Yasal çerçeve
Evlilik mal hukuku eyalet hukukudur. Dokuz mal ortaklığı eyaleti evlilik malını eşit böler; diğerleri equitable distribution uygular. Ölümde çoğu eyalet hayatta kalan eşi, genellikle terekenin üçte biri olan elective share ile korur. Louisiana, 24 yaş altı ya da engelli çocuklarla sınırlı saklı payı olan tek eyalettir.
ABD'de yaşayan Türk çift için Amerikan mahkemesi Türk vatandaşlığına bakmadan kendi eyaletinin hukukunu (ikametgâh) uygular — Kaliforniya ya da Teksas'ta mal ortaklığı, New York ya da New Jersey'de « hakkaniyete uygun paylaşım »; Türk mahkemesi ise MÖHUK m. 15 uyarınca ortak millî hukuku, yani Türk edinilmiş mallara katılma rejimini (TMK m. 218 vd.) uygular. Hukuk seçimli evlilik sözleşmesi (Türk ya da eyalet hukuku), malvarlığı açıklanarak gönüllü imzalanmışsa ABD'de uygulanabilir ve çatışmayı çözer. Türkiye'de dairesi olan herkeste bulunmalıdır.
Temel noktalar
| Mal ortaklığı eyaletleri | Arizona, Kaliforniya, Idaho, Louisiana, Nevada, New Mexico, Teksas, Washington, Wisconsin |
|---|---|
| Equitable distribution | Diğer tüm eyaletler: hakkaniyete uygun, mutlaka eşit değil |
| Evlilik sözleşmesi | Açıklama, gönüllülük ve bazı eyaletlerde hakkaniyet koşuluyla uygulanabilir |
| Elective share | Çoğu eyalette hayatta kalan eşi mirastan çıkarılmaya karşı korur |
| Çocuklar | Louisiana dışında saklı pay yok: çocuklar genelde mirastan çıkarılabilir |
| Probate | Eyalet usulü; kaçınmak için living trust yaygın |
| Federal veraset vergisi | Yalnızca çok yüksek muafiyetin üstünde; birkaç eyaletin kendi vergisi var |
| Lehtar tayinleri | Emeklilik hesapları ve hayat sigortası vasiyet dışında geçer |
| Türk çift | Eyalet mahkemesi: eyalet hukuku; Türk mahkemesi: Türk katılma rejimi — hukuk seçimli sözleşme yoksa |
Uygulamada
- Eyaletinizin mal ortaklığı eyaleti olup olmadığını kontrol edin — evlilik süresince mülkiyetle ilgili her şeyi değiştirir.
- Probate'ten kaçınmak için lehtar tayinleri ve uygunsa geri alınabilir living trust kullanın.
- Miras yoluyla edinilen malı (Türkiye'den de) ayrı ve karışmamış tutun, kişisel kalmasını istiyorsanız.
- Her taşınmadan sonra belgeleri gözden geçirin: mal ortaklığı eyaletinden equitable distribution eyaletine geçmenin gerçek sonuçları vardır.
- Her evlilik, boşanma ya da ölümden sonra lehtar tayinlerini güncelleyin — vasiyetten üstündür.
- Birden fazla eyalette taşınmaz varsa geri alınabilir trust düşünün; Türkiye'deki daireyi trust kapsamaz — Türk noterinde vasiyet.
Maliyet ve karşılanma
Miras planlama paketleri birkaç yüz ile birkaç bin dolar; probate çok daha pahalı olabilir.
Son değişiklikler
Eyalet veraset vergileri pek çok eyalette kaldırıldı ama diğerlerinde sürüyor, dolayısıyla ölüm anındaki ikamet çok önemli; federal muafiyet 2026'dan itibaren kişi başı 15 milyon dolara çıktı.
Nereye başvurulur
- Eyalet barosu yönlendirme servisleri ve sertifikalı miras planlama uzmanları; New York, New Jersey ve Los Angeles'ta Türkçe konuşan avukatlar.
- İlçe probate mahkemelerinin kendi kendine yardım kaynakları.
- Sahipsiz varlık araması için eyalet haznedarı ya da denetçisi.
Bilmekte fayda var
Türk noterinde yapılmış mal ayrılığı sözleşmesi, tam malvarlığı açıklaması ve bağımsız hukukî danışmanlık yoksa eyalet mahkemesince geçersiz sayılabilir — Amerikan standardı daha serttir. Sözleşmeyi ABD'de bir avukatla yapın ya da teyit ettirin.
Sık sorulan sorular
Türk edinilmiş mallara katılma rejimi Kaliforniya'da geçerli mi?
Kaliforniya mahkemesi Kaliforniya'da yaşarken edinilen mala Kaliforniya hukukunu (community property), öncekine « quasi-community property » kurallarını uygular. Türk rejimi yalnızca Türk mahkemesi önünde önem taşır. Pratik sonuç benzerdir (edinilenlerin eşit paylaşımı), ayrıntılar farklı: ABD'de borçlar ve emeklilik hesapları da QDRO ile bölünür.
ABD'de çocuklarımı mirastan çıkarabilir miyim?
Louisiana dışında her eyalette evet — ancak Türkiye'deki daire için Türk mahkemesi MÖHUK m. 20 uyarınca Türk hukukunu ve saklı payı (TMK m. 506) uygular; vasiyetle bile Türkiye'deki taşınmazda çocukların saklı payı korunur.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- USA.gov — devlet hizmetleri resmî rehberi
- Congress.gov — federal mevzuat
- IRS — Estate tax — federal veraset vergisi, muafiyet
Resmî veya güvenilir kaynaklara doğrulanmış bağlantılar. Yeni sekmede açılır.