Luksemburg: ślub, rozwód, spadek, aborcja, przemoc

Pojaw się na tej stronie

Otrzymuj nasz codzienny przegląd aktualności

Luksemburg, 670 tysięcy mieszkańców, z czego prawie połowa cudzoziemców, liczy około 5 tysięcy Polaków, w większości pracujących w instytucjach europejskich i bankach, i ma Kodeks cywilny pochodzenia napoleońskiego, zreformowany w 2018 roku: rozwód bez orzekania o winie, za porozumieniem stron lub z powodu nieodwracalnego rozkładu pożycia, małżeństwo dla wszystkich od 2015 roku, partnerstwo (partenariat) od 2004 roku, wspólność majątku dorobkowego jako ustrój domyślny, aborcja do 12 tygodni, bez okresu do namysłu od 2025 roku, wiek zgody 16 lat, wspólna władza rodzicielska.

Kasa chorych (CNS) pokrywa antykoncepcję bez limitu wieku od 2023 roku, aborcję i in vitro; w sprawach przemocy domowej pomaga numer 2060 1060, a wydalenie sprawcy z mieszkania reguluje ustawa z 2003 roku; danych strzeże Commission nationale pour la protection des données. Źródła: legilux.public.lu, guichet.lu, justice.public.lu i STATEC.

Małżeństwo i partnerstwo

Kodeks cywilny zmieniony ustawą z 4 lipca 2014 roku, obowiązującą od 1 stycznia 2015 roku, otworzył małżeństwo i adopcję dla par jednopłciowych. Ślub cywilny odbywa się w urzędzie gminy, w której mieszka co najmniej jedno z przyszłych małżonków: sama praca w Luksemburgu nie wystarcza, więc osoby dojeżdżające do pracy z sąsiednich krajów muszą się tam zameldować. Ślub religijny może odbyć się dopiero po cywilnym i nie wywołuje skutków cywilnych.

Ustawa z 9 lipca 2004 roku o skutkach prawnych niektórych partnerstw pozwala dwóm osobom złożyć deklarację przed urzędnikiem stanu cywilnego, wpisywaną do rejestru cywilnego. Partnerstwo daje realne prawa podatkowe i socjalne oraz chroni wspólne mieszkanie, ale nie daje ustawowego prawa do dziedziczenia: bez testamentu pozostały przy życiu partner niczego nie dziedziczy. Partnerstwa zawarte za granicą, w tym francuski PACS, wywołują skutki w Luksemburgu dopiero po wpisie do rejestru cywilnego.

Rozwód

Ustawa z 27 czerwca 2018 roku, obowiązująca od 1 listopada 2018 roku, zniosła rozwód z orzekaniem o winie i wprowadziła rozwód z powodu nieodwracalnego rozkładu pożycia, o który może wnioskować jeden z małżonków. Wzmocniono mediację rodzinną, a sędzia może nakazać udział w spotkaniu informacyjnym. Dla par o różnych obywatelstwach rozporządzenie Rzym III pozwala wybrać prawo właściwe w umowie. Ustrojem ustawowym jest wspólność ograniczona do dorobku (communauté réduite aux acquêts).

Dzieci, adopcja i opieka

Kodeks cywilny rozróżnia adopcję pełną, zastrzeżoną dla dzieci poniżej 16 lat i nieodwołalną, oraz adopcję prostą, bez limitu wieku i odwołalną z ważnych powodów; adopcje zagraniczne odbywają się wyłącznie za pośrednictwem uprawnionych organizacji, a kraj jest stroną Konwencji haskiej od 2002 roku. Ojczym lub macocha nie mają automatycznego statusu prawnego; zwykłą drogą jest adopcja prosta dziecka współmałżonka, która tworzy więź prawną bez zrywania dotychczasowej. Drugą matkę w parze kobiet uznaje się za rodzica poprzez adopcję dziecka partnerki.

Chèque-service accueil finansuje dwadzieścia godzin bezpłatnej opieki tygodniowo dla dzieci poniżej czterech lat w tygodniach szkolnych (od września 2022 roku); przedszkole jest oferowane od trzech lat, a nauka obowiązkowa zaczyna się w wieku czterech lat. Kasa chorych (CNS) pokrywa też badania i leczenie niepłodności; surogacja nie ma podstaw prawnych.

