Kişisel verilerin korunması
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (7 Nisan 2016) GDPR'dan esinlenir; 1 Haziran 2024'te yürürlüğe giren değişiklik özel nitelikli verileri ve yurt dışına aktarımı GDPR'a yaklaştırdı. Denetim organı Kişisel Verileri Koruma Kurulu'dur: veri sorumlusuna başvuru 30 gün içinde yanıtsız ya da reddedilirse Kurul'a şikâyet edilir (ücretsiz), Kurul idari para cezası (2026'da milyonlarca lira) ve silme kararı verir. Görüntü: FSEK 86 — kişinin resmi rızası olmadan yayınlanamaz (kamuya mal olmuş kişiler, kamusal olaylar, kalabalık istisna); TMK 24–25 kişilik hakkı ve manevi tazminat. Ceza hukuku: TCK 134 özel hayatın gizliliğini ihlal (1–3 yıl; görüntü ve sesin ifşasıyla 2–5 yıl), 135 kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi (1–3 yıl), 136 verilerin yayılması (2–4 yıl), 132 haberleşmenin gizliliği, 123/A ısrarlı takip (2022; 6 ay–2 yıl, eşe ya da eski eşe karşı 1–3 yıl), 245/A yasak cihaz. 5651 sayılı kanunun 9. maddesi kişilik hakkı ihlalinde sulh ceza hâkimliğinden 24 saat içinde erişim engeli ve içerik kaldırma kararı sağlar; sosyal ağ temsilcileri kararları 48 saatte uygulamak zorundadır. Çocuklar için KVKK özel bir rıza yaşı belirlemez; ergin olmayanlar adına veli hareket eder.
Temel noktalar
| Kanun | 6698 sayılı KVKK (2016), 2024 GDPR uyumu; Kişisel Verileri Koruma Kurulu |
|---|---|
| Şikâyet | Önce veri sorumlusuna (30 gün), sonra Kurul'a; ücretsiz; VERBİS kayıt sistemi |
| Görüntü hakkı | FSEK 86: rıza gerekli; TMK 24: kişilik hakkı; manevi tazminat |
| Mahrem görüntü | TCK 134/2: 2–5 yıl; TCK 136: 2–4 yıl; şikâyete bağlı değil |
| Israrlı takip | TCK 123/A (2022): 6 ay–2 yıl; eşe/eski eşe 1–3 yıl; 6284 tedbiri de mümkün |
| Erişim engeli | 5651 s. K. m. 9: sulh ceza hâkimliği 24 saat; sosyal ağlar 48 saatte uygular |
| Casus yazılım | TCK 132–134, 243–245: eşin telefonunu izlemek suç; boşanmada delil olarak sınırlı |
| Çocuklar | KVKK'da rıza yaşı yok; veli temsil eder; okul ve uygulamalar için veli rızası |
Uygulamada
- Erişim hakkı: tanışma uygulamasının veri sorumlusuna (KVKK aydınlatma metnindeki adres) yazılı ya da e-posta başvurusuyla kişisel verilerin kopyası ve kullanım amacı istenir; 30 gün içinde yanıt yoksa Kurul'a şikâyet (kvkk.gov.tr formu); yurt dışı merkezli uygulamalar Türkiye temsilcisi bulundurmak zorundadır.
- Fotoğraf ve profil kaldırma: platformların şikâyet formları; sonuç alınamazsa avukatla ya da doğrudan sulh ceza hâkimliğine 5651/9 başvurusu — hâkim 24 saatte erişim engeli verir, karar Erişim Sağlayıcıları Birliği'ne iletilir; mahrem görüntülerde ek olarak savcılığa TCK 134/136 şikâyeti, şikâyete bağlı olmayan suçtur.
- Eski eşin telefonu izlemesi: şifreleri değiştirin, iki aşamalı doğrulama açın, konum paylaşımı ve «aile» uygulamalarını kontrol edin, delilleri saklayın; savcılığa TCK 132, 134 ve 123/A şikâyeti ve 6284 ile iletişim yasağı tedbiri istenir.
- Kişilik hakkı davası: asliye hukuk mahkemesinde manevi tazminat (nispi harç) ve yayının yasaklanması ihtiyati tedbiri; boşanma davasında eşin özel hayatına ilişkin hukuka aykırı elde edilmiş kayıtlar delil olarak kullanılamaz ve ayrı suç oluşturur.
