Kişisel verilerin korunması
Federal düzeyde PIPEDA, üç eyalette eyalet kanunları ve Kuzey Amerika'nın en sıkı rejimi olarak Quebec'in 25 sayılı Yasası.
Personal Information Protection and Electronic Documents Act, bir eyaletin esasen benzer mevzuatı olduğu durumlar — Quebec, British Columbia ve Alberta — dışında Kanada çapında ticarî faaliyete uygulanır. Quebec'in 25 sayılı Yasası GDPR'a benzer rıza, ihlal bildirimi ve taşınabilirlik şartları getirir. Federal reform tasarıları defalarca geçemedi.
Kanada'da yaşayan Türk, KVKK'ya değil (6698 sayılı Kanun Türkiye'deki veri sorumlularını kapsar) PIPEDA'ya ya da eyalet kanununa tabidir — Quebec'te GDPR'a yakın 25 sayılı Yasa (açık rıza, arama sonuçlarından çıkarma hakkı, taşınabilirlik, 25 milyon CAD'a kadar ceza). Banka, GSM operatörü, e-ticaret gibi Türk şirketlerine karşı KVKK ve Kişisel Verileri Koruma Kurulu yolu Kanada'dayken de açıktır. Türkiye'nin « yeterli koruma » listesinde Kanada yer almaz; bu yüzden Türk bir şirketin verinizi Kanada'ya göndermesi için açık rıza ya da taahhütname şarttır.
Çiftte: katıldığınız konuşmayı kaydetmek tüm Kanada'da yasaldır (tek taraf rızası, Ceza Kanunu m. 184), ancak yayımlamak özel hayatı ihlal edebilir; partneri rızasız GPS ya da uygulamayla izlemek cezaî tacizdir (m. 264); mahrem görüntülerin rızasız yayımı 2015'ten beri federal suçtur (m. 162.1, 5 yıla kadar) ve birkaç eyalette basitleştirilmiş hukuk davasıyla haksız fiildir; Türkiye'de de TCK m. 134 kapsamındadır.
Temel noktalar
| Federal | PIPEDA: erişim, düzeltme ve Gizlilik Komiseri'ne şikâyet |
|---|---|
 Quebec | 25 sayılı Yasa: açık rıza, gizlilik görevlisi, ihlal bildirimi, 2024'ten beri taşınabilirlik, ağır cezalar |
| British Columbia ve Alberta | Esasen benzer eyalet kanunları |
| Sağlık verisi | Eyalet sağlık bilgisi kanunları uygulanır |
| İhlal bildirimi | PIPEDA uyarınca önemli zarar riski varsa zorunlu |
| Yaptırım | Federal Komiser soruşturup tavsiye edebilir; Quebec ciddi ceza verebilir |
| Reform | Federal modernizasyon tasarıları yasalaşmadı |
| Mahrem görüntüler | 2015'ten beri federal suç, 5 yıla kadar; birkaç eyalette haksız fiil |
| KVKK | Kanada sakinlerini korumaz; Türk şirketlerine karşı geçerli |
Uygulamada
- Yasal sürede (30 gün) yeterli yanıt gelmezse düzenleyiciye şikâyet edin — ücretsizdir.
- Önce kuruluşa şikâyet edin: Komiser bunu yaptınız mı diye sorar.
- Quebec'te sorun arama sonuçlarıysa arama sonuçlarından çıkarma hakkını kullanın.
- Mahrem görüntüler: polise şikâyet, kaldırma için NeedHelpNow.ca (Canadian Centre for Child Protection), Manitoba, Alberta, Saskatchewan, Nova Scotia ve diğerlerinde hukuk davası.
- Türk şirketi söz konusuysa KVKK m. 11 uyarınca başvurun, gerekirse Kurul'a Türkçe şikâyet edin; bunu Kanada'dan da yapabilirsiniz.
Maliyet ve karşılanma
Ücretsiz; kuruluşlar yalnızca sınırlı durumlarda asgarî çoğaltma masrafı alabilir.
Son değişiklikler
Quebec'in 25 sayılı Yasası fiilen ulusal ölçüt oldu, çünkü ulusal şirketler iki sistem yürütmek yerine onun standartlarını her yerde uygular; federal C-27 tasarısı 2025'te parlamentonun tatiliyle düştü.
Nereye başvurulur
- Office of the Privacy Commissioner of Canada.
- Commission d'accès à l'information du Québec.
- British Columbia ve Alberta'daki eyalet komiserleri.
