Rozmawiać przed zamieszkaniem razem
Pieniądze są we wszystkich badaniach pierwszą albo drugą przyczyną kłótni w parze, przed dziećmi i domem, i tematem, o którym pary rozmawiają na końcu: dochód drugiej osoby często poznaje się dopiero po zamieszkaniu razem. Trzy pytania przed przeprowadzką — ile zarabiasz, jakie masz długi, jak chcesz to zorganizować — oszczędzają lat nieporozumień. To nie nieufność; to podstawa każdego wspólnego życia.
Trzy modele, żaden najlepszy
Wszystko wspólne: jedno wspólne konto, na nie wszystkie dochody, z niego wszystkie wydatki; prosto, i model większości małżeństw poprzedniego pokolenia. Wszystko osobno: każde swoje konto, wspólne wydatki dzielone; norma u młodych par żyjących bez ślubu. Mieszany: wspólne konto na dom i dzieci, zasilane proporcjonalnie do dochodów, i każde swoje konto na resztę; model, który badania najczęściej łączą z zadowoleniem, bo łączy autonomię z solidarnością. Żaden z trzech nie jest lepszy; liczy się to, żeby oboje znali model i go akceptowali.
Nierówne dochody
Gdy jedno zarabia dwa razy więcej niż drugie, podział wydatków na dwie równe połowy jest źródłem cichej urazy: biedniejszy partner płaci proporcjonalnie więcej. Podział proporcjonalny do dochodów — jedno płaci dwie trzecie, drugie jedną trzecią — jest sprawiedliwszy i rzadko proponowany spontanicznie. A kto zostaje w domu z dziećmi, nie zarabia zera: wykonuje pracę, która pozwala drugiemu budować karierę, i która przy rozstaniu się liczy.
Co zmienia prawo
Ślub bez intercyzy oznacza w Polsce wspólność ustawową: to, co zarabia się i kupuje w trakcie małżeństwa, jest wspólne, to, co się miało wcześniej i co się dziedziczy, pozostaje osobiste. W Niemczech domyślnym ustrojem jest rozdzielność z wyrównaniem dorobku, w Wielkiej Brytanii sąd dzieli majątek według słuszności, w Holandii od 2018 roku ograniczona wspólność. Konkubinat bez umowy nie oznacza w większości krajów nic: każde pozostaje właścicielem tego, co jest na jego nazwisko, a mieszkanie zapłacone przez jedno jest jednego. Strona o ustroju majątkowym i strony krajowe mówią to kraj po kraju.
Długi
Kredyt zaciągnięty przez jedno na potrzeby domu — czynsz, zakupy, dzieci — obciąża w większości krajów oboje; kredyt osobisty, poręczenie, dług hazardowy obciąża tylko tego, kto go zaciągnął, i jego udział we wspólnym majątku. Kto odkrywa długi drugiej osoby po ślubie, sprawdza na stronie krajowej, co mówi prawo, a u notariusza — co zrobić.