- Almanya, Fransa, Hollanda ya da Avusturya'daki Türkler GDPR'dan yararlanır (Meta ve Tinder için İrlanda DPC, yerel veri koruma otoriteleri); Türkiye'de ayrıca KVKK ve 5651 erişim engeli, içeriğe Türkiye'den erişimi kesmek için kullanılabilir.
Maliyet ve karşılanma
Kurul'a şikâyet, veri sorumlusuna başvuru, platform formları ve savcılık şikâyeti ücretsizdir; 5651/9 erişim engeli başvurusu harçsızdır, avukatla yapılırsa vekâlet ücreti. Manevi tazminat davasında nispi harç (talep tutarının binde 68,31'i, dörtte biri peşin) ve avukat; adli yardım koşullarında ücretsiz.
Son değişiklikler
KVKK'nın 2024 değişikliğiyle özel nitelikli veri işleme ve yurt dışına aktarım GDPR'a uyumlu hale geldi ve Kurul 2025'te uluslararası platformlara rekor cezalar verdi; sosyal ağ temsilcisi zorunluluğu (2020, 2022) ve 2024'te «dezenformasyon» düzenlemesi tartışmaları sürüyor. Yargıtay 2025'te boşanma davasında eşin telefonundan izinsiz alınan mesajların delil olamayacağını yineledi.
Nereye başvurulur
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu (kvkk.gov.tr): şikâyet formu, rehberler, ALO 198 danışma hattı.
- Sulh ceza hâkimliği: 5651/9 erişim engeli ve içerik kaldırma; Erişim Sağlayıcıları Birliği uygular.
- Cumhuriyet savcılığı ve Siber Suçlarla Mücadele: TCK 134, 136, 123/A şikâyetleri.
- BTK — ihbarweb.org.tr: yasa dışı içerik ihbarı; StopNCII.org yetişkinlerin mahrem görüntüleri için.
Bilmekte fayda var
Fotoğraf çekilmesine izin vermek yayınlanmasına izin vermek değildir — FSEK 86'nın en çok unutulan kuralı. Mahrem görüntülerin yayılması şikâyete bağlı olmayan bir suçtur: savcılık kendiliğinden kovuşturur, ama erişim engeli için sizin sulh ceza hâkimliğine başvurmanız gerekir. Eşin telefonunu gizlice izlemek boşanmada delil getirmez, suç getirir.
Sık sorulan sorular
Tinder'dan bütün verilerimi silmesini isteyebilir miyim?
Evet: KVKK'nın 11. maddesiyle silme ve yok etme talebi veri sorumlusuna yapılır, 30 gün içinde yanıt verilmezse Kurul'a şikâyet edilir; uygulamadaki hesabı kapatmak sunuculardaki verilerin silinmesi anlamına gelmez. Yurt dışı merkezli uygulamanın Türkiye temsilcisi de muhataptır.
Eski sevgilim mahrem fotoğraflarımı paylaştı, ne yapabilirim?
Savcılığa TCK 134/2 ve 136 şikâyeti (2–5 yıl; şikâyete bağlı değil), sulh ceza hâkimliğinden 24 saatte erişim engeli, platforma bildirim ve StopNCII.org; 6284 sayılı kanunla iletişim yasağı ve asliye hukukta manevi tazminat ile yayın yasağı tedbiri istenebilir.
İşveren ya da okul tanışma profilime bakabilir mi?
Herkese açık profil görülebilir ama hesaba erişim istenemez ve özel hayat nedeniyle yaptırım uygulanamaz; İş Kanunu ve Anayasa'nın özel hayatın gizliliği ilkesi korur, işten çıkarmada iş mahkemesinde işe iade ve ayrımcılık tazminatı istenir.
