Ta strona mówi o tym, ile ceremonia religijna jest warta w oczach prawa. To, co same religie mówią o parze — ślub przed współżyciem, obowiązki małżonków, małżeństwo osób tej samej płci, małżeństwo mieszane, dzieci — jest na stronie Związek i religia.
Trzy systemy, trzy przeciwstawne konsekwencje
Pierwszy model narzuca uprzedni ślub cywilny: ceremonia religijna jest sprawą osobistą, bez skutków prawnych, a duchowny, który odwraca kolejność, naraża się na odpowiedzialność karną. Drugi powierza udzielenie ślubu uprawnionemu celebransowi, którym może być duchowny: ceremonia religijna jest wtedy małżeństwem, pod warunkiem, że wcześniej wydano zezwolenie i że akt zostanie przekazany. Trzeci nie rozróżnia obu porządków: akt religijny jest małżeństwem, a jego rejestracja warunkuje jego skutki. Polska należy do drugiego modelu: ślub konkordatowy, zawarty przed duchownym Kościoła lub związku wyznaniowego, któremu ustawa to umożliwia, wywołuje skutki cywilne, jeśli narzeczeni uzyskali wcześniej zaświadczenie z urzędu stanu cywilnego, a duchowny przekaże dokumenty do urzędu w ciągu pięciu dni.
Pytanie, które rozstrzyga o wszystkim: kto udziela ślubu?
W krajach drugiego modelu ważność nie zależy ani od miejsca, ani od obrzędu, ani od uroczystej oprawy, lecz od jednego elementu: czy celebrans figuruje na oficjalnej liście? Nienaganna ceremonia poprowadzona przez osobę nieuprawnioną nie tworzy żadnego małżeństwa. Ta weryfikacja zajmuje kilka minut i powinna poprzedzać organizację wesela, a nie następować po niej.
Ślub wyłącznie wyznaniowy: najbardziej ryzykowna sytuacja
Gdy ceremonia nie ma skutków cywilnych i nie dopełniono żadnej formalności, para składa się prawnie z dwóch osób stanu wolnego. Nie ma ani małżeńskiego ustroju majątkowego, ani alimentów między małżonkami, ani prawa do dziedziczenia, ani możliwości sądowego rozwiązania związku — bo nie ma czego rozwiązywać. Konsekwencje ponosi osoba mniej samodzielna finansowo, często ta, która przerwała pracę zawodową, i prawie zawsze w najgorszym momencie: przy rozstaniu albo śmierci.
Zarejestrować, nawet po czasie
Tam, gdzie związek religijny lub zwyczajowy można stwierdzić po fakcie, zrób to bez zwłoki. Procedury późniejszej rejestracji istnieją prawie wszędzie, ale wymagają odnalezienia świadków, kosztują więcej i toczą się przed sądem. Akt uzyskany za życia obojga małżonków załatwia to, czego wyrok uzyskany po śmierci nigdy nie załatwi równie dobrze. Ramy prawne, formalności, terminy i koszty różnią się między krajami: karty krajów w tym serwisie zbierają te szczegóły dla każdego kraju.
Rozwód cywilny nie rozwiązuje więzi religijnej
Tam, gdzie oba porządki współistnieją, rozwiązuje się je osobno. Orzeczenie cywilne nie wywołuje żadnego skutku religijnego, a procedura religijna nie ma żadnych konsekwencji cywilnych. Jeśli rozważasz nowy związek religijny, dowiedz się, jaka procedura obowiązuje w twojej wspólnocie, zanim podejmiesz zobowiązania: jest często długa i niezależna od postępowania sądowego.
Poza obrzędem religijnym: zwyczaje
Wokół ceremonii religijnej prawie wszędzie narastają obrzędy rodzinne, które nie należą do żadnej religii: prośba o rękę u rodzin, przekazanie posagu lub rekompensaty, wejście do rodziny małżonka, wesele. Rządzą się własną logiką i to często tam rodzą się nieporozumienia. → Zwyczaje i ceremonie ślubne, kraj po kraju.