Doğum kontrolü
25 yaşa kadar ücretsiz doğum kontrolü ve 2020'den beri herkes için ücretsiz acil kontrasepsiyon hapı, reçeteli ya da reçetesiz, eczanede ya da aile planlaması merkezinde. Belçika'da yaşayan Türk kadınları Belçikalılar gibi yararlanır.
2020 tarihli federal kraliyet kararnamesi doğum kontrolünün tam geri ödemesini 25 yaşa kadar kadınlara genişletti (öncesinde 21) ve acil kontrasepsiyon hapını yaş sınırı olmadan ücretsiz kıldı. Hap, spiral, implant ve bant reçeteli; acil kontrasepsiyon hapı eczanede reçetesiz.
Türkiye'de doğum kontrol hapı ve acil kontrasepsiyon hapı eczanede reçetesiz satılır ama SGK geri ödemez (spiral aile sağlığı merkezlerinde ücretsizdir). Belçika'da Türk kadını 25 yaşa kadar her yöntemi ücretsiz, acil hapı her yaşta ücretsiz alır — mutualité sigortası koşuluyla; sigortasız turist acil hapı 10–15 avroya reçetesiz alır.
Belçika aile planlaması merkezleri sevk olmadan, İngilizce de kabul eder; Brüksel (Schaerbeek, Saint-Josse), Gent ve Anvers'te Türkçe konuşan kadın hekimler bulunur. Türk kökenli genç kadınlar için aile planlaması merkezlerinin gizliliği önemli bir güvencedir: veli ya da eş bilgilendirilmez.
Temel noktalar
| Ücretsizlik | Mutualité sigortalıları için 25 yaşa kadar tam geri ödeme |
|---|---|
| Acil kontrasepsiyon | Tüm sigortalılar için ücretsiz, eczanede reçetesiz |
| Reçete | Hap, spiral, implant, iğne için gerekli; prezervatif ve acil hap için değil |
| Küçükler | Veli izni olmadan erişim; aile planlaması merkezlerinde gizlilik |
| Spiral ve implant | Geri ödenir, jinekolog ya da aile hekimince takılır |
| Kısırlaştırma | 18 yaşından itibaren yasal, eş rızası aranmaz, endikasyonla geri ödenir — Türkiye'de evli kadın için eş rızası şartı |
| 25 yaş sonrası | Ürüne göre kısmî geri ödeme; jenerik haplar ayda birkaç avro |
Uygulamada
- Reçete için aile hekimine (médecin généraliste / huisarts) ya da aile planlaması merkezine gidin.
- Eczane ISI+ kartı ya da eID ile işlem yapar; 25 yaşa kadar ücretsiz.
- Acil kontrasepsiyon: eczanede reçetesiz isteyin, en kısa sürede (preparata göre 72 ya da 120 saate kadar).
- Belçika sigortası olmayan Türk kadını: acil hap yaklaşık 10–15 avro, doğum kontrol reçetesi hekimden yaklaşık 30 avro; Türk pasaportuyla turist için Türkiye SGK'sı Belçika'da geçerli değildir (Türkiye–Belçika sözleşmesi yalnızca çalışanları ve emeklileri kapsar).
- İşe başladıktan sonra mutualité'ye kaydolun — ücretsizlik ancak o zaman işler.
Maliyet ve karşılanma
25 yaşa kadar ve acil hap için: sigortalılara 0 avro. 25 yaş sonrası: preparata göre ayda 0–15 avro, hormonlu spiral kısmî geri ödemeyle yaklaşık 130 avro.
Son değişiklikler
1 Nisan 2020'den beri ücretsizliğin 25 yaşa genişletilmesi ve herkes için acil hap; Flandre 2024'te gençlik merkezlerinde ücretsiz prezervatif ekledi.
Nereye başvurulur
- Aile planlaması merkezleri (Fédération laïque des centres de planning familial, Wijkgezondheidscentra).
- Aile hekimi.
- Eczaneler — reçetesiz acil hap.
- Sensoa (Flandre) ve Fédération des centres de planning — bilgi.
Bilmekte fayda var
Ücretsizlik Belçika mutualité sigortası gerektirir: Belçika'da çalışan Türk kadını kayıttan sonra sahiptir; öğrenci ya da işsiz kişi aile sigortası ya da gönüllü sigortayla. Aile birleşimiyle gelen eş, kayıt yapılmadan mutualité'den yararlanamaz — gelişte hemen kaydolun.
Sık sorulan sorular
Acil kontrasepsiyon hapı Belçika'da reçetesiz mi?
Evet, her eczanede, mutualité sigortalıları için ücretsiz, diğerleri için yaklaşık 10–15 avro. Gerekçe ya da yaş belirtmek gerekmez.
Belçika sigortası olmayan Türk kadını doğum kontrolü alabilir mi?