Kaynaklar
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (mevzuat.gov.tr) — tam metin, 2024 değişikliğiyle
- Kişisel Verileri Koruma Kurumu — şikâyet ve rehberler
- 5651 sayılı Kanun — 9. madde, erişim engeli (mevzuat.gov.tr) — tam metin
- Türk Ceza Kanunu — 132–140. maddeler, özel hayata karşı suçlar (mevzuat.gov.tr) — tam metin
Romantik dolandırıcılık
Romantik dolandırıcılık Türkiye'de nitelikli dolandırıcılıktır (TCK 158, bilişim sistemleri kullanılarak 4–10 yıl hapis ve ağır para cezası); şikâyet savcılığa ya da polisin siber suçlar birimine yapılır, banka ilk saatlerde parayı bloke etmeye çalışır. Yurt dışına gönderilen paranın geri alınması nadirdir ve «dolandırıldınız, parayı geri alalım» diyen ikinci dolandırıcılar yaygındır.
Hile ile birini aldatıp zarara uğratmak TCK 157'de dolandırıcılık (1–5 yıl), bilişim sistemleri, banka ya da kredi kurumlarının araç olarak kullanılması, dinî inanç ya da kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durumun istismarı halinde nitelikli dolandırıcılıktır (158: 4–10 yıl hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası, suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz); yurt dışından işlenen suçlar da Türk vatandaşı mağdur için Türkiye'de kovuşturulabilir. Başkasının fotoğraf ve kimliğini kullanmak TCK 135–136 (kişisel verilerin kaydedilmesi ve yayılması, 1–4 yıl), müstehcen görüntülerle şantaj TCK 107 (şantaj, 1–3 yıl) ve 105 (cinsel taciz) kapsamındadır. Şikâyet Cumhuriyet savcılığına, polis merkezine ya da Emniyet Siber Suçlarla Mücadele birimlerine (CİMER ve e-Devlet üzerinden de) yapılır; banka işlemleri BDDK düzenlemeleri ve Tüketici Hakem Heyeti'ne tabidir; kişinin kendi yaptığı havale geri istenemez ama alıcı hesap MASAK ve banka aracılığıyla bloke edilebilir. BTK ve USOM zararlı siteleri engeller, e-Devlet «ihbar» kanalı vardır.
Temel noktalar
| Suç | TCK 158/1-f nitelikli dolandırıcılık: 4–10 yıl + ağır adli para cezası; 157 basit: 1–5 yıl |
|---|---|
| Şikâyet | Savcılık, polis, Siber Suçlarla Mücadele Şube; e-Devlet ve CİMER üzerinden de |
| Banka | Kendi yaptığınız havale iade edilmez; alıcı hesabın bloke edilmesi ilk saatlerde mümkün; kart işleminde itiraz |
| Kimlik ve fotoğraf hırsızlığı | TCK 135–136: 1–4 yıl; platforma ve BTK'ya şikâyet |
| Sextortion | TCK 107 şantaj ve 105; ödememek, delil saklamak, şikâyet |
| Yurt dışı failler | Interpol ve adli yardımlaşma; tahsilat nadir; Türkiye ayrıca «çağrı merkezi» dolandırıcılığının kaynağı |
| Uyuşmazlık | Tüketici Hakem Heyeti (bankalarla), BDDK şikâyet; MASAK şüpheli işlem |
| İstatistik | EGM: yılda yüz binlerce bilişim dolandırıcılığı; romantik dolandırıcılıkta ortalama kayıp yüz binlerce lira |
Uygulamada
- Havaleden hemen sonra: bankanın çağrı merkezi (kartın arkasındaki numara) aranır, işlem numarasıyla alıcı hesabın bloke edilmesi istenir — FAST ve EFT saniyeler içinde geçer ama alıcı bankası MASAK bildirimiyle hesabı dondurabilir; kripto transferinde borsaya, kart ödemesinde bankaya itiraz (chargeback) yapılır.
- Şikâyet: Cumhuriyet savcılığına dilekçe ya da polis merkezinde tutanak; ekran görüntüleri, profil bilgileri, IBAN'lar, dekontlar ve yazışmalar eklenir; yazışmalar silinmeden, profil engellenmeden delil alınır. Savcılık soruşturma numarası verir; banka ve sigorta bunu ister.
- Profil ve siteler: platformların «sahte profil / dolandırıcılık» formları, BTK ihbar kanalı (ihbarweb.org.tr) ve USOM; «partner»in önerdiği sahte yatırım siteleri için SPK'nın uyarı listesi ve BDDK'ya bildirim.
