Aruba

Aruba, 107 000 inwoners, is sinds 1986 een autonoom land binnen het Koninkrijk der Nederlanden met een eigen Burgerlijk Wetboek van Antilliaans-Nederlandse oorsprong: huwelijk op 18 jaar, geregistreerd partnerschap voor alle koppels sinds 2016, huwelijk voor iedereen sinds de uitspraak van de Hoge Raad van 12 juli 2024, echtscheiding op grond van duurzame ontwrichting, gezamenlijk ouderlijk gezag, algehele gemeenschap van goederen als wettelijk stelsel; abortus is strafbaar in het Wetboek van Strafrecht maar wordt in de praktijk gedoogd; de seksuele meerderjarigheid ligt op 16 jaar en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens geldt.

De Algemene Ziektekosten Verzekering (AZV) dekt alle inwoners; de Landsverordening persoonsregistratie van 2011 regelt de gegevensbescherming; het huiselijk geweld wordt behandeld door Bureau Sostenemi en de politie. De bronnen zijn het Afkondigingsblad van Aruba, overheid.aw, het Gemeenschappelijk Hof van Justitie en het Centraal Bureau voor de Statistiek van Aruba.

Elke link leidt naar de pagina van de site over dat thema voor dit land. Het algemene artikel over het thema is bovenaan elk van die pagina's gelinkt.

Advies

• Erfenis — Aruba nam het nieuwe Caribische erfrecht over: wettelijke verdeling ten gunste van de langstlevende echtgenoot of geregistreerde partner, geen legitieme portie voor de kinderen, maar dwingende wettelijke rechten op woning, vruchtgebruik en sommen ineens. Wie minstens tien jaar samenwoonde, kan door de rechter met een echtgenoot worden gelijkgesteld.
• Echtscheiding — Op Aruba wordt de echtscheiding uitgesproken door het Gerecht in Eerste Aanleg op grond van duurzame ontwrichting, op gezamenlijk of eenzijdig verzoek via een advocaat. De Voogdijraad adviseert over de kinderen, en de uitspraak wordt ingeschreven bij de Censo. Het geregistreerd partnerschap wordt op dezelfde manier ontbonden.
• Gezag en omgang — Op Aruba hebben gehuwde ouders en geregistreerde partners gezamenlijk gezag; de ongehuwde moeder heeft het alleen en de vader vraagt het via het gezagsregister of de rechter. Na een scheiding beslist het Gerecht in Eerste Aanleg met advies van de Voogdijraad; Bureau Sostenemi is het meldpunt voor kindermishandeling.
• Adoptie — Op Aruba wordt de adoptie uitgesproken door het Gerecht in Eerste Aanleg na onderzoek van de Voogdijraad, volgens het Burgerlijk Wetboek van Aruba. Het Haags Adoptieverdrag geldt niet voor Aruba, wat interlandelijke adopties zeldzaam maakt; adoptie door koppels van hetzelfde geslacht is sinds hun huwelijk in 2024 niet uitdrukkelijk geregeld.
• Geweld binnen de relatie — Op Aruba is geweld tegen de partner een verzwarende omstandigheid in het Wetboek van Strafrecht van Aruba, kan de rechter een contactverbod opleggen, en bieden Bureau Slachtofferhulp Aruba, de Fundacion pa Hende Muhe den Dificultad (opvang) en Bureau Sostenemi (kinderen) hulp. De politie (911) neemt aangiften op en een tijdelijk huisverbod naar Nederlands model wordt voorbereid.
• Datingfraude — Op Aruba is datingfraude oplichting en computercriminaliteit volgens het Wetboek van Strafrecht van Aruba (2014); u meldt ze bij het Korps Politie Aruba, dat een afdeling voor digitale criminaliteit heeft, en Bureau Slachtofferhulp begeleidt. De Centrale Bank van Aruba waarschuwt voor cryptofraude; de banken betalen geautoriseerde overschrijvingen niet terug.
• Gegevensbescherming — Aruba heeft sinds 2011 een Landsverordening persoonsregistratie die de registratie van persoonsgegevens regelt en een recht op inzage en correctie geeft, maar geen toezichthouder met tanden en geen boetes zoals de AVG, die op Aruba niet geldt. De internationale apps passen hun Europese voorwaarden meestal wereldwijd toe; het strafrecht bestraft computervredebreuk en het verspreiden van intieme beelden.