Evet — hekim ziyareti (yaklaşık 30 avro) ve reçete; eczane geri ödemesiz satar, jenerik haplar ayda birkaç avro. Acil hap ve prezervatif reçetesiz.
Kaç yaşından itibaren veli izni olmadan?
Alt sınır yok — aile planlaması merkezleri ve hekimler küçükleri gizlilik içinde kabul eder; Belçika hukuku küçüğün sağlık kararı ehliyetini olgunluğuna göre tanır. Veli ya da eş bilgilendirilmez.
Kaynaklar
- belgium.be — contraception — federal kamu hizmetlerinin resmî portalı
- INAMI — contraception — geri ödeme koşulları
- Sensoa — Flaman cinsel sağlık uzmanlık merkezi
Kürtaj
15 Ekim 2018 tarihli gönüllü gebelik sonlandırma kanunu 1990 ceza hükümlerinin yerini aldı. Kürtaj döllenmeden sonra 12 haftaya kadar kadının talebiyle, ilk konsültasyonla işlem arasında zorunlu altı gün arayla serbesttir; sonrasında yalnızca kadının sağlığına ciddi tehdit ya da fetüsün ağır ve tedavi edilemez hastalığında.
Türkiye 1983'ten beri 10. haftaya kadar isteğe bağlı kürtaja izin verir (Nüfus Planlaması Kanunu m. 5), ancak evli kadın için eşin rızasını, 18 yaş altı için veli iznini şart koşar ve pek çok devlet hastanesi uygulamada kürtaj yapmaz. Belçika'da eş rızası aranmaz, süre 12 hafta (döllenmeden) yani Türkiye'den iki hafta uzundur ve küçükler veli izni olmadan başvurabilir. Belçika'daki Türk kökenli kadınlar için bu, kararın yalnızca kendilerine ait olması demektir.
Süreyi 18 haftaya uzatma ve düşünme süresini kısaltma tartışması 2019'dan beri sürüyor; tasarı federal parlamentoda tıkalı, ancak uzmanlar komisyonu 2023'te 18 haftayı önerdi.
Belçika merkezleri ikamet koşulu aramadan yabancı kadınları kabul eder; Türkiye'den gelen kadınlar (10 haftayı geçmiş gebelikler için) Hollanda ve İngiltere'den sonra Belçika'ya da yönelir.
Temel noktalar
| Süre | Döllenmeden 12 hafta (son âdetten 14 hafta) |
|---|---|
| Düşünme süresi | İlk konsültasyonla işlem arasında altı gün, tıbbî aciliyette kısaltılabilir |
| Yöntemler | 9 haftaya kadar ilaçla; merkezde ya da hastanede cerrahi |
| Süre sonrası | Kadının sağlığına ciddi tehdit ya da fetüsün ağır tedavi edilemez hastalığı, iki hekim görüşü |
| Küçükler | Veli izni olmadan; eşlik önerilir |
| Eş rızası | Aranmaz — Türkiye'de evli kadın için zorunlu |
| Maliyet | Mutualité sigortalıları için yaklaşık 3–4 avro; sigortasızlar için yaklaşık 400–600 avro |
| Vicdanî ret | Hekim reddedebilir, ancak meslektaşa ya da merkeze yönlendirmelidir |
| Yabancı kadınlar | İkamet koşulu olmadan kabul edilir |
Uygulamada
- Aile planlaması merkezine (centre de planning familial / abortuscentrum) ya da hastaneye başvurun; ilk konsültasyon bilgilendirme ve psikososyal görüşmedir.
- Altı gün bekleyin (aciliyet yoksa), sonra ilaçla ya da cerrahi işlem.
- Türkiye'den gelen sigortasız kadınlar: önceden randevu alın (1–2 hafta bekleme), kimlik ve varsa ultrason sonucu getirin; bazı merkezler ilk konsültasyonu yabancılar için görüntülü yapar.
- 2–3 hafta sonra kontrol; Türkiye'de herhangi bir jinekologda kürtajı açıklamadan yaptırılabilir.
- Belçika'da yaşayan Türk kadını: mutualité kartı yeterlidir, eşin bilgisi ya da rızası gerekmez; merkezler gizliliği korur.
Maliyet ve karşılanma
Mutualité sigortalıları yaklaşık 3–4 avro öder; sigortasız yabancılar aile planlaması merkezinde 400–600 avro, hastanede daha fazla.
Son değişiklikler
Süreyi 18 haftaya uzatan ve düşünme süresini 48 saate indiren tasarı 2024'te komisyondan geçti ama genel kurul oylaması yapılmadı; Arizona hükümeti (2025) reformu erteledi.
Nereye başvurulur
- Aile planlaması merkezleri (planning familial, Brüksel ve Valonya) ve abortuscentra (LUNA, Flandre).
