Vulva mı, vajina mı?
Görünen kısım için çoğu zaman «vajina» denir; bu bir dil yanlışıdır. Vajina iç kanaldır. Görünen kısmın adı vulvadır: venüs tepeciği, büyük ve küçük dudaklar, klitoris ve başlığı, idrar deliğiyle vajina girişinin açıldığı vestibül ve bunları çevreleyen bezler. Bu parçaların her birinin bir işlevi vardır ve her biri kadından kadına — boyut, renk, simetri bakımından — çok değişir. «Normal» bir vulva yoktur; milyonlarca farklı vulva vardır ve dudakların estetik cerrahisi denen şey neredeyse her zaman bir tıbbi soruna değil, görüntülerin uydurduğu bir norma yanıt verir.
Venüs tepeciği
Kasık kemiğinin üstündeki bu yağ yastığı, ergenlikte kıllanır, ilişki sırasındaki baskıyı yumuşatır ve sinir uçlarınca zengin olduğundan okşamalara duyarlıdır. Kasık kıllarının bir işlevi vardır: sürtünmeyi azaltır ve bazı enfeksiyonlara karşı engel oluşturur. Tamamen almak sağlık açısından ne iyi ne kötüdür; ama tahrişleri, batık kılları ve bazı cilt enfeksiyonlarının bulaşmasını biraz artırır — ve ilginçtir, kasık bitini neredeyse ortadan kaldırmıştır.
Büyük dudaklar ve küçük dudaklar
Yağ, kıl ve bezlerle donanmış iki deri kıvrımı olan büyük dudaklar gerisini çerçeveler ve korur. Uyarılma sırasında kan akışı onları şişirir ve aralar; menopozdan sonra hacimlerinin bir bölümünü yitirirler. Kılsız ve yağsız küçük dudaklar klitoris başlığından vajina girişine uzanır; yoğun sinirlidir, arzu yükseldiğinde renk — pembeden koyu kırmızıya — ve hacim değiştirir, birkaç dakikada eski hâline döner. Pek çok kadında büyük dudaklardan dışarı taşarlar, simetrik olsun olmasın: bu bir farklılıktır, anormallik değil; eskiden okunan «hipertrofi» terimi hiçbir hastalığa karşılık gelmez. Ameliyat yalnızca gerçek bir fiziksel rahatsızlıkla (ağrılı sürtünme, spor) haklı çıkar, bir görüntüye benzemek için asla.
Klitoris, bütünüyle
Klitoris görülen küçük düğme değildir: başlığıyla korunan o baş, sekiz-on santimetrelik bir organın yalnızca görünen bölümüdür. Arkasında klitoris gövdesi, kasık kemiğinin kollarını izleyen iki bacağa ayrılır ve iki süngerimsi soğancık vajina girişiyle idrar yolunu sarar. Tam anatomi ancak 1998'de Avustralyalı ürolog Helen O'Connell tarafından kesin biçimde tanımlandı ve en güncel sayıma göre (2022) yalnızca baş on binden fazla sinir lifi barındırır — penis başından fazla. İnsan bedeninde bilinen tek işlevi haz olan tek organdır.
Uyarılma sırasında baş, gövde, bacaklar ve soğancıklar kanla dolar: klitoris sertleşir, hacmi ve duyarlılığı artar; baş, orgazmdan hemen önce başlığın altına çekilir ve bu onu o anda çoğu zaman fazla yoğun gelen doğrudan temastan korur. Orgazmdan sonra kan birkaç dakikada dağılır; orgazm olmazsa dolgunluk daha uzun sürebilir ve rahatsızlık verebilir. Bu anatomi her yerde ölçülmüş bir gerçeği açıklar: kadınların çoğu orgazma ulaşmak için klitorisin doğrudan ya da dolaylı uyarılmasına ihtiyaç duyar ve tek başına penetrasyon nadiren yeter — çünkü vajina, tersine, uzunluğunun büyük bölümünde az sinirlidir. «G noktası» denen şey büyük olasılıkla klitorisin iç köklerinin ve idrar yolunun vajinanın ön duvarına yaklaştığı bölgedir. Kadın hazzı sayfası bunun pratik sonuçlarını çıkarır.
Vestibül, idrar deliği, bezler
Küçük dudakların arasında vestibül açılır; önden arkaya doğru burada idrar deliği — vajinadan ayrı olan, pek çok yetişkinin hâlâ bilmediği üretra ağzı — ve vajina girişi bulunur. İki çift bez onu çevreler: girişin iki yanındaki Bartholin bezleri uyarılma sırasında birkaç damla kayganlaştırıcı salgılar ve bazen tıkanabilir (kist; çoğu zaman iyi huylu ama bazen ağrılı); idrar yolunun yakınındaki Skene bezleri ise bazı kadınların orgazmda gözlediği sıvı çıkışının kaynağıdır. Vajinanın kendi ıslaklığı daha çok kan akışının etkisiyle duvarından sızan sıvıdan gelir: uyarılmaya, hormonlara, su alımına ve bazı ilaçlara bağlıdır; bir kayganlaştırıcı asla bir başarısızlık itirafı değildir.
Kızlık zarı ve kanıtlamadığı şey
Kızlık zarı, hilal biçiminde, halka biçiminde ya da birkaç delikli ince bir zardır; vajina girişini kapatmadan çevreler — yoksa âdet kanı dışarı çıkamazdı. Çok değişkendir, bazen zar zor görünür, bazen doğuştan yoktur ve ergenlik hormonlarıyla daha esnek olur. İlk ilişkide yırtılabilir ya da yırtılmayabilir, kanamalı ya da kanamasız; sporla, tamponla ya da bir tıbbi muayeneyle de değişebilir. Görünümünde bir kadının ilişki yaşayıp yaşamadığını söyleyecek hiçbir şey yoktur: DSÖ ve BM 2018'de, bilimsel değeri olmayan ve haklara aykırı «bekâret testlerinin» terk edilmesini istedi. Bilinen hiçbir işlevi yoktur.
Yaşla ne değişir
Ergenlikte dudaklar ve klitoris büyür, kıllar çıkar, renk koyulaşır. Gebelikten sonra büyük dudaklar ve vajina girişi bazen biraz daha gevşek kalır. Menopozdan sonra östrojenlerin düşmesi deriyi ve mukozaları inceltir, ıslaklığı azaltır ve ilişkileri ağrılı yapabilir: bu sıktır, tedavi edilir (kayganlaştırıcılar, nemlendiriciler, yerel östrojenler) ve sessizce katlanılmaz.
Hijyen ve ne zaman hekime gitmeli
Vulva günde bir kez suyla, gerekirse yumuşak bir sabunla yıkanır; vajina yıkanmaz — kendi kendini temizler ve vajinal duşlar florasını bozup enfeksiyonlara zemin hazırlar. Sürekli kaşıntı ya da yanma, alışılmadık akıntı, ağrılı bir şişlik, yara, âdet dışı kanama ya da ilişki sırasında ağrı durumunda muayene şarttır. Ve bir jinekolojik muayene özel hiçbir hazırlık gerektirmez: ne tüy alma ne özel temizlik.