Samenleven

• Burgerlijk huwelijk — Aruba trouwt vanaf 18 jaar voor de burgerlijke stand (Censo), ook niet-inwoners, wat het eiland tot een trouwbestemming maakt. Het geregistreerd partnerschap bestaat sinds 2016 en het huwelijk tussen personen van hetzelfde geslacht is mogelijk sinds het arrest van de Hoge Raad van 12 juli 2024.
• Samenwonen en geregistreerd partnerschap — Aruba voerde op 1 september 2016 het geregistreerd partnerschap in, open voor paren van gelijk en verschillend geslacht, met gevolgen die dicht bij het huwelijk liggen. Samenwonen zonder partnerschap geeft geen rechten; sinds 2024 kunnen paren van hetzelfde geslacht ook kiezen voor het huwelijk.
• Huwelijk tussen personen van hetzelfde geslacht — Aruba kent sinds 2016 het geregistreerd partnerschap voor paren van hetzelfde geslacht en sinds het arrest van de Hoge Raad van 12 juli 2024 het huwelijk. Nederlandse huwelijken werden er al sinds 2007 erkend. Adoptie door een koppel van hetzelfde geslacht is nog niet geregeld.
• Huwelijksvermogensrecht — Op Aruba geldt zonder huwelijkse voorwaarden de algehele gemeenschap van goederen, zoals in Nederland vóór 2018: alles wat beiden bezitten en verwerven wordt gemeenschappelijk, erfenissen inbegrepen tenzij de erflater een uitsluitingsclausule opnam. Huwelijkse voorwaarden worden bij de notaris opgemaakt en bij het Gerecht ingeschreven.

Gezondheid

• Medisch begeleide voortplanting — Aruba heeft geen wet over vruchtbaarheidsbehandelingen en geen IVF-centrum: de Arubaanse gynaecologen begeleiden stimulatie en inseminatie, en IVF gebeurt op Curaçao, in Colombia of in Nederland, zonder vergoeding door de AZV. Donatie en draagmoederschap zijn niet geregeld.
• Abortus — Op Aruba is abortus strafbaar volgens het Wetboek van Strafrecht van Aruba, behalve bij medische noodzaak, maar de wet wordt niet gehandhaafd: enkele artsen voeren vroege afbrekingen uit en veel vrouwen reizen naar Curaçao, Colombia of Nederland. De AZV vergoedt de ingreep niet.
• Anticonceptie — Op Aruba is anticonceptie verkrijgbaar bij de huisarts, Famia Planea en de botica's (apotheken), met de noodpil zonder recept. De Algemene Ziektekosten Verzekering vergoedt een deel van de middelen op recept; Famia Planea levert tegen lage tarieven en geeft voorlichting, ook op scholen. Het aantal tienerzwangerschappen daalt maar blijft hoger dan in Nederland.
• Drugs en verdovende middelen — Aruba verbiedt alle drugs in de Landsverordening verdovende middelen, zonder coffeeshops of gedoogbeleid; het Nederlandse model geldt er niet. Cannabis wordt in kleine hoeveelheden meestal met een boete afgedaan, harddrugs en handel worden zwaar bestraft, en het eiland is een doorvoerpunt voor cocaïne. FADA verzorgt de preventie en Respaldo de verslavingszorg.

Seksualiteit

• Toestemming en seksuele meerderjarigheid — Op Aruba geldt het Wetboek van Strafrecht van Aruba (2014): seksuele meerderjarigheid op 16 jaar, verkrachting en aanranding gedefinieerd naar het Nederlandse model van vóór 2024, dus met dwang als kern. Bureau Slachtofferhulp Aruba begeleidt, de politie (911) neemt de aangifte op, en de Fundacion pa Hende Muhe den Dificultad biedt opvang.