- Hastaneler — jinekoloji.
- Sensoa (Flandre) ve Fédération des centres de planning — bilgi; Brüksel'de Türkçe konuşan danışmanlar bulunur.
Bilmekte fayda var
Altı günlük düşünme süresi yasal bir süredir: Türkiye'den gelen kadın iki ziyaret ya da merkezin kabul ettiği uzaktan konsültasyon planlamalıdır — birkaç merkez yabancılar için ilk konsültasyonu görüntülü yapar. Seyahatten önce doğrulayın. Ve 12 haftayı (döllenmeden) geçmiş gebelikler için Belçika'da isteğe bağlı kürtaj yoktur; Hollanda 22 haftaya kadar kabul eder.
Sık sorulan sorular
Türk kadını Belçika'da kürtaj yaptırabilir mi?
Evet, ikamet ya da vatandaşlık koşulu olmadan, döllenmeden 12 haftaya kadar, altı günlük düşünme süresinden sonra, eş rızası aranmadan. Belçika sigortası yoksa maliyet 400–600 avro. Türkiye'de yurt dışında yaptırılan kürtaj suç değildir.
Belçika'da kocamın rızası gerekir mi?
Hayır. Belçika hukuku kürtaj kararını yalnızca kadına bırakır; hekim ve merkez eşe bilgi vermez. Türkiye'deki eş rızası şartı (Nüfus Planlaması Kanunu m. 6) Belçika'da uygulanmaz.
Türkiye'den belge gerekir mi?
Yalnızca kimlik. Merkez kendi ultrasonunu yapar; rapor ya da sevk getirme zorunluluğu yoktur.
Kaynaklar
- belgium.be — IVG — federal kamu hizmetlerinin resmî portalı
- Moniteur belge — loi du 15 octobre 2018 — kanun metni
- LUNA abortuscentra — Flandre kürtaj merkezleri, İngilizce bilgi
Uyuşturucu ve uyarıcı maddeler
Hâlâ yürürlükte olan 1921 kanunu; yetişkinin ağırlaştırıcı neden olmadan 3 grama kadar esrar bulundurmasında « en düşük kovuşturma önceliği » — ancak yasallaştırma yok. Türkiye'ye götürmek TCK m. 188 uyarınca 20–30 yıl hapis gerektiren ithal suçudur.
24 Şubat 1921 tarihli uyuşturucu maddeler kanunu, defalarca değiştirilmiş olsa da temel kalır: bulundurma, satış ve yetiştirme cezalandırılır. Adalet bakanı ve savcıların 2005 ortak genelgesi yetişkinin ağırlaştırıcı neden olmadan 3 grama kadar esrar ya da tek bitki bulundurmasına en düşük kovuşturma önceliğini verir — polis kovuşturmasız basit tutanak tutar. Sentetik kannabinoidler ve yeni psikoaktif maddeler 2017'den beri jenerik yasak kapsamında.
Belçika'nın « 3 gramı » yasallaştırma değildir: esrar yasadışı kalır, basit tutanak polis kayıtlarında kalır ve ağırlaştırıcı nedenlerde (küçükler, kamusal alanlar, düzeni bozma, çocukların varlığı) kovuşturma normaldir. Bölgelerin uygulaması farklıdır — Anvers özellikle serttir (Anvers Avrupa'nın başlıca kokain limanıdır, çete şiddeti dalgasıyla).
Türk vatandaşları için iki konu: birincisi, Türk hukuku çok daha serttir — kullanım için bulundurma TCK m. 191 uyarınca 2–5 yıl hapis (ilk kez için denetimli serbestlik ertelemesi), ticaret ya da yurt dışından getirme TCK m. 188 uyarınca 20–30 yıl; Belçika'dan Türkiye'ye seyahatte çantada kalan birkaç gram bile ithal sayılabilir ve Türk vatandaşı yurt dışında kullanım için de TCK m. 11 uyarınca Türkiye'de yargılanabilir (uygulamada nadir). İkincisi, Belçika'da esrar etkisinde araç sürmek sıfır toleransla (tükürük testi) cezalandırılır; ehliyet iptali Türkiye'de tanınır.
Belçika tedaviyi geliştiriyor: Liège (2018) ve Brüksel (2022) kullanım odaları açtı; metadon/buprenorfin ile ikame tedavisi yaygındır.
