Het wettelijke kader
De echtscheiding is een zaak van de staten. Alle staten staan een echtscheiding zonder schuld (no-fault) toe, wegens onverzoenbare verschillen (irreconcilable differences) of een onherstelbare ontwrichting (irretrievable breakdown), op verzoek van één echtgenoot; veel staten behouden daarnaast schuldgronden, die in sommige rechtsgebieden de partneralimentatie beïnvloeden, en Louisiana, Arizona en Arkansas kennen het covenant marriage, met een beperkte echtscheiding. Elke staat eist een minimale verblijfsduur vóór de indiening, van zes weken in Nevada tot een jaar, en sommige een wachttijd. De negen community property-staten verdelen het huwelijksvermogen in beginsel bij helften; de andere passen de equitable distribution toe, een billijke verdeling door de rechter, niet noodzakelijk gelijk, met aandacht voor de bijdragen, de duur van het huwelijk en de behoeften. Partneralimentatie (alimony) en kinderalimentatie (child support) volgen de regels en formules van de staat (zie ook de fiche over het gezag); pensioenrekeningen worden alleen verdeeld met een afzonderlijk rechterlijk bevel, de qualified domestic relations order (QDRO). Anders dan in Nederland is een advocaat niet verplicht: een onbetwiste echtscheiding verloopt in de meeste staten met de formulieren van de rechtbank. Een Amerikaanse echtscheiding wordt in Nederland in de regel erkend als ze na een behoorlijke procedure door een bevoegde rechter werd uitgesproken (Boek 10 van het Burgerlijk Wetboek), en in België van rechtswege onder de voorwaarden van het Wetboek van internationaal privaatrecht; daarna moet ze thuis worden ingeschreven.
De kernpunten
| Gronden | Zonder schuld in alle staten; schuldgronden nog in verschillende staten; covenant marriage met beperkte echtscheiding in Louisiana, Arizona en Arkansas |
|---|---|
| Verblijfsduur | Van zes weken (Nevada) tot een jaar naargelang de staat; bevoegd is de rechtbank van de staat waar u woont |
| Onbetwist (uncontested) | Met een regeling (settlement agreement): één tot drie maanden plus de wachttijd van de staat; formulieren van de rechtbank, vaak online |
| Betwist (contested) | Advocaten, in veel staten verplichte mediation, uitwisseling van bewijsstukken (discovery) en proces: één tot drie jaar |
| Vermogen | Community property in negen staten; equitable distribution — billijk, niet noodzakelijk gelijk — in de andere; voorhuwelijks vermogen en erfenissen blijven meestal buiten de verdeling |
| Partneralimentatie (alimony) | Sterk verschillend; meestal tijdelijk, duur vaak gekoppeld aan de lengte van het huwelijk; blijvend zelden |
| Kinderalimentatie (child support) | Formule van de staat op basis van het inkomen, met weinig ruimte voor afwijking; inhouding op het loon |
| Pensioenrekeningen | Alleen verdeeld met een QDRO, dat de pensioenuitvoerder moet aanvaarden |
| Verblijfsstatus | Een echtscheiding ontneemt de permanente green card niet; bij een voorwaardelijke green card: formulier I-751 met vrijstelling (waiver) van de gezamenlijke indiening |
| Nederlanders en Belgen | Erkenning in Nederland en België onder voorwaarden; inschrijving in de BRP of vermelding in de DABS met apostille en zo nodig een beëdigde vertaling |
In de praktijk
- Controleer de verblijfsvereiste van de staat vóór u indient — indienen in de verkeerde staat of te vroeg is de meest voorkomende procedurefout en kost maanden — en dien het verzoek (petition) in bij de rechtbank van de county; de zelfhulpcentra van de rechtbanken (self-help centers) geven gratis formulieren en uitleg.
- Bij een akkoord stelt u een regeling op over vermogen, schulden, gezag en alimentatie, die de rechter op een korte zitting of zonder zitting goedkeurt. Bij onenigheid is mediation in veel staten verplicht vóór het proces; de meeste rechtbanken moedigen ook de collaborative divorce aan, waarbij beide advocaten op een minnelijke regeling aansturen. Advocaten rekenen 200 à 500 dollar per uur.
- Laat het QDRO voor een pensioenplan of een 401(k) door een specialist opstellen: uitvoerders weigeren gebrekkige bevelen routinematig. Pensioen dat in Nederland of België werd opgebouwd, valt er niet onder: vraag het pensioenfonds of de pensioeninstelling daar hoe een buitenlandse echtscheiding wordt behandeld.
