Amfetaminler ve metamfetamin

Bu madde nereden geliyor

Kimya ya da ilaç sanayisinden saptırılan öncüllerden üretilen sentetik ürünlerdir — birçok ülkede bazı soğuk algınlığı ilaçlarının sıkı düzenlenmesi bundandır. Avrupa speed'i çoğu zaman % 20'nin altında saflıkta, çok kesilmiş bir macun ya da tozdur. Çok daha güçlü ve daha uzun etkili olan metamfetamin kristal biçiminde dolaşır ve Kuzey Amerika ile Doğu Asya'ya hâkim olduktan sonra Avrupa'da ilerliyor.

Biraz tarih

Amfetamin 1887'de Berlin'de Rumen kimyacı Lazăr Edeleanu tarafından kullanım alanı olmaksızın sentezlenir; metamfetamin 1893'te Japonya'da Nagai Nagayoshi tarafından efedrinden sentezlenir ve 1919'da kristal biçimde elde edilir. Bir Amerikan laboratuvarının, Smith, Kline & French'in amfetamini burun tıkanıklığı ilacı Benzedrine olarak piyasaya sürmesi için 1932'yi beklemek gerekir; uyarıcı etkisi kısa sürede keşfedilir.

İkinci Dünya Savaşı onu kitlesel bir ürün yapar: Wehrmacht askerlerine on milyonlarca Pervitin (metamfetamin) tableti dağıtır, Müttefikler Benzedrine, Japonya Philopon — ve Japonya 1945'ten itibaren ilk uyarıcı bağımlılığı salgınını yaşar. 1950-1960'larda amfetaminler yorgunluğa, depresyona ve zayıflamaya karşı reçete edilir, sonra 1971 BM sözleşmesiyle sıkı biçimde denetlenir.

Başka biçimlerde geri dönerler: 1990-2000'lerde kırsal Amerika'yı, ardından bugün yüzlerce ton üretildiği Güneydoğu Asya'yı kasıp kavuran kaçak üretim metamfetamin; Orta Doğu'nun uyuşturucusu hâline gelen captagon (1961'de sentezlenen fenetilin); ve reçeteyle, öğrenciler arasındaki kötüye kullanımı modern yüzü olan dikkat eksikliği tedavileri.

Hangi biçimlerde bulunur

• Macun ya da toz, burundan çekilir, kâğıda sarılıp yutulur, bazen enjekte edilir.
• Kristaller (ice, crystal), pipoyla içilir ya da enjekte edilir: anında yükseliş, on-on iki saat etki.
• Tabletler: özellikle sınav döneminde amacı dışında kullanılan uyarıcı ilaçlar.

Kullanan kişi ne arıyor

Uzayan uyanıklık, açlığın ve uykunun kaybolması, zihinsel hız hissi, güven, fiziksel dayanıklılık. Cinsel bağlamda metamfetamin, ilişkileri uzatması ve çekingenliği kaldırması için aranır. Etki kokainden çok daha uzun sürer; bu da sorunu kaydırır: tehlikeli olan alım değil, onu izleyen uykusuz gece ve sonrakilerdir.

Anlık istenmeyen etkiler

• Taşikardi, hipertansiyon, hipertermi, susuz kalma.
• Saldırganlık, ajitasyon, belirgin bunaltı.
• Otuz altı ila yetmiş iki saat uykusuzluktan sonra neredeyse değişmez biçimde madde kaynaklı psikoz: kovuşturulma düşünceleri, görsel ve dokunsal halüsinasyonlar, izlendiği ya da derisinin altında böcek olduğu inancı. Uykuyla geçer ama sürebilir.
• Madde eşliğinde cinsel ilişkilerde çekingenliğin kalkması ve ilişkilerin süresi, HIV ile diğer cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların bulaş riskini belirgin biçimde artırır; prezervatifin çoğu zaman bırakılmasıyla daha da fazla.

Orta ve uzun vadeli riskler

Belirgin psişik bağımlılık, bırakınca derin depresyon, uzun süreli uykusuzluk. Metamfetaminin diş hasarları karakteristiktir — ağız kuruluğu, diş gıcırdatma, şekerli atıştırmalar ve terk edilmiş hijyen hızlı bir diş yıkımına yol açar. Zayıflama, kaşıma yaraları, kalp bozuklukları ve kalıcı psikotik nüks riski eklenir. Enjeksiyon yoluyla enfeksiyon riskleri her enjeksiyonunki gibidir.

Kullanım nasıl fark edilir

Ardından toparlanma günleri gelen uykusuz geceler, hızlı kilo kaybı, yüzde ve kollarda kaşıma yaraları, kasılmış çeneler, hızlanmış ve kuşkucu konuşma, cam pipolar, pipetler, aşırı sinirlilik. İdrarda tespit: iki-dört gün, metamfetamin için daha uzun.

Etki ergende neden daha güçlüdür

Aynı kiloda, ulaşılan yoğunluk bir ergende bir yetişkinden daha yüksektir. Hepsinden önemlisi, ödül devresi onu frenlemesi gereken prefrontal korteksten çok daha önce olgunlaşır: tekrarlama isteği daha güçlü, kontrol daha zayıftır; bu da ilk kullanım ile sorunlu kullanım arasındaki süreyi belirgin biçimde kısaltır. On sekiz yaşından önce yerleşen bir kullanım, madde ne olursa olsun yetişkinlikte bağımlılık riskini katlar — enerji içeceklerindeki kafein, alkol ya da nikotin gibi yasal maddeler dahil.