Fazy
Cykl zaczyna się pierwszego dnia miesiączki i trwa od 21 do 35 dni — 28 to średnia, nie norma. Miesiączka (3–7 dni), potem faza folikularna, w której dojrzewa komórka jajowa, owulacja około czternastego dnia cyklu 28-dniowego (ale około dwudziestego przy cyklu 34-dniowym), i faza lutealna około czternastu dni, stabilna, w której ciało przygotowuje się na zagnieżdżenie, a gdy go nie ma, rozpoczyna miesiączkę. Zmienność jest w pierwszej połowie; druga trwa prawie zawsze od dwunastu do szesnastu dni.
Dni płodne
Komórka jajowa żyje 12–24 godziny; plemniki do pięciu dni: dni płodne to pięć dni przed owulacją i dzień owulacji. Przy cyklu 28-dniowym to dni od 9. do 14.; przy nieregularnym są nieprzewidywalne — aplikacje liczą na podstawie średniej i często się mylą. Objawy — śluz, który staje się przejrzysty i rozciągliwy, temperatura, która po owulacji rośnie o 0,3–0,5 stopnia, testy owulacyjne — są pewniejsze niż kalendarz i są podstawą metod naturalnych, skutecznych w praktyce w 76–88 procentach. Kalkulator owulacji w tym serwisie pomaga je oszacować.
Ból
Lekki ból w pierwszych dniach jest normalny i reaguje na ibuprofen lub naproksen wzięty na początku; pigułka i wkładka hormonalna go zmniejszają. Ból, który uniemożliwia życie — szkołę, pracę, sport —, który z latami się nasila, któremu towarzyszy ból przy seksie lub wypróżnianiu, nim nie jest: endometrioza dotyka jedną kobietę na dziesięć i jest rozpoznawana średnio o siedem lat za późno, w Polsce jak gdzie indziej. Ból, którego nie uśmierzają leki, wymaga ginekologa, a słowo endometrioza wolno wypowiedzieć.
Zespół napięcia przedmiesiączkowego
Drażliwość, przygnębienie, napięte piersi, wzdęcia w dniach przed miesiączką: trzy kobiety na cztery to znają, w łagodnej formie; u 3–8 procent jest ciężki (przedmiesiączkowe zaburzenie dysforyczne), z realnym wpływem na życie i związek. Ruch, sen, mniej alkoholu i kofeiny pomagają; pigułka bez przerw i, w ciężkich przypadkach, antydepresant w drugiej połowie cyklu są skuteczne. Rozmowa o tym w parze zapobiega temu, by partner przypisywał sobie kłótnie z ostatniego tygodnia.
Nieregularne cykle
Normalne w pierwszych latach po pierwszej miesiączce i w latach przed menopauzą; pomiędzy nieregularne albo brakujące cykle wskazują na stres, utratę wagi, intensywny sport, zespół policystycznych jajników (jedna kobieta na dziesięć), problem z tarczycą albo ciążę. Cykl często krótszy niż 21 albo dłuższy niż 35 dni, albo brak miesiączki ponad trzy miesiące bez ciąży, to powód do konsultacji.
Kiedy do lekarza
Ból, który nie reaguje na leki przeciwbólowe, krwawienie, które utrudnia życie (podpaska lub tampon na godzinę), brak miesiączki, krwawienie między miesiączkami lub po seksie, i wszystko, co zmienia się bez powodu: w Polsce ginekolog na NFZ bez skierowania, w Niemczech Frauenarzt, w Wielkiej Brytanii i Holandii najpierw lekarz rodzinny.
