Het wettelijke kader
De verdeling van het vermogen bij het einde van het huwelijk is provinciaal: Ontario verrekent het nettogezinsvermogen (equalisation of net family property: elke echtgenoot houdt zijn eigen vermogen, de aangroei tijdens het huwelijk wordt gelijk verdeeld), British Columbia verdeelt de gezinsboedel (family property) gelijk, ook voor samenwoners na twee jaar, met uitgesloten vermogen van vóór de relatie, Alberta en de andere provincies volgen vergelijkbare modellen, en Quebec past het verplichte gezinsvermogen toe (patrimoine familial: woning, meubels, auto's, pensioenrechten, ongeacht het huwelijkscontract) plus een wettelijk stelsel van deelgenootschap in aanwinsten (société d'acquêts). De gezinswoning krijgt in de meeste provincies een bijzondere bescherming ongeacht op wiens naam ze staat. Huwelijkscontracten (marriage contract, cohabitation agreement) zijn overal mogelijk en afdwingbaar met volledige informatie en onafhankelijk advies. Canada heeft geen erf- of successiebelasting, maar de overledene wordt geacht al zijn vermogen tegen marktwaarde te hebben vervreemd (deemed disposition), zodat de meerwaarde belast wordt in de laatste aangifte; overdracht aan de echtgenoot (spousal rollover) stelt dat uit. Geregistreerde plannen (RRSP, TFSA) gaan via begunstiging buiten de nalatenschap.
De kernpunten
| Ontario | Verrekening van het nettogezinsvermogen; de gezinswoning wordt bijzonder behandeld |
|---|---|
| British Columbia | Gezinsboedel gelijk verdeeld, ook voor samenwoners na twee jaar; uitgesloten vermogen van vóór de relatie |
| Quebec | Verplicht gezinsvermogen; deelgenootschap in aanwinsten als wettelijk stelsel; testamentaire vrijheid bijna absoluut |
| Gezinswoning | Bijzondere bescherming in de meeste provincies ongeacht de eigendom |
| Huwelijkscontract | Overal mogelijk en afdwingbaar met volledige informatie en onafhankelijk advies |
| Belasting bij overlijden | Geen erfbelasting; fictieve vervreemding van vermogen; overdracht aan de echtgenoot stelt uit |
| Geregistreerde plannen | RRSP, TFSA en verzekeringen gaan via begunstiging buiten de nalatenschap |
In de praktijk
- Laat u adviseren over de fictieve vervreemding voordat u een vakantiehuis (cottage) of huurwoning overdraagt; gebruik de overdracht aan de echtgenoot om belasting uit te stellen.
- Werk de begunstigden van RRSP's, TFSA's en verzekeringen bij: zij bepalen wie het geld krijgt, buiten het testament om.
- Controleer de behandeling van de gezinswoning in uw provincie voordat u een regeling aanvaardt: in Ontario wordt de waarde ervan niet verminderd met wat u vóór het huwelijk al bezat.
- Een Nederlands paar dat in Canada gaat wonen, valt voor het huwelijksvermogen onder de Europese verordening 2016/1103 als het na 29 januari 2019 trouwde (wet van de eerste gewone verblijfplaats, tenzij rechtskeuze) en onder het Canadese provinciale recht bij een scheiding voor een Canadese rechter: een rechtskeuze in een huwelijkscontract voorkomt twee stelsels naast elkaar; Nederlandse huwelijkse voorwaarden worden in Canada als marriage contract erkend als ze aan de vormvereisten voldoen.
- In British Columbia moet u verwachten dat een testament dat een kind uitsluit, kan worden aangevochten.
Kosten en vergoeding
Juridische en boekhoudkundige kosten voor vermogensplanning; huwelijkscontract 1 000 tot 3 000 dollar; nalatenschapskosten (probate fees) verschillen sterk per provincie, van verwaarloosbaar tot ongeveer 1,5 %.
Recente veranderingen
British Columbia's stelsel van wilsaanpassing (wills variation) maakt het een van de weinige common-law-rechtsgebieden waar volwassen kinderen met succes een testament als onvoldoende kunnen aanvechten; Quebec voerde in 2025 het ouderschapsverbond in voor ongehuwde ouders.
Waar u terechtkunt
- Provinciale orden van advocaten (law societies) voor verwijzingen.
- Canada Revenue Agency: richtlijnen voor de laatste aangifte.
- Organisaties voor juridische voorlichting in elke provincie (CLEO in Ontario, Éducaloi in Quebec).
- Nederlandse notaris voor huwelijkse voorwaarden met rechtskeuze.
Goed om te weten
De grootste verrassing voor Canadese gezinnen is de belastingaanslag bij overlijden op een vakantiehuis of beleggingspand dat tientallen jaren in waarde is gestegen: plan ervoor, of het pand moet worden verkocht om de belasting te betalen. Canada heeft geen erfbelasting, maar de fictieve vervreemding kan een forse inkomstenbelasting opleveren — plan voor liquiditeit, niet voor successierechten.
Bronnen en officiële links
- Family Law Act (Ontario) — equalisation of net family property — e-Laws Ontario
- Canada Revenue Agency — deemed disposition of property at death — officiële informatie
- Éducaloi — patrimoine familial (Quebec) — juridische voorlichting
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.