Liczy się tylko data: tzolk’in to kalendarz, a nie obserwacja nieba. Kalkulator liczy dni, które upłynęły od daty odniesienia rachuby Majów, według korelacji przyjętej przez większość badaczy (zwanej GMT, stała 584 283), tej, którą wciąż dziś stosują strażnicy kalendarza z Gwatemali. Podaje twoją liczbę (od 1 do 13), twój znak dnia (jeden z 20) i odpowiednik aztecki.
Ładowanie…
Majowie epoki klasycznej (250–900) prowadzili kilka rachub czasu jednocześnie i to ich zazębienie stanowi o bogactwie systemu. Tzolk’in, „rachuba dni”, to cykl 260 dni uzyskany przez połączenie liczby od 1 do 13 z jednym z 20 znaków: po dniu 1 Imix następuje 2 Ik’, 3 Ak’b’al i tak dalej; obie serie posuwają się razem, a ta sama kombinacja wraca dopiero po 13 × 20 = 260 dniach. To kalendarz święty, kalendarz wróżb i imion. Haab to przybliżony rok słoneczny: 18 miesięcy po 20 dni plus 5 dni „bez nazwy” (wayeb), dni złej wróżby, w które unikano podejmowania czegokolwiek. Tzolk’in i haab razem tworzą koło kalendarzowe 52 lat (18 980 dni), po których ta sama data pojawia się ponownie — cykl, który Aztekowie znaczyli ceremonią Nowego Ognia.
Aby liczyć dalej niż 52 lata, Majowie używali długiej rachuby, liczby dni, które upłynęły od mitycznej daty stworzenia, zapisanej na pięciu pozycjach: k’in (1 dzień), winal (20), tun (360), k’atun (7 200), b’ak’tun (144 000). To ta rachuba wywołała szum wokół roku 2012: 21 grudnia 2012 roku przeszła z 12.19.19.17.19 na 13.0.0.0.0, koniec trzynastego b’ak’tuna — zmiana „tysiąclecia”, a nie koniec świata, i żadna inskrypcja Majów nie zapowiada niczego na tę datę, poza lakoniczną wzmianką na pomniku z Tortuguero.
Poniższe nazwy pochodzą z języka Majów jukatańskich, najlepiej poświadczone; K’iche’ z Gwatemali, którzy wciąż prowadzą tę rachubę, mają inne, a Aztekowie swoje (tonalpohualli, podane w nawiasach). Znaczenie nadane każdemu znakowi pochodzi od strażników kalendarza i ze źródeł kolonialnych; nie ma precyzji katalogu i dwóch wróżbitów może dać dwa odczyty.
Liczba niuansuje znak. Tradycyjny odczyt biegnie od 1, początku, jeszcze kruchego, do 13, spełnienia, niemal nadmiernego; liczby środkowe, 6, 7 i 8, uchodzą za najbardziej zrównoważone, a strażnicy kalendarza chętnie wybierają te dni na ceremonie. 1 Kawak i 13 Kawak dzielą znak deszczu, ale jeden ledwie go niesie, a drugi jest nim przepełniony.
W całej Mezoameryce dzień tzolk’in, w którym ktoś się urodził, uważano za przeznaczenie i temperament. U Misteków i Azteków dawał on imię: kodeksy zachowały biografię misteckiego władcy Osiem Jeleń Pazur Jaguara, urodzonego w dniu 8 Jeleń, a Nezahualcoyotl, król poeta z Texcoco, także nosił imię dnia. U Majów wróżbita (ajq’ij, „ten od dni”) odczytywał dzień urodzenia, by powiedzieć o siłach i słabościach dziecka, a rachubę konsultowano, by ustalić siewy, śluby, wyjazdy. Ta praktyka nigdy nie ustała na wyżynach Gwatemali: strażnicy kalendarza K’iche’ wciąż dziś prowadzą chol q’ij, tę samą rachubę 260 dni, w ciągłości z rachubą klasyczną — co pozwoliło potwierdzić korelację między kalendarzem Majów a gregoriańskim.
To, co znajduje się w sieci pod tą nazwą — „znaki Majów” ze szczegółowymi profilami psychologicznymi, zgodności, „synchronarz” trzynastu księżyców po 28 dni — jest w dużej mierze rekonstrukcją z lat 80. i 90. XX wieku. Najbardziej rozpowszechniony system, Dreamspell José Argüellesa (1987–1990), używa rachuby dni innej niż tradycyjna: nie liczy 29 lutego i nie jest zrównany z chol q’ij K’iche’. Dwa serwisy mogą więc podać ci dwa różne znaki Majów. Nasz kalkulator podąża za rachubą tradycyjną, tą z inskrypcji i dzisiejszych strażników; jeśli inny serwis mówi ci co innego, to nie błąd obliczenia, lecz inny kalendarz. Kalendarz Majów jest autentyczny i godny podziwu; „astrologia”, którą się z niego wyprowadza, to niedawny wynalazek, do wzięcia jako zabawa.
Jak każda astrologia, nic przewidującego: nikt nigdy nie wykazał, by dziecko urodzone w dniu Jaguara było silniejsze lub bardziej nocne niż dziecko urodzone w dniu Kwiatu. Ale tzolk’in ma dwie rzadkie zalety. To żywy kalendarz, prowadzony bez przerwy od co najmniej dwóch tysięcy lat przez lud, który przetrwał konkwistę, i radzenie się go to sposób na wejście w kulturę raczej niż w wierzenie. A jego dwadzieścia znaków to konkretne obrazy — wiatr, kukurydza, droga, krzemień — które dobrze nadają się do zabawy, jaką proponuje ten serwis: zapytać, co obraz mówi o mnie, i porozmawiać o tym we dwoje. O innych systemach zobacz astrologię wedyjską, znak chiński i historię zodiaku zachodniego.
Bo prawdopodobnie używa rachuby Dreamspell, przesuniętej względem rachuby tradycyjnej i pomijającej 29 lutego. Obie są spójne same ze sobą; tylko rachuba tradycyjna jest rachubą Majów.
Nie: w tradycji dzień zmienia się o świcie, a obliczenie patrzy tylko na datę. Osoba urodzona o trzeciej nad ranem należałaby, ściśle biorąc, do poprzedniego dnia; kalkulator podąża za datą cywilną.
Bardzo dokładnie obserwowali Wenus, Księżyc i zaćmienia — kodeks drezdeński zawiera tablice o niezwykłej precyzji — a niektórzy badacze sądzą, że zidentyfikowali zodiak trzynastu gwiazdozbiorów w kodeksie paryskim. Ale ich „astrologia” osoby, na ile ją znamy, opierała się na kalendarzu, a nie na planetach.
Koniec trzynastego b’ak’tuna, 21 grudnia 2012 roku, był zmianą cyklu porównywalną z przejściem tysiąclecia. Żaden tekst Majów nie przepowiada katastrofy na tę datę; pomysł przyszedł od zachodnich autorów z lat 1970–2000.
Strona sprawdzona we wrześniu 2026. Przytoczone przepisy i dane mogą się zmieniać: w razie wątpliwości sprawdź je u wskazanego źródła urzędowego.
Znajdź tę stronę na mapie serwisu
Pytanie, poprawka, sugestia? Napisz do nas.
