Wielka Brytania

Wielka Brytania, 68 milionów mieszkańców, poza Unią od 2020 roku, przez lata była pierwszym celem polskiej emigracji — dziś mieszka tam około 700 tysięcy osób urodzonych w Polsce, ze statusem osiedleńca (settled status) po brexicie. Prawo rodzinne jest odrębne dla Anglii i Walii, Szkocji i Irlandii Północnej: małżeństwo jednopłciowe od 2014 roku (Irlandia Północna 2020), związki partnerskie dla wszystkich par od 2019, rozwód bez orzekania o winie od kwietnia 2022 (Anglia i Walia), podział majątku według uznania sądu bez ustroju majątkowego, aborcja do 24 tygodni na podstawie Abortion Act 1967, wiek zgody 16 lat i definicja gwałtu oparta na zgodzie (Sexual Offences Act 2003).

NHS jest bezpłatna i pokrywa antykoncepcję i aborcję, in vitro zależy od lokalnych budżetów („loteria kodów pocztowych”); przemocą domową zajmuje się National Domestic Abuse Helpline (0808 2000 247), a danymi Information Commissioner's Office. Polskie akty stanu cywilnego wymagają tłumaczenia przysięgłego, a rozwód brytyjski uznaje się w Polsce przez wpis do rejestru stanu cywilnego. Źródła: legislation.gov.uk, gov.uk, judiciary.uk i Office for National Statistics.

Każdy link prowadzi do strony serwisu poświęconej temu tematowi w tym kraju. Ogólny artykuł o temacie jest podlinkowany na początku każdej z tych stron.

Porady

• Dziedziczenie — Anglia i Walia pozwalają na niemal pełną swobodę testowania, korygowaną roszczeniami rodziny; Szkocja zachowuje „legal rights” małżonka i dzieci do majątku ruchomego.
• Rozwód — Rozwód bez orzekania o winie od kwietnia 2022 roku w Anglii i Walii, z minimalnym harmonogramem około sześciu miesięcy od wniosku do final order. Brytyjski rozwód jest w Polsce uznawany na podstawie konwencji haskiej z 1970 roku.
• Opieka nad dziećmi — Finansowane godziny opieki rozszerzono etapami na pracujących rodziców dzieci od dziewięciu miesięcy w Anglii, obok Tax-Free Childcare; Szkocja, Walia i Irlandia Północna mają własne programy. Polacy z settled status mają te same prawa co Brytyjczycy.
• Adopcja — Anglia i Walia, Szkocja oraz Irlandia Północna mają własne prawo adopcyjne; we wszystkich adoption order jest pełna i nieodwołalna, a większość adoptowanych dzieci pochodzi z systemu pieczy zastępczej.
• Przemoc w związku — Ustawowa definicja przemocy domowej od 2021 roku obejmująca kontrolę przymusową, z nakazami non-molestation i occupation dostępnymi w trybie pilnym. Polki ze statusem osiedleńca zachowują prawo pobytu po odejściu.
• Oszustwa matrymonialne — Obowiązkowy zwrot za oszustwa z autoryzowanym przelewem (APP fraud) od października 2024 roku — najsilniejsza ochrona konsumenta na świecie, do 85 000 funtów.
• Ochrona danych — UK GDPR i Data Protection Act 2018, egzekwowane przez Information Commissioner's Office, z bezpłatną ścieżką skarg. Polskie firmy działające w UK podlegają obu reżimom.

Życie we dwoje

• Ślub cywilny — Osiemnaście lat bez wyjątków w Anglii i Walii od 2023 roku, małżeństwo osób tej samej płci w całym Zjednoczonym Królestwie i 28 dni zapowiedzi (notice). Polacy bez statusu osiedleńca podlegają dłuższej, 70-dniowej procedurze imigracyjnej.
• Związki partnerskie i konkubinat — Związki partnerskie (civil partnership) dla wszystkich par od 2019 roku, ale konkubenci nie mają w Anglii i Walii prawie żadnych automatycznych praw.
• Małżeństwo osób tej samej płci — Małżeństwo od 2014 roku w Anglii, Walii i Szkocji, a w Irlandii Północnej dopiero od 2020 roku. Polska takiego małżeństwa nie uznaje.
• Ustrój majątkowy małżeński — Brak ustroju majątkowego małżeńskiego i brak zachowku w Anglii i Walii — zamiast tego szeroka swoboda sędziowska i roszczenia rodziny po śmierci. Dla Polaków oznacza to, że polskie pojęcia wspólności i zachowku tu nie działają.

Zdrowie

• Wspomagana prokreacja — HFEA licencjonuje każdą klinikę i publikuje jej wyniki; anonimowość dawców skończyła się dla dawstw od kwietnia 2005 roku, a pierwsi dorośli z dawstwa mogli wystąpić o dane identyfikujące w 2023 roku.
• Aborcja — Legalne do 24 tygodni na szerokich podstawach za zgodą dwóch lekarzy, bezpłatne w NHS, a tabletki w domu przez telemedycynę do 10 tygodni. Polki mieszkające w UK korzystają z tego jak każda rezydentka.
• Antykoncepcja — Bezpłatna w NHS dla każdego, w tym prezerwatywy w klinikach zdrowia seksualnego, a farmaceuci w Anglii mogą teraz wydawać pigułkę. Polki nie potrzebują recepty od GP ani statusu imigracyjnego.
• Narkotyki i środki odurzające — Trzyklasowy system z 1971 roku, z karami zależnymi od klasy i od tego, czy w grę wchodzi handel. Marihuana pozostaje nielegalna (klasa B), inaczej niż w Niemczech.

Seksualność

• Zgoda i wiek przyzwolenia — Szesnaście lat w całym Zjednoczonym Królestwie, a zgoda zdefiniowana jako porozumienie z wyboru, przy wolności i zdolności do dokonania tego wyboru.

Ten kraj także w innych językach: English · Türkçe