Het wettelijke kader
De Civil Marriage Act van 20 juli 2005 maakte Canada het vierde land ter wereld dat het huwelijk landelijk openstelde, en bevestigde een positie die de rechtbanken in de meeste provincies vanaf 2003 al hadden bereikt. Adoptie staat open in elke provincie en elk territorium; de afstammingsregels zijn provinciaal, met een vermoeden van ouderschap voor de echtgenoot of partner van de geboortemoeder in de meeste provincies, en erkenning van meer dan twee wettelijke ouders in bepaalde situaties in onder meer British Columbia en Ontario. Draagmoederschap is alleen altruïstisch toegestaan: betaling is een federaal strafbaar feit. Discriminatie is verboden door de Canadian Human Rights Act en de provinciale mensenrechtenwetten. Geen verblijfsvereiste om te trouwen, wat Canada tot een bestemming maakt voor paren uit landen die het huwelijk niet toestaan; een federale bepaling laat niet-ingezeten paren die in Canada trouwden er onder voorwaarden ook scheiden.
De kernpunten
| Huwelijk | In het hele land sinds 20 juli 2005 |
|---|---|
| Weg | Provinciale rechterlijke uitspraken vanaf 2003, daarna federale wet |
| Adoptie | Beschikbaar in elke provincie en elk territorium |
| Ouderschap | Provinciaal; vermoeden voor de partner van de geboortemoeder in de meeste provincies |
| Meer-oudergezinnen | Erkend in verschillende provincies, onder meer British Columbia en Ontario |
| Draagmoederschap | Alleen altruïstisch; betaling is een federaal strafbaar feit |
| Discriminatie | Canadian Human Rights Act en provinciale codes |
In de praktijk
- Er is geen verblijfsvereiste om te trouwen: vergunning bij de provincie, twee getuigen, ceremonie door een erkende ambtenaar.
- Het ouderschapspapierwerk verschilt per provincie: controleer de regels waar de geboorte plaatsvindt, niet waar u woont.
- Een draagmoeder meer betalen dan de vergoede onkosten is een strafbaar feit, hoe de regeling ook wordt omschreven.
- Een Nederlands paar van hetzelfde geslacht dat in Canada trouwt, laat het huwelijk inschrijven in Nederland, waar het volledig wordt erkend; een Canadese geboorteakte met twee moeders wordt in Nederland erkend, met twee vaders na draagmoederschap alleen na rechterlijke toetsing.
- De provinciale mensenrechtencommissies behandelen klachten over discriminatie bij werk, huisvesting en diensten.
Kosten en vergoeding
Een huwelijksvergunning kost ongeveer honderd tot honderdzestig Canadese dollar naargelang de provincie, plus het honorarium van de ambtenaar. De provinciale vergoeding van medisch begeleide voortplanting verschilt sterk.
Recente veranderingen
Verschillende provincies hebben hun afstammingswetten gemoderniseerd om medisch begeleide voortplanting en, in sommige gevallen, meer dan twee wettelijke ouders te dekken — een gebied waarop Canada tot de meest vooruitstrevende landen behoort.
Waar u terechtkunt
- Provinciale burgerlijke stand voor de vergunning en de registratie.
- Provinciale mensenrechtencommissie voor discriminatie.
- Fertiliteitsklinieken voor donor- en afstammingsdocumenten.
- Egale Canada: informatie en belangenbehartiging.
Goed om te weten
Het huwelijk is federaal maar het ouderschap is provinciaal: een paar dat in de ene provincie als twee ouders wordt erkend, moet na een verhuizing naar een andere provincie soms het papierwerk opnieuw doen. Voor Nederlanders: Canada en Nederland erkennen elkaars huwelijken volledig; alleen draagmoederschap blijft in beide landen een juridisch mijnenveld.
Bronnen en officiële links
- Civil Marriage Act (S.C. 2005, c. 33) — Justice Canada
- Assisted Human Reproduction Act — verbod op betaald draagmoederschap — Justice Canada
- Canadian Human Rights Commission — discriminatie
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.