücretsiz ve sıkıcı olmasıdır. Yine de ölçülmüş olan yalnızca onlardır.
- Uyku. Uykusuzluk her iki cinsiyette arzuyu, erkekte testosteronu düşürür. Bu sayfanın en iyi belgelenmiş etkisidir.
- Zaten alınan ilaçlar. Serotonerjik antidepresanlar, beta blokerler, bazı hormon tedavileri: arzu azalması sık görülen bir yan etkidir ve molekül değiştirilince çoğu zaman geri döner. Reçeteyi yazanla konuşulur; asla kendi başına bırakılmaz.
- Stres ve zihinsel yük. Hiçbir şeye yer bırakmayan bir günde arzuya yer yoktur.
- İlişkinin durumu. Yerleşik çiftlerde her şeyin çok önünde gelen belirleyici etken budur.
- Tıbbi bir neden. Tiroit, kansızlık, depresyon, ilişki sırasında ağrı: yerleşmiş bir arzu azalması bir kapsülü hak etmeden önce bir muayeneyi hak eder.
İstekten çok işleyişle ilgili konular için sitenin iki sayfası daha ileri gidiyor: sertleşme sorunları ve arzu ve haz.