Het wettelijke kader
Er bestaat geen federaal recht van het samenwonen; het recht van ongehuwde paren is een zaak van de staten. Een klein aantal staten erkent nog het common-law marriage — Colorado, Iowa, Kansas, Montana, Oklahoma, Rhode Island, Texas, Utah en het District of Columbia —, met strikte voorwaarden: de partners komen overeen gehuwd te zijn, wonen samen en presenteren zich naar buiten als echtgenoten (holding out). Waar het geldig is, is het een volwaardig huwelijk dat alleen een echtscheiding kan beëindigen, en het wordt in de andere staten erkend; verschillende staten erkennen ook zulke huwelijken die vóór de afschaffing geldig tot stand kwamen. Het domestic partnership bestaat nog in sommige staten en gemeenten, vooral voor de ziektekostenverzekering; in Californië geeft de registratie bij de Secretary of State bijna alle rechten van het huwelijk naar het recht van de staat. Voor de rest geeft samenwonen in de meeste staten geen recht op verdeling van het vermogen of op alimentatie: alleen een samenlevingsovereenkomst (cohabitation agreement), in het algemeen als contract afdwingbaar, en in sommige staten vorderingen op contractuele grond (palimony) sinds Marvin v. Marvin. Het federale recht erkent alleen het huwelijk voor de sociale zekerheid, de immigratie en de belastingen.
De kernpunten
| Common-law marriage | Erkend in een klein aantal staten; vereist een akkoord om gehuwd te zijn, samenwonen en zich als echtgenoten presenteren |
|---|---|
| Gevolg | Waar het geldig is, een volwaardig huwelijk: alleen een echtscheiding kan het beëindigen |
| Eens geldig, overal geldig | Een geldig gevormd common-law marriage wordt in de andere staten erkend |
| Domestic partnership | In sommige staten en gemeenten, vooral voor de ziektekostenverzekering; in Californië de huwelijksrechten van de staat, niet de federale |
| Samenwonen in het algemeen | In de meeste staten geen verdeling van het vermogen en geen alimentatie |
| Palimony | Vorderingen op grond van een overeenkomst erkend in sommige staten sinds Marvin v. Marvin |
| Samenlevingsovereenkomst | In het algemeen afdwingbaar als contract |
| Paren van hetzelfde geslacht | Huwelijk in het hele land; sommige geregistreerde partnerschappen werden automatisch omgezet |
| Erfrecht | De ongehuwde partner erft niet zonder testament, behalve in een geldig common-law marriage of een geregistreerd domestic partnership naar het recht van de staat |
| Federaal recht | Alleen het huwelijk: sociale zekerheid, green card, gezamenlijke belastingaangifte |
| Nederlanders en Belgen | Geregistreerd partnerschap of wettelijke samenwoning geeft geen federale status en geen verblijfsrecht; de erkenning van een Amerikaans domestic partnership in Nederland en België hangt af van de vorm en de gevolgen ervan |
In de praktijk
- Onderteken een schriftelijke samenlevingsovereenkomst (cohabitation agreement), bij voorkeur bij een advocaat: in de meeste staten is ze als contract afdwingbaar, mondelinge beloften veel minder.
- Kies bewust hoe u bezit op naam zet: gezamenlijke eigendom met overgang op de langstlevende (joint tenancy), eigendom in onverdeeldheid (tenancy in common) of eigendom op één naam hebben elk andere gevolgen.
- Maak testamenten, volmachten en wilsverklaringen voor de zorg (health care directives): een ongehuwde partner heeft van rechtswege geen enkele bevoegdheid, ook niet tegenover het ziekenhuis. Noem uw partner uitdrukkelijk als begunstigde van pensioenrekeningen en levensverzekeringen: de standaardbegunstigden zijn familieleden.
- Voor Nederlanders en Belgen: een Nederlands geregistreerd partnerschap, een Belgische wettelijke samenwoning of een samenlevingscontract opent geen weg naar de green card — het Amerikaanse immigratierecht kent alleen het huwelijk en het K-1-visum voor verloofden. Omgekeerd is een geldig common-law marriage in Nederland en België in beginsel een huwelijk, maar zonder akte of rechterlijke vaststelling moeilijk in te schrijven in de BRP of over te schrijven in de DABS.
- Wie bezit heeft in Nederland of België, of als Nederlander nog geen tien jaar uit Nederland weg is, laat door een notaris nagaan welk testament en welke erfbelasting gelden: de positie van een ongehuwde partner hangt daar af van een contract, een wettelijke samenwoning of de duur van het samenwonen.
Kosten en vergoeding
Samenlevingsovereenkomsten en documenten voor de nalatenschap kosten enkele honderden tot enkele duizenden dollars, naargelang de staat en de complexiteit; de registratie als domestic partner in Californië kost enkele tientallen dollars.
Recente veranderingen
Verschillende staten schaften in de voorbije decennia het sluiten van nieuwe common-law marriages af (Alabama in 2017, South Carolina in 2019), zodat de kaart kleiner is dan vroeger — maar bestaande common-law marriages blijven geldig. De domestic partnerships bleven na de openstelling van het huwelijk bestaan, vooral voor ouderen, en samenlevingsovereenkomsten zijn gangbaar geworden.
Waar u terechtkunt
- Verwijzingsdienst van de orde van advocaten van de staat (state bar lawyer referral).
- Zelfhulpcentra van de rechtbanken (court self-help centers): testamenten en volmachten.
- Organisaties voor rechtsbijstand (legal aid) voor huishoudens met een laag inkomen.
- Secretary of State van Californië en van de andere staten met een domestic partnership: registratie.
- Notaris in Nederland of België voor testament en bezit in Europa; Nederland Wereldwijd en de Belgische ambassade in Washington voor buitenlandse akten.
Goed om te weten
Wie in een staat met common-law marriage woont en zich als echtgenoten presenteert, kan al getrouwd zijn — met alle gevolgen, ook de noodzaak van een echtscheiding om uit elkaar te gaan. In de meeste andere staten geeft zelfs tientallen jaren samenwonen met kinderen geen enkel recht op het vermogen of de nalatenschap van de ander. De aanwijzing van begunstigden gaat boven het testament: voor ongehuwde paren is ze bijwerken nog belangrijker dan het testament zelf. En het Nederlandse geregistreerd partnerschap, dat thuis bijna gelijkstaat met het huwelijk, geeft in de Verenigde Staten geen federale rechten: wie zekerheid wil voor verblijf en erfrecht, trouwt.
Bronnen en officiële links
- Social Security Administration — common-law marriage — in het Engels
- Secretary of State van Californië — Domestic Partners Registry — register, in het Engels
- Cornell Law School — common-law marriage — staten die het erkennen, in het Engels
- Rijksoverheid — Trouwen, samenlevingscontract en geregistreerd partnerschap — officiële informatie
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.