Yasal çerçeve
15 Kasım 1999 yasasıyla kurulan PACS, Medeni Kanun madde 515-1'de tanımlanır; 1 Kasım 2017'den beri mahkemede değil belediyede ya da noterde kaydedilir. Birlikte yaşam madde 515-8'de istikrarlı ve sürekli ortak yaşamla nitelenen fiilî birlik olarak tanımlanır.
Fransa, AB'nin güçlendirilmiş iş birliğine katılan üye olarak uluslararası kayıtlı ortaklıkların mal rejimine 2016/1104 sayılı tüzüğü uygular. Türk hukuku hiçbir kayıtlı birlik tanımaz: Fransa'da yapılan PACS Türkiye'de sonuç doğurmaz — Türk nüfus, SGK ve vergi dairesi için ortaklar birbirine yabancıdır. Fransa'daki pek çok Türk çift ortak vergilendirme ve kiracı hakları için PACS yapar; Türkiye'ye dönmeyi planlayan ya da Türkiye'de malı olan, orada PACS'ın korumadığını bilmeli. Yalnızca imam nikâhlı çiftler Fransız hukukunda „birlikte yaşayan” kategorisindedir: hiçbir hak.
Temel noktalar
| PACS kaydı | Ortak ikamet belediyesi ya da noter; yazılı sözleşme zorunlu |
|---|---|
| Vergi | Yapıldığı yıldan itibaren evli çiftler gibi ortak vergilendirme |
| Miras | PACS ortağı vasiyet olmadan miras almaz — ama lehine vasiyet varsa veraset vergisinden muaftır |
| Konut | Ortak konutun korunması; hayatta kalan ortağın bir yıllık geçici hakkı |
| Sona erme | Diğer ortağa tebliğ edilen basit beyanla tek taraflı mümkün |
| Birlikte yaşam | Otomatik malvarlığı hakkı yok; bazı belediyelerin verdiği basit birlikte yaşam belgesi |
| PACS sözleşmesi | Yazılı ve zorunlu; mal rejimini belirler: varsayılan ayrılık ya da paylı mülkiyet |
| Türkiye'de tanınma | Yok — PACS Türkiye'de sonuç doğurmaz |
| Kira | Sözleşme PACS sırasında imzalanmışsa PACS ortağı kanunen ortak kiracıdır |
Uygulamada
- PACS sözleşmesini hazırlayın: mal ayrılığı rejimi (varsayılan) ya da paylı mülkiyet.
- Dosyayı kimlik belgeleri ve doğum kayıt örnekleriyle belediyeye verin; yurt dışında doğan yabancı için konsolosluktan certificat de coutume ve certificat de non-PACS.
- Vasiyet yapın: hayatta kalan ortağı ya da birlikte yaşayanı korumanın tek yolu.
- Hayat sigortası ve prévoyance lehtar hükümlerini kontrol edin.
- Birlikte satın alıyorsanız sözleşmeyi notere yaptırın: belediyenin tip sözleşmesi paylı mülkiyeti düzenlemez.
- Türkiye'de malvarlığı varsa ayrı bir Türk noter vasiyeti yapın — PACS ortağa Türkiye'de miras hakkı vermez ve Türk veraset vergisi yabancı kişi için yüksek dilimdedir.
Maliyet ve karşılanma
Belediyede kayıt ücretsizdir; noterde PACS birkaç yüz euro tutar. Konsoloslukta certificat de coutume harca tabidir.
Son değişiklikler
2017'den beri PACS mahkemede değil belediyede kaydediliyor; PACS sayısı (yılda yaklaşık 200 000) evlilik sayısına yaklaşıyor.
Nereye başvurulur
- Ortak ikamet belediyesinin nüfus dairesi.
- Özel sözleşme ve vasiyet için noter.
- Resmî formlar için Service-public.fr.
- T.C. Başkonsoloslukları — certificat de coutume ve certificat de non-PACS.
Bilmekte fayda var
PACS hiçbir miras hakkı yaratmaz: vasiyet olmadan ortağınız yirmi yıl birlikte yaşasanız bile hiçbir şey almaz. Türkiye'de ise hiç yoktur: PACS'lı Türk çift Türkiye'deki tüm kurumlar için birbirine yabancı iki kişidir.
Sık sorulan sorular
PACS Türkiye'de geçerli mi?
Hayır. Türk hukuku hiçbir kayıtlı birlik biçimi öngörmez; PACS'ın Türkiye'de vergisel, mirasa ilişkin ya da SGK bakımından hiçbir sonucu yoktur. Fransa'da ortak vergilendirme, kiracı koruması ve vasiyette veraset vergisi muafiyeti sağlar.
Türk vatandaşı PACS için hangi belgelere ihtiyaç duyar?
Pasaport ya da kimlik, 6 aydan yeni uluslararası doğum kayıt örneği, akrabalık olmadığına ve ortak adrese ilişkin yeminli beyan, PACS sözleşmesi ve yurt dışında doğan için konsolosluktan certificat de coutume ile certificat de non-PACS.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- service-public.fr — PACS — haklar ve işlemler resmî portalı
- Légifrance — yasa ve kanunların resmî metni
Resmî veya güvenilir kaynaklara doğrulanmış bağlantılar. Yeni sekmede açılır.