Dawna tradycja
Od starożytności przypisuje się imionom wpływ na charakter i los. Numerologia, astrologia, odpowiedniości między brzmieniem a temperamentem: te systemy symboliczne wypełniły całe biblioteki i nadal zasilają czasopisma i serwisy rozrywkowe. Każde imię otrzymuje tam portret — energia Aleksandrów, łagodność Zofii, wytrwałość Marcinów.
Te portrety bawią, i bardzo dobrze. Trzeba jednak wiedzieć, ile są warte: żadne poważne badanie nigdy nie wykazało związku między brzmieniem imienia a cechami osobowości tych, którzy je noszą. Gdy portret wydaje się «trafiać», chodzi najczęściej o efekt Barnuma: opisy na tyle ogólne i pozytywne, że każdy się w nich rozpoznaje — dokładnie ten mechanizm, dzięki któremu działają horoskopy.
Co badania naprawdę zaobserwowały
Imię nie wpływa na osobowość, ale nie jest społecznie neutralne. Kilka prac socjologicznych udokumentowało bardzo realne efekty, wynikające ze spojrzenia innych, a nie z samego imienia:
- Znacznik społeczny i pokoleniowy: imiona rozchodzą się według środowisk społecznych, tak że imię statystycznie informuje o epoce, a czasem o pochodzeniu społecznym — co rekruterzy, nauczyciele czy wynajmujący odbierają nieświadomie.
- Mierzalna dyskryminacja: badania metodą testów korespondencyjnych prowadzone w wielu krajach regularnie pokazują, że przy identycznym CV kandydat o imieniu odbieranym jako obce lub mniejszościowe otrzymuje znacząco mniej odpowiedzi. Problemem nie jest oczywiście imię, lecz uprzedzenie czytającego.
- Efekt oczekiwań: kilka badań sugeruje, że dorośli z góry przypisują dziecku różne cechy w zależności od imienia, co może wpływać na to, jak je traktują.
A miłość?
Artykuły «twoje życie uczuciowe według imienia» należą do tego samego rejestru zabawy co astrologia: niczego nie przewidują, ale dają miły pretekst, by mówić o sobie i o drugiej osobie. Brane za to, czym są — zabawę — nie stanowią żadnego problemu. Opieranie na nich decyzji to natomiast powierzanie przyszłości przypadkowi słownika.
Do zapamiętania
Wasze imię nie decyduje ani o charakterze, ani o miłościach, ani o sukcesie. Wpływa natomiast na pierwsze wrażenie, jakie odnoszą inni — co mówi wiele o nich, a nic o was.