- Türkiye'ye özgü senaryolar: «Suriye'de görevli Amerikalı asker», «gemide çalışan mühendis», hediye paketi için «gümrük vergisi», «kripto yatırımı» uygulaması, yurt dışından evlilik vaadiyle vize ya da bilet parası ve 2023'ten beri yapay zekâyla yüz değiştirilmiş görüntülü aramalar.
- Almanya, Fransa, Hollanda ya da Avusturya'daki Türkler yaşadıkları ülkede şikâyet eder (Polizei online, Pharos, politie.nl); fail ya da hesap Türkiye'deyse Türk savcılığına da başvurulabilir; Türkiye merkezli çağrı merkezi dolandırıcılıkları Almanya-Türkiye adli yardımlaşmasıyla kovuşturulmaktadır.
Maliyet ve karşılanma
Savcılığa şikâyet, polis ve BTK ihbarı ücretsizdir; banka itirazı ücretsiz; Tüketici Hakem Heyeti başvurusu ücretsiz. Avukatla tazminat davası nispi harç ve vekâlet ücreti; ceza davasına katılan olarak zarar talebi mümkündür. «Parayı geri alma» hizmeti satan şirketler çoğu zaman ikinci dolandırıcılıktır; ön ödeme istenirse kesinlikle reddedin.
Son değişiklikler
2024'te yürürlüğe giren düzenlemelerle bankalar FAST ödemelerinde alıcı adı doğrulaması ve şüpheli işlem uyarıları uygulamaya başladı; 2025'te EGM Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı yurt dışı merkezli «romantik yatırım» dolandırıcılığı için ayrı bir birim kurdu. Türk mahkemeleri 2025'te yapay zekâ ile üretilen görüntülerle işlenen dolandırıcılıkta nitelikli hâli uyguladı.
Nereye başvurulur
- Cumhuriyet savcılığı ve polis Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlükleri: şikâyet ve soruşturma.
- Banka çağrı merkezi ve BDDK (bddk.org.tr): işlem itirazı ve bloke; Tüketici Hakem Heyeti uyuşmazlıklarda.
- BTK — ihbarweb.org.tr ve USOM: zararlı site ve profil ihbarı.
- SPK — uyarı listesi: sahte yatırım platformları.
Bilmekte fayda var
Kendi onayınızla yaptığınız havaleyi banka «yetkisiz işlem» saymaz ve iade etmez; şans yalnızca ilk saatlerde alıcı hesabın bloke edilmesindedir. Dolandırıcının profili şikâyet edildikten sonra kaybolur — ekran görüntüleri önce alınır. Ve hiç görüşmediğiniz birine para, kimlik fotokopisi ya da mahrem görüntü gönderilmez; «gümrükte kalan hediye» de dahil.
Sık sorulan sorular
Banka paramı iade eder mi?
Kendi yaptığınız havaleyi kural olarak hayır; ama alıcı hesap Türkiye'deyse ilk saatlerde bloke ve MASAK bildirimiyle para dondurulabilir, savcılık kararıyla iade mümkündür. Kart ödemelerinde itiraz (chargeback) yapılır; bankanın reddi Tüketici Hakem Heyeti'ne götürülür.
Fotoğraflarım sahte bir tanışma profilinde kullanılıyor, ne yapabilirim?
Platforma «kimlik taklidi» formuyla bildirin, ekran görüntüsü alın ve savcılığa TCK 135–136 (kişisel verilerin yayılması) ve gerekirse 158'den şikâyet edin; KVKK'ya da başvurabilirsiniz. Sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli kararı istenebilir.
Mahrem görüntülerimi yayınlamakla tehdit ediyorlar
Ödemeyin — ödeme yeni talepler getirir. Delilleri saklayın, iletişimi kesin, savcılığa şantaj (TCK 107) ve cinsel taciz (105) şikâyeti yapın, platforma bildirin; StopNCII.org büyük platformlarda görüntülerin yayılmasını engellemeye yardım eder, 18 yaş altı için ÇİM ve savcılık devreye girer.
Kaynaklar
- Türk Ceza Kanunu — 157–158, 107, 135–136. maddeler (mevzuat.gov.tr) — tam metin
- EGM Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı — bilgilendirme ve ihbar
- BTK — İhbar Web — zararlı içerik ihbarı
- BDDK — Şikâyet ve bilgilendirme — bankacılık uyuşmazlıkları