Çıkış noktası: doğurgan pencere
Bütün kendini gözlem yöntemleri aynı biyolojik olguya dayanır. Bir döngüde yalnızca yaklaşık altı doğurgan gün vardır: yumurtlamadan önceki beş gün ve yumurtlama gününün kendisi. Bu rakamı iki süre açıklar:
- Spermler rahim ağzında beş güne kadar hayatta kalır, orada doğurgan mukus bulmaları koşuluyla. Onsuz birkaç saatte ölürler.
- Yumurta yumurtlamadan sonra yalnızca 12–24 saat döllenebilir. Sonrasında döngü doğurganlık açısından bitmiştir.
Zorluk başka bir olgudan gelir: yumurtlama tarihi sabit değildir. Döngünün ikinci yarısı (luteal faz) oldukça sabit biçimde 12–16 gün sürer, ama ilk yarısı çok değişir — aynı kadında döngüden döngüye, stres, seyahat, hastalık ya da saat farkı etkisiyle. Yalnızca takvime dayalı bir hesabın yapısal olarak kırılgan olmasının nedeni budur: öngörülebilir olmayı reddeden bir olayı öngörür. Semptotermal yöntem öngörmez, gözlemler.
İki işaret, iki farklı rol
| İşaret | Ne gösterir | Ne zaman |
|---|---|---|
| Servikal mukus | Doğurgan pencerenin başlangıcı. Östrojen etkisiyle bol, saydam, uzayan olur — ve spermlerin hayatta kalmasını mümkün kılar. | Öngörü işareti: yumurtlamadan önce uyarır |
| Uyanınca ısı | Doğurgan pencerenin sonu. Yumurtlamadan sonra progesteron bazal ısıyı 0,2–0,5 °C yükseltir ve bir sonraki adete kadar yüksek kalır. | Doğrulama işareti: yumurtlamayı ancak sonradan kanıtlar |
İkisi de tek başına yetmez. Mukus pencereyi açar ama ne zaman kapanacağını söylemez; ısı pencereyi kapatır ama açılışını haber vermemiştir. Yöntemi yapan çaprazlanmalarıdır ve semptotermal yöntemle tek göstergeli yöntemler arasındaki etkinlik farkını bu çaprazlama açıklar.
Kapanış kuralı
Yumurtlama sonrası doğurgan olmayan dönem, iki koşul da sağlandığında, en geç olanı esas alınarak başlar:
- Isı kuralı. Önceki altısından yüksek ardışık üç ısı; üçüncüsü bu altının en yükseğini en az 0,2 °C aşar. Doğurgan olmayan dönem üçüncü günün akşamı açılır.
- Mukus kuralı. Zirve gününü belirleyin: mukusun uzayan, saydam ya da hissin nemli ve kaygan olduğu son gün. Doğurgan olmayan dönem bu zirveyi izleyen üçüncü günün akşamı açılır.
Döngü açılış kuralları — mukus görünmeden önceki ilk günler — daha naziktir ve okula göre değişir. Eğitimli bir danışmanın eşliğinin fark yarattığı ve kendi kendine öğrenme hatalarının yoğunlaştığı bölüm tam olarak budur.
Etkinlik
| Bir yılda 100 kadında gebelik | |
|---|---|
| Kusursuz kullanım (kurallar sapmasız uygulanmış) | yaklaşık 0,4 |
| Olağan kullanım (eğitimli ve izlenen bir toplulukta) | yaklaşık 2 |
| Olağan kullanım (geniş tahminler, bütün uygulamalar birlikte) | 2'den 10'un üzerine |
En olumlu rakam, eğitimli ve eşlik edilen kullanıcılarla yürütülen büyük bir Alman ileriye dönük çalışmasından gelir. İnternette kendi kendine öğrenen birine mekanik olarak aktarılamaz: 0,4 ile 10 arasındaki fark yöntemden değil, eğitimden ve düzenlilikten kaynaklanır.
Gerçekte ne gerektirir
- Bir eğitim. Doğum kontrol aracı olarak güvenmeden önce üç ila altı eşlikli öğrenme döngüsü hesaplayın.
- Günlük ısı ölçümü: uyanınca, kalkmadan önce, aynı yerden (ağız, vajina ya da rektum — ama her zaman aynısı), en az üç saatlik kesintisiz uykudan sonra.
- Günlük mukus gözlemi, geçen gün için akşam not edilir.
- Çift kararı: doğurgan pencerede cinsel perhiz ya da prezervatif, yani genellikle döngü başına sekiz–on iki gün. Bu nokta başlamadan önce, sırasında değil, iki kişi konuşulur.
Geçerli olmadığı durumlar
Semptotermal yöntem okunabilir bir yumurtlamalı döngü varsayar. Doğum sonrasında, emzirme döneminde, menopoz yaklaşırken, polikistik over sendromunda, gece çalışmasında ya da çok düzensiz saatlerde ve döngüler kendi ritmini bulana kadar hormonal doğum kontrolünün bırakılmasını izleyen aylarda pek güvenilir olmaz, hatta kullanılamaz. Hiçbir cinsel yolla bulaşan enfeksiyondan korumaz.