Caribisch Nederland — Bonaire, Sint Eustatius en Saba, 30 000 inwoners — bestaat uit drie openbare lichamen van Nederland sinds 10 oktober 2010, met een eigen wetgeving (BES-wetten) die geleidelijk op de Nederlandse wordt afgestemd: Burgerlijk Wetboek BES van Antilliaanse oorsprong, huwelijk voor iedereen, geregistreerd partnerschap en Nederlandse abortuswet sinds 2011-2012, echtscheiding op grond van duurzame ontwrichting, gezamenlijk ouderlijk gezag, algehele gemeenschap van goederen; seksuele meerderjarigheid op 16 jaar; het Nederlandse strafrecht en de Nederlandse rechter (het Gemeenschappelijk Hof) zijn bevoegd.
De Zorgverzekering BES (ZVK) dekt alle inwoners gratis, met verwijzing naar Curaçao, Aruba of Nederland voor de gespecialiseerde zorg; de Wet bescherming persoonsgegevens BES valt onder de Autoriteit Persoonsgegevens; het huiselijk geweld wordt aangepakt door de politie en de Stichting Mental Health Caribbean. De bronnen zijn wetten.overheid.nl (BES-wetgeving), rijksdienstcn.com, de openbare lichamen en het CBS.
Burgerlijk huwelijk. Op Bonaire, Sint Eustatius en Saba trouwt men vanaf 18 jaar bij de afdeling Burgerzaken van het openbaar lichaam, onder het Burgerlijk Wetboek BES. Het huwelijk en het geregistreerd partnerschap staan er sinds 10 oktober 2012 open voor paren van hetzelfde geslacht, als enige in het Caribische deel van het Koninkrijk tot 2024.
Adoptie. Op Bonaire, Sint Eustatius en Saba wordt de adoptie uitgesproken door het Gerecht in eerste aanleg na onderzoek van de Voogdijraad BES, volgens het Burgerlijk Wetboek BES, ook door koppels van hetzelfde geslacht sinds 2012. Voor kinderen uit het buitenland loopt de weg via de Nederlandse Centrale autoriteit, die de interlandelijke adoptie sinds 2024 afbouwt.
Abortus. Op Bonaire, Sint Eustatius en Saba geldt sinds 2011 de Nederlandse Wet afbreking zwangerschap: abortus is legaal tot de levensvatbaarheid, in een instelling met vergunning, en het Zorgverzekeringskantoor dekt de behandeling. In de praktijk gebeurt de vroege afbreking op Bonaire en worden latere afbrekingen via medische uitzending naar Curaçao of Nederland verwezen.
Toestemming en seksuele meerderjarigheid. Op Bonaire, Sint Eustatius en Saba geldt het Wetboek van Strafrecht BES, met de seksuele meerderjarigheid op 16 jaar; de Nederlandse toestemmingswetgeving van 2024 wordt er stapsgewijs overgenomen. De politie Caribisch Nederland (911) neemt aangiften op, Slachtofferhulp Caribisch Nederland begeleidt, en het forensisch onderzoek gebeurt in Mariadal op Bonaire.
Gegevensbescherming. Op Bonaire, Sint Eustatius en Saba geldt de Wet bescherming persoonsgegevens BES, gebaseerd op de Nederlandse Wbp van vóór 2018, met de Commissie toezicht bescherming persoonsgegevens BES als toezichthouder. De AVG geldt niet op de eilanden, die als landen en gebieden overzee buiten de Unie vallen, al past de Rijksoverheid ze op haar eigen diensten vrijwillig toe.
Bronnen
- Wet afbreking zwangerschap — Ministerie van Binnenlandse Zaken, 2025
Officiële of institutionele documenten waarop deze pagina steunt, geraadpleegd op 12 oktober 2026. De links openen in een nieuw tabblad.
