Trzy opcje, nie jedna
| Metoda | Termin | Co trzeba wiedzieć |
|---|---|---|
| Lewonorgestrel | Do 72 godzin | Najbardziej rozpowszechniony i najtańszy. Skuteczność szybko spada z czasem. Prawdopodobnie mniej niezawodny powyżej pewnej masy ciała. |
| Octan uliprystalu | Do 120 godzin | Skuteczniejszy w fazie bezpośrednio poprzedzającej owulację. Nie łączyć z lewonorgestrelem; antykoncepcję hormonalną wznawia się dopiero po pięciu dniach. |
| Wkładka miedziana | Do 5 dni | Zdecydowanie najskuteczniejsza — powyżej 99 % — a potem staje się antykoncepcją na kilka lat. Wymaga wizyty w celu założenia. |
Jak działa — i czego nie robi
Tabletki awaryjne opóźniają lub blokują owulację. Nie działają, jeśli owulacja już nastąpiła, co tłumaczy zarówno znaczenie terminu, jak i to, że nie są skuteczne w 100 %. Nie przerywają trwającej ciąży: nie są środkami poronnymi i nie stanowią zagrożenia dla już zagnieżdżonej ciąży. Nie chronią też przed chorobami przenoszonymi drogą płciową.
Kiedy o niej pomyśleć
Stosunek bez antykoncepcji, pęknięta lub zsunięta prezerwatywa, pominięcie kilku tabletek, duże opóźnienie zastrzyku, wypadnięcie wkładki albo stosunek wymuszony. W tym ostatnim przypadku antykoncepcja awaryjna to tylko część pomocy: wizyta pozwala też rozpocząć profilaktykę przeciw HIV, którą trzeba zacząć jak najszybciej, bo liczy się każda godzina, i najpóźniej w ciągu 72 godzin (CDC, 2024).
Potem
- Miesiączka może przyjść kilka dni wcześniej lub później; test ciążowy zrób dwa–trzy tygodnie po przyjęciu tabletki (Santé publique France), nawet jeśli w międzyczasie wystąpiło krwawienie.
- Wznów lub zacznij regularną antykoncepcję: awaryjna nie chroni kolejnych stosunków.
- Powtarzająca się potrzeba antykoncepcji awaryjnej sygnalizuje niedopasowaną metodę, nie osobistą porażkę — to dobry moment, by rozważyć metodę długodziałającą.
- Pomyśl o badaniach na infekcje, jeśli stosunek nie był zabezpieczony.
Przewidzieć, zamiast biegać
Dostępność różni się ogromnie: bez recepty i bezpłatnie w niektórych krajach, tylko na receptę w innych, a gdzie indziej zależnie od uznania farmaceuty. Ponieważ skuteczność rozgrywa się w godzinach, najprościej mieć opakowanie w zapasie w domu, gdy prawo na to pozwala — a w przeciwnym razie wiedzieć z góry, która apteka lub placówka w okolicy jest otwarta w nocy i w weekendy.
Prawo różni się między krajami
Ten temat podlega tym samym ramom co antykoncepcja, której artykuł ogólny oferuje szczegółową stronę dla każdego kraju objętego serwisem.