Gegevensbescherming
De AVG geldt rechtstreeks; de Uitvoeringswet AVG (UAVG, 25 mei 2018) vult ze aan: de leeftijd voor eigen toestemming is 16 jaar, het burgerservicenummer mag alleen met wettelijke grond worden gebruikt, en de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) is de toezichthouder, met de bevoegdheid boetes op te leggen tot 20 miljoen euro of 4 % van de omzet. De AP legde de laatste jaren zware boetes op — Uber 290 miljoen euro (2024) voor doorgifte van chauffeursgegevens naar de Verenigde Staten, Clearview AI 30,5 miljoen (2024) voor gezichtsherkenning, Netflix 4,75 miljoen (2024) voor gebrekkige informatie — en publiceerde richtsnoeren over datingapps, locatiegegevens en gezichtsherkenning. Cookies en tracking vallen onder artikel 11.7a van de Telecommunicatiewet, waarop de AP en de Autoriteit Consument en Markt (ACM) toezien; de ACM is ook de coördinator voor digitale diensten onder de DSA. Datalekken moeten binnen 72 uur bij de AP worden gemeld en aan de betrokkenen als er risico is. Wie meent dat een organisatie de regels schendt, klaagt gratis bij de AP of dagvaardt voor de rechter, ook collectief via de Wet afwikkeling massaschade (WAMCA).
De kernpunten
| Wet | AVG en Uitvoeringswet AVG (2018); Telecommunicatiewet voor cookies |
|---|---|
| Toezichthouder | Autoriteit Persoonsgegevens (AP); ACM voor de DSA en cookies |
| Leeftijd | 16 jaar voor eigen toestemming; jonger met toestemming van de ouders |
| Boetes | Tot 20 miljoen euro of 4 % van de omzet; Uber 290 miljoen (2024), Clearview 30,5 miljoen (2024) |
| Datalekken | Melding bij de AP binnen 72 uur; melding aan de betrokkenen bij risico |
| Rechtsgang | Klacht bij de AP gratis; rechter, ook collectief (WAMCA) |
In de praktijk
- Vraag uw gegevens op bij de datingapp of het sociale netwerk met een verzoek om inzage; de AP biedt voorbeeldbrieven, en het antwoord moet binnen een maand komen. Blijft het uit, dien dan een klacht in bij de AP via het formulier op haar site.
- Wie zijn foto's of gegevens in een nepprofiel terugvindt, vraagt het platform om verwijdering op grond van de AVG en de DSA en meldt het bij de politie (identiteitsfraude) en het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude.
- Ouders van kinderen onder 16: de toestemming voor een app is de uwe; de AP en Kennisnet leggen uit hoe u de instellingen controleert, en de DSA verbiedt gerichte reclame op minderjarigen.
- Voor bedrijven en verenigingen die gegevens van leden of klanten verwerken — ook een kleine datingsite —: register van verwerkingen, privacyverklaring, verwerkersovereenkomsten en een meldprocedure voor datalekken zijn verplicht; de AP publiceert een stappenplan.
Kosten en vergoeding
Inzage, wissing en klacht bij de AP zijn gratis; een procedure bij de rechter kost griffierecht en een advocaat, of niets als een belangenorganisatie een collectieve actie voert.
Recente veranderingen
De AP legde in 2024 haar hoogste boete ooit op (Uber, 290 miljoen euro) en waarschuwde in 2025 voor de risico's van AI-chatbots als relatie-apps; de ACM werd in 2024 coördinator voor digitale diensten en behandelt klachten over platformen.
Waar u terechtkunt
- Autoriteit Persoonsgegevens (autoriteitpersoonsgegevens.nl): rechten, voorbeeldbrieven, klachtformulier.
- Autoriteit Consument en Markt voor cookies en de Digitaledienstenverordening.
- Centraal Meldpunt Identiteitsfraude bij misbruik van uw gegevens.
Goed om te weten
De AP heeft duizenden klachten en beperkte capaciteit: een klacht leidt zelden tot een snelle individuele oplossing. Gebruik ze om druk te zetten, maar begin met het verzoek aan de organisatie zelf, schriftelijk en gedateerd — de rechter en de AP kijken eerst of u dat deed.
Bronnen
- Autoriteit Persoonsgegevens — toezichthouder
- Rijksoverheid — Privacy en persoonsgegevens — officiële informatie
- Autoriteit Consument en Markt — Digitaledienstenverordening — coördinator digitale diensten
Datingfraude
In Nederland meldt u datingfraude bij de politie (aangifte, ook online) en bij de Fraudehelpdesk, die adviseert en de patronen doorgeeft; Slachtofferhulp begeleidt gratis. De banken betalen alleen terug bij fraude waarbij de oplichter zich voordeed als de bank (coulancekader), niet bij een vrijwillige overschrijving aan een «geliefde». De gemelde schade loopt in de miljoenen euro per jaar, de werkelijke veel hoger.