Bilmekte fayda var
SIN numarası yalnızca işverene, bankaya ve resmî kurumlara verilir — ev sahipleri, mağazalar ve « danışmanlar »ın buna hakkı yoktur ve sızması adınıza kredi çekilmesine olanak verir. Partnerle konuşmayı kaydetmek katılıyorsanız yasaldır, ancak katılmadığınız konuşmaları (evde dinleme cihazı) kaydetmek suçtur (m. 184). Türkiye'deki aileyle paylaşılan konum uygulamaları da rızaya bağlıdır.
Sık sorulan sorular
KVKK beni Kanada'da korur mu?
Hayır: Kanada'da oturuyor ve verinizi bir Kanada şirketi işliyorsa KVKK devreye girmez; kapsamı Türkiye'deki veri sorumlularıyla sınırlıdır. Kanada şirketleri PIPEDA'ya ya da eyalet kanunlarına (Quebec'te eşit derecede sıkı 25 sayılı Yasa) tabidir. Türk şirketleri açısından KVKK yine geçerlidir; başvuru yapabilir, Kurul'a şikâyet edebilirsiniz.
Kocamla konuşmaları kaydedebilir miyim?
Evet, siz de katılıyorsanız (ceza hukukunda tek taraf rızası yeter); ancak kaydı yaymak özel hayatı ihlal edebilir (Ontario ve British Columbia'da haksız fiil). Katılmadığınız konuşmaları kaydetmek suçtur.
Rızasız yayımlanan mahrem görüntüler için ne yapmalı?
Polise bildirin (federal suç, m. 162.1, 5 yıla kadar), delilleri saklayın, platforma ve NeedHelpNow.ca'ya bildirin; Manitoba, Alberta, Saskatchewan, Nova Scotia, Newfoundland ve Prince Edward Island'da kaldırma ve tazminat için basitleştirilmiş hukuk davası vardır.
Kaynaklar
- Canada.ca — resmî hükûmet portalı
- Justice Laws Website — federal kanun ve yönetmelikler
- Office of the Privacy Commissioner of Canada — PIPEDA, şikâyetler, rehberler
- KVKK — Türk veri koruma otoritesi — Türk şirketlerine karşı Kanada'dan şikâyet
Romantik dolandırıcılık
Canadian Anti-Fraud Centre telefon ve çevrimiçi bildirim alır ve polis soruşturmalarını besler, ancak kendisi para geri almaz. Polis raporu yerel polise gider. Kredi kartları chargeback'e izin verir; elektronik havaleleri geri almak çok zordur. Yatırım dolandırıcılığı eyalet menkul kıymetler düzenleyicisine gider. Kimlik hırsızlığı iki ulusal kredi bürosuna konan dolandırıcılık uyarılarıyla ele alınır.
Canadian Anti-Fraud Centre bildirimleri ulusal düzeyde toplar ve polis kuvvetlerine istihbarat sağlar, ancak bireysel dosyaları soruşturmaz — bu yerel polisinize düşer. Geri ödeme kanuna değil hesap sözleşmenize bağlıdır: yetkisiz işlemlerde kart ve bankacılık kodları genelde korur; aldatılarak onayladığınız havalede İngiliz geri ödeme kuralının karşılığı yoktur.
Türk toplumunu hedef alan dolandırıcılıklar: İngilizce ya da Türkçe « CRA'dan » (vergi idaresi) sözde borç için tutuklama tehdidi — CRA tutuklamayla tehdit etmez, hediye kartı istemez; telefonla harç isteyen « Türk konsolosluğu » ya da askerlik borcu bahanesi; « garantili » ikamet satan lisanssız « göçmenlik danışmanları » (yalnızca College of Immigration and Citizenship Consultants üyeleri ya da avukatlar ücretle danışmanlık verebilir); LMIA için ücret isteyen sahte iş teklifleri (işveren LMIA için ücret alamaz); Türkiye'de sahte konut projeleri ve « yüksek faiz » vaatleri; yaşlılara Türkçe « torun » dolandırıcılığı. Interac e-Transfer alındıktan sonra geri döndürülemez; Türkiye'ye giden havaleler pratikte geri alınamaz.