Temel noktalar
| Metin | 24 Şubat 1921 tarihli kanun ve 1930 kraliyet kararnamesi |
|---|---|
| Esrar bulundurma | Cezalandırılır; ağırlaştırıcı nedeni olmayan yetişkin için 3 g / 1 bitkiye kadar en düşük kovuşturma önceliği |
| Ağırlaştırıcı nedenler | Küçüklerin varlığı, okul çevresi, düzeni bozma — normal kovuşturma |
| Diğer uyuşturucular | Bulundurma: 3 ay–5 yıl ve para cezası; satış ve ticaret çok daha ağır |
| Araç sürme | Sıfır tolerans, tükürük testi; 1 600–16 000 avro ceza ve ehliyet iptali |
| Kullanım odaları | Liège (2018), Brüksel (2022) |
| Tıbbî esrar | Çok sınırlı: multipl sklerozda Sativex; yüzde 0,2 THC altı CBD yasal |
| Türkiye'ye götürme | TCK m. 188 ithal suçu: 20–30 yıl — Belçika'dan 3 gram bile |
Uygulamada
- Ağırlaştırıcı nedeni olmayan yetişkin olarak az miktarda esrarla yakalanma: basit tutanak, araç müsaderesi ve kovuşturma yok — ama kayıt kalır.
- Kovuşturmada: ilk sorgudan itibaren avukat hakkı (Salduz), Türk vatandaşı için tercüman; Belçika mahkûmiyetleri Türkiye'ye otomatik iletilmez ama Türk konsolosluğu tutuklamadan haberdar edilebilir.
- Bağımlılık tedavisi: aile hekimi, MSOC/MASS merkezleri, Infor-Drogues (02 227 52 52), Druglijn (078 15 10 20) — gizli, sigortasız için düşük eşikli merkezlerde de.
- Türkiye'ye seyahat: hiçbir şey taşımayın — çantayı, arabayı ve cepleri kontrol edin; Türk gümrüğü ve havalimanı köpekleri az miktarı da bulur ve ithal suçlaması ağırdır.
- Kullanım sonrası araç sürme: tükürük testi THC'yi içildikten günler sonra da saptar.
Maliyet ve karşılanma
Basit tutanak: ceza yok. Kovuşturma: 1 000–100 000 avro para cezası (ek ödemelerle), hapis mümkün. Tedavi: mutualité geri öder, düşük eşikli merkezler ücretsiz.
Son değişiklikler
Yeni ceza kanunu (2026'da yürürlükte) uyuşturucu suçlarını korur; esrarın yasallaştırılması tartışması değişiklik olmadan kapandı; Anvers limanında yoğunlaştırılmış denetimler (Stroomplan) ve 2022'den beri çete şiddeti dalgası.
Nereye başvurulur
- Infor-Drogues (Brüksel-Valonya) ve De Druglijn (Flandre) — bilgi ve yardım.
- Aile hekimi, MSOC/MASS — ikame tedavisi.
- Adlî yardım büroları — « pro deo » avukat.
- Gate (Brüksel) ve Saf ti (Liège) kullanım odaları.
Bilmekte fayda var
Belçika'nın 3 gram toleransı yalnızca Belçika'yı ve ağırlaştırıcı nedeni olmayan yetişkinleri kapsar. Türkiye'ye götürmek, kalıntı bile olsa, TCK m. 188 uyarınca ithal suçudur (20–30 yıl), Türkiye'de bulundurma TCK m. 191 uyarınca 2–5 yıl. Esrar etkisinde araç sürme: iki ülkede de sıfır tolerans; Türkiye'de ehliyet 5 yıl geri alınır.
Sık sorulan sorular
Belçika'da esrar yasal mı?
Hayır. Yasadışıdır, ancak ağırlaştırıcı nedeni olmayan yetişkinin 3 grama ya da tek bitkiye kadar bulundurması en düşük kovuşturma önceliğine sahiptir — polis kovuşturmasız basit tutanak tutar. Satış, daha büyük yetiştirme, küçüklerin varlığı normal kovuşturulur.
Belçika'dan Türkiye'ye esrar götürebilir miyim?
Hayır. Bu TCK m. 188 uyarınca ithal suçudur — 20 yıldan 30 yıla kadar hapis, miktar ne kadar az olsun; « kullanım için » savunması gümrükte ithal suçlamasını kural olarak kaldırmaz, en iyi hâlde TCK m. 191 (2–5 yıl) uygulanır. Yaz tatiline giden aileler için araba ve çantaları önceden kontrol edin.
Esrar etkisinde araç sürmenin cezası ne?
Sıfır tolerans: yolda tükürük testi, 1 600 avrodan (ek ödemelerle) para cezası, 15 günden itibaren ehliyet iptali, tekerrürde hapis. Belçika ehliyet iptali Türkiye'de tanınır; Türkiye'de uyuşturucu etkisinde sürme 2 yıla kadar hapis ve 5 yıl ehliyet geri alma demektir.
Kaynaklar
- belgium.be — drogues — federal kamu hizmetlerinin resmî portalı
- Moniteur belge — loi du 24 février 1921 — kanun metni
- Infor-Drogues — bilgi ve yardım, Brüksel ve Valonya
- De Druglijn — bilgi ve yardım, Flandre