Datingfraude is oplichting (artikel 326 Wetboek van Strafrecht, tot vier jaar), vaak gecombineerd met identiteitsfraude, witwassen en, bij «pig butchering», beleggingsfraude met cryptomunten. De politie neemt aangiften op — voor internetoplichting ook online via politie.nl — en heeft een Landelijk Meldpunt Internetoplichting; het Openbaar Ministerie vervolgt de Nederlandse geldezels (money mules) die de rekeningen ter beschikking stellen, vaak jongeren. De Fraudehelpdesk, gesubsidieerd door het ministerie van Justitie en Veiligheid, registreert de meldingen, adviseert slachtoffers en waarschuwt het publiek; ze telt jaarlijks honderden meldingen van datingfraude met een schade van enkele miljoenen euro, een fractie van de werkelijkheid door de schaamte. De banken hanteren sinds 2020 een coulancekader dat slachtoffers van spoofing (imitatie van de bank) terugbetaalt, maar datingfraude valt erbuiten: de klant gaf zelf de opdracht. De Autoriteit Financiële Markten waarschuwt voor de nepbeleggingsplatformen waar de «partner» naartoe lokt. Slachtofferhulp Nederland biedt gratis emotionele en juridische begeleiding; het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude helpt als uw foto's of gegevens voor nepprofielen zijn gebruikt.
De kernpunten
| Strafbaar | Oplichting (artikel 326 Sr, tot 4 jaar); identiteitsfraude; witwassen voor de geldezels |
|---|---|
| Aangifte | Politie, ook online voor internetoplichting; Landelijk Meldpunt Internetoplichting |
| Fraudehelpdesk | Advies, registratie en waarschuwingen; honderden meldingen van datingfraude per jaar |
| Banken | Coulancekader voor spoofing; geen terugbetaling bij vrijwillige overschrijving |
| Hulp | Slachtofferhulp Nederland (gratis); Centraal Meldpunt Identiteitsfraude |
| Cijfers | Enkele miljoenen euro gemelde schade per jaar; lage meldingsgraad |
In de praktijk
- Stop meteen elke betaling en bel de bank: een overschrijving binnen Nederland of de Unie kan soms nog worden tegengehouden of teruggeroepen als u binnen uren belt; bij cryptomunten en overschrijvingen buiten de Unie is dat zelden mogelijk.
- Doe aangifte bij de politie met alle bewijzen — profiel, berichten, rekeningnummers, transacties — en meld het bij de Fraudehelpdesk; de aangifte is nodig voor de bank, de verzekering en een eventueel proces tegen de geldezel, die in Nederland vaak wél te vinden is.
- Meld het profiel aan de datingsite of de app en vraag Slachtofferhulp om begeleiding; de schaamte is de grootste bondgenoot van de oplichter, en de meeste slachtoffers zijn ontwikkelde, voorzichtige mensen.
- Controleer profielen vooraf: omgekeerde beeldzoekopdracht van de foto's, videogesprek vragen, nooit geld sturen aan iemand die u niet in het echt ontmoet hebt, en wantrouw elke «belegging» die een online kennis aanraadt.
Kosten en vergoeding
Aangifte, Fraudehelpdesk en Slachtofferhulp zijn gratis; een civiele procedure tegen een geldezel kost griffierecht en een advocaat, met soms een kans op terugbetaling van een deel.
Recente veranderingen
De politie en het OM richtten zich in 2023-2025 op de geldezels en de cryptofraude via datingapps («pig butchering»); de Fraudehelpdesk meldde een verschuiving naar fraude via sociale media en berichtenapps in plaats van klassieke datingsites; de Europese betaalregels van 2025 raken datingfraude niet.
Waar u terechtkunt
- Fraudehelpdesk.nl: advies, melding en actuele waarschuwingen.
- Politie.nl: aangifte internetoplichting, ook online.
- Slachtofferhulp Nederland (0900-9999 001) en het Centraal Meldpunt Identiteitsfraude.
Goed om te weten
Wie geld overmaakte aan een «partner», heeft juridisch een betaling goedgekeurd: de bank betaalt niet terug en de politie vindt de dader zelden. De geldezel in Nederland is soms wel aansprakelijk — vraag Slachtofferhulp of een advocaat naar een civiele vordering, en aanvaard nooit het aanbod van een «recovery agent» die tegen betaling uw geld terughaalt: dat is de tweede oplichting.
Bronnen
- Fraudehelpdesk — nationaal meldpunt fraude
- Politie — Aangifte doen van internetoplichting — politie
- Slachtofferhulp Nederland — Oplichting — gratis hulp aan slachtoffers