Temel noktalar
| Bildirim | Canadian Anti-Fraud Centre, telefonla ya da çevrimiçi |
|---|---|
| Polis raporu | Yerel polis, ayrıca |
| Kredi kartı | Kısa süreli chargeback mümkün |
| Elektronik havale | Kabul edildikten sonra geri alınması çok zor |
| Yatırım dolandırıcılığı | Eyalet menkul kıymetler düzenleyicisi |
| Kimlik hırsızlığı | İki kredi bürosunda (Equifax, TransUnion) dolandırıcılık uyarısı |
| Geri ödeme | Kanunla değil hesap sözleşmesiyle düzenlenir |
| Türk toplumu | Sahte « CRA », « konsolosluk », lisanssız göçmenlik danışmanları, LMIA ücretleri |
Uygulamada
- Hiçbir şey kaybedilmemiş olsa da dolandırıcılık merkezine bildirin: ağlar böyle haritalanır.
- Kart verenden sistem süresi içinde (genelde 120 gün) yazılı chargeback isteyin.
- Kimlik belgeleri (SIN, PR kartı) paylaşıldıysa iki kredi bürosuna dolandırıcılık uyarısı koyun.
- Reddi kabul etmeden önce hesap sözleşmesinin yetkisiz işlemler maddesini okuyun; sonra Ombudsman for Banking Services and Investments.
- « CRA » ya da « konsolosluk » araması: kapatın, resmî numaradan doğrulayın (CRA: 1-800-959-8281; konsolosluk numaraları resmî sitede).
- Göçmenlik danışmanını CICC sicilinde, avukatı eyalet barosunda kontrol edin; işveren LMIA ya da çalışma izni « ayarlamak » için ücret isteyemez.
Maliyet ve karşılanma
Bildirim ücretsiz; chargeback istemek ücretsiz. Dolandırıcılık uyarısı ücretsiz; kredi dondurma bazı eyaletlerde ücretli (Quebec 2023'ten beri ücretsiz).
Son değişiklikler
CAFC 2024'te yaklaşık 640 milyon CAD kayıp (rekor) kaydetti, başta yatırım dolandırıcılıkları ve kurum taklidi; 2025'te vergi iadesi ve gümrük ücretleri hakkında sahte « CRA » SMS dalgası.
Nereye başvurulur
- Canadian Anti-Fraud Centre.
- Yerel polis.
- Bankanızın dolandırıcılık birimi, derhal.
- Yatırım dolandırıcılığı için eyalet menkul kıymetler düzenleyicisi.
Bilmekte fayda var
SIN numarası ve PR kartı kimliğin anahtarlarıdır: telefon ya da e-postayla asla vermeyin, « konsolosluğa » ya da « CRA'ya » bile. Sahte göçmenlik danışmanı adınıza gerçek dışı bilgilerle başvuru yapabilir — dolandırıcılık onun olsa bile bu, beş yıl giriş yasağı gerektiren « yanlış beyan »dır.
Sık sorulan sorular
Banka kendi gönderdiğim e-Transfer'i geri öder mi?
Genelde hayır. Interac e-Transfer'ler yetkili ödeme sayılır ve alındıktan sonra geri alınması çok zordur. Yetkisiz kart işlemleri farklıdır ve genelde karşılanır. Bankaya dakikalar içinde bildirin; havale henüz yatırılmadıysa bazen iptal edilebilir.
Duygusal dolandırıcılıklar genelde nasıl işler?
Aylarca süren sevgi inşası, her zaman görüşmemek ya da görüntülü konuşmamak için bir bahaneyle; sonra ilk acil durum — hastane faturası, gümrük ücreti, bloke havale — ve ardından tırmanan bir dizi. Yeni çeşidi, asla çekemeyeceğiniz yükselen bir bakiye gösteren yatırım platformu ekler. İşaret hikâye değil, paranın daima sizden uzağa ve hızla gitmek zorunda olmasıdır.
Biri « Türk konsolosluğundan » ya da « CRA'dan » arayıp para istiyor
Bu dolandırıcılıktır. Konsolosluk telefonla harç istemez; CRA tutuklamayla tehdit etmez, hediye kartı ya da kripto istemez ve derhal ödeme için aramaz. Kapatın, resmî numarayı arayın, CAFC'ye bildirin.
Kaynaklar
- Canadian Anti-Fraud Centre — çevrimiçi bildirim ya da 1-888-495-8501
- Office of the Privacy Commissioner — kişisel veri ifşa olduysa
- Canadian Securities Administrators — investor alerts — ulusal kayıt araması ve kayıtsız platform uyarıları
- Canadian Centre for Cyber Security — bireyler için uyarı ve tavsiyeler
- College of Immigration and Citizenship Consultants — lisanslı göçmenlik danışmanları sicili