- Vraag na het vonnis een gewaarmerkt afschrift (certified copy) van het definitieve echtscheidingsvonnis aan, met een apostille van de Secretary of State en zo nodig een beëdigde vertaling. Een Nederlander laat de echtscheiding inschrijven in de BRP van zijn woongemeente of, als hij niet in Nederland woont, bij de gemeente Den Haag (Landelijke Taken); een Belg laat ze via de ambassade of het consulaat waar hij ingeschreven is, of via zijn gemeente, erkennen en vermelden in de DABS. Pas dan kunt u thuis zonder moeilijkheden opnieuw trouwen. Nederlanders uit Aruba, Curaçao of Sint Maarten informeren bij de burgerlijke stand van hun eiland, Surinamers bij de ambassade van Suriname.
- Twee Nederlanders of twee Belgen kunnen in de regel ook in hun eigen land scheiden, maar een Nederlandse of Belgische rechter kan Amerikaanse pensioenrekeningen niet verdelen zonder QDRO van een Amerikaanse rechtbank, en over kinderen die in de Verenigde Staten wonen, beslist de rechter van hun staat; een Nederlandse of Belgische echtscheiding wordt in de Verenigde Staten in de regel erkend op grond van internationale hoffelijkheid (comity).
- De kinderalimentatie wordt ook geïnd als de andere ouder in Nederland of België woont: de Verenigde Staten zijn sinds 2017 partij bij het Haags Alimentatieverdrag van 2007 (LBIO in Nederland, FOD Justitie in België). Met een voorwaardelijke green card dient u na de echtscheiding het formulier I-751 in met een verzoek om vrijstelling van de gezamenlijke indiening en toont u aan dat het huwelijk te goeder trouw werd gesloten; de naturalisatie na drie jaar als echtgenoot van een Amerikaan vervalt, de termijn wordt vijf jaar.
Kosten en vergoeding
Griffierechten 200 à 500 dollar; een echtscheiding zonder advocaat met de formulieren van de rechtbank kost in totaal 300 à 1 500 dollar; een advocaat voor een onbetwiste echtscheiding 1 500 à 5 000 dollar, voor een betwiste 10 000 à 30 000 dollar of meer. Een QDRO kost 500 à 1 500 dollar. Rechtsbijstand (legal aid) is gratis naargelang het inkomen. Voor de inschrijving thuis komen de apostille (5 à 20 dollar per document) en een eventuele beëdigde vertaling erbij.
Recente veranderingen
Verschillende staten bespraken de voorbije jaren een beperking van de echtscheiding zonder schuld, zonder dat er tot nu toe iets veranderde — een ontwikkeling om te volgen. Online echtscheidingen en de zelfhulpcentra van de rechtbanken zijn sinds 2020 algemeen geworden; verschillende staten beperkten de duur van de partneralimentatie, en de formules voor kinderalimentatie worden volgens federaal recht om de vier jaar herzien.
Waar u terechtkunt
- Familierechtbank van de county (family court of superior court): zelfhulpcentra en formulieren; dienst kinderalimentatie van de staat (child support agency).
- Legal Services Corporation (lsc.gov): gratis rechtsbijstand per staat; rechtswinkels van de rechtenfaculteiten (law school clinics); verwijzingsdienst van de orde van advocaten van de staat.
- USCIS (uscis.gov): voorwaardelijke green card en formulier I-751 na een echtscheiding.
- Gemeente of gemeente Den Haag (Landelijke Taken) voor de BRP; Belgische ambassade in Washington, consulaten-generaal of gemeente voor de DABS; LBIO en FOD Justitie voor alimentatie over de grens.
Goed om te weten
De staat waar u indient, beslist over de verdeling van het vermogen en de partneralimentatie, en twee buurstaten kunnen heel verschillende uitkomsten geven: wie kan kiezen waar hij woont vóór de echtscheiding, laat zich eerst informeren. De meest gemaakte fout is te denken dat het vonnis de pensioenrekeningen verdeelt: zonder aanvaard QDRO gebeurt er niets. En voor Nederlanders en Belgen: zolang de Amerikaanse echtscheiding niet in de BRP is ingeschreven of in de DABS vermeld, bent u voor de instanties thuis nog getrouwd — met gevolgen voor een nieuw huwelijk, de erfenis en het nabestaandenpensioen.
Bronnen en officiële links
- USA.gov — echtscheiding — officieel portaal, in het Engels
- Office of Child Support Services (HHS) — kinderalimentatie, in het Engels
- USCIS — voorwaardelijke permanente verblijfsvergunning — formulier I-751 na een echtscheiding, in het Engels
- Nederland Wereldwijd — scheiden in het buitenland — Ministerie van Buitenlandse Zaken
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.