Dziedziczenie

Kodeks cywilny zastrzega zstępnym połowę majątku przy jednym dziecku, dwie trzecie przy dwojgu i trzy czwarte przy trojgu lub więcej. Małżonek ma do wyboru użytkowanie mieszkania rodzinnego z wyposażeniem albo udział we własności równy udziałowi dziecka, nie mniej niż jedną czwartą. Prawdziwą osobliwością jest podatek: w linii prostej spadek ustawowy jest wolny od podatku. Prawo właściwe wyznacza miejsce zwykłego pobytu, chyba że spadkodawca wybrał w testamencie prawo ojczyste.

Antykoncepcja, aborcja i narkotyki

Od 2023 roku Caisse nationale de santé zwraca koszt antykoncepcji wszystkim kobietom bez limitu wieku (wcześniej obowiązywał próg 30 lat). Przerywanie ciąży reguluje ustawa z 15 listopada 1978 roku, gruntownie zmieniona w 2012 i 2014 roku; ustawa z lipca 2025 roku zniosła ostatni trzydniowy okres do namysłu. Antykoncepcja awaryjna jest dostępna w aptece bez recepty, a Planning familial przyjmuje także nieletnie bez zgody rodziców.

Ustawa z 21 lipca 2023 roku zezwala na uprawę najwyżej czterech roślin konopi na gospodarstwo domowe i na ich używanie w domu; używanie ich i przewożenie w przestrzeni publicznej pozostaje zakazane, a posiadanie poniżej trzech gramów w miejscu publicznym to wykroczenie zagrożone grzywną od 25 do 500 euro. Minimalny wiek dla alkoholu i tytoniu wynosi 18 lat.

Przemoc i zgoda

Wiek zgody wynosi 16 lat, a kary są zaostrzone, gdy sprawca ma władzę nad ofiarą (nauczyciel, wychowawca, członek rodziny). W przypadku przestępstw wobec małoletnich przedawnienie biegnie dopiero od pełnoletności ofiary. Ustawa z 8 września 2003 roku o przemocy domowej pozwala policji wydalić sprawcę z mieszkania na czternaście dni, z możliwością przedłużenia decyzją sądu; służba pomocy ofiarom sama kontaktuje się z poszkodowaną po interwencji. Okaleczanie żeńskich narządów płciowych jest odrębnym przestępstwem, a prokuratura może ścigać z urzędu przestępstwa seksualne wobec dzieci popełnione za granicą.

Dane osobowe i prywatność

RODO obowiązuje w pełni, a organem nadzorczym jest Commission nationale pour la protection des données (CNPD), pełniąca rolę organu wiodącego dla części transgranicznych przetwarzań, ponieważ w Luksemburgu europejskie siedziby mają duże platformy. Ustawa z 11 sierpnia 1982 roku o ochronie życia prywatnego, obejmująca prawo do wizerunku i głosu, pozwala sędziemu w trybie pilnym zarządzić zajęcie, zablokowanie lub zaprzestanie naruszenia, a zgoda na publikację może zostać cofnięta na przyszłość.

Ten kraj także w innych językach: Français · Deutsch · Português

Źródła

  1. Les effets légaux du partenariat (PACS) — Guichet.lu, portal administracyjny państwa luksemburskiego, 2026 (po francusku)
  2. Brochure « Autorité parentale » (loi du 27 juin 2018) — Ministerstwo Sprawiedliwości Luksemburga, 2018 (po francusku)
  3. Régimes matrimoniaux — Guichet.lu, portal administracyjny państwa luksemburskiego, 2026 (po francusku)
  4. Interruption volontaire de grossesse (IVG) — Guichet.lu, portal administracyjny państwa luksemburskiego, 2016 (po francusku)
  5. Les moyens de contraception remboursés à 100% et sans limite d'âge à partir du 1er avril — Rząd Wielkiego Księstwa Luksemburga, 2023 (po francusku)
  6. Circulaire n° 2023-058 : les effets de la révision de la Constitution sur les règlements communaux — Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (Luksemburg), 2023 (po francusku)
  7. Faire appel au médiateur (Ombudsman) pour régler un litige avec les administrations publiques — Guichet.lu, portal administracyjny państwa luksemburskiego, 2025 (po francusku)
  8. Contester une décision administrative — Guichet.lu, portal administracyjny państwa luksemburskiego, 2023 (po francusku)

Oficjalne lub instytucjonalne dokumenty, na których opiera się ta strona, sprawdzone 12 października 2026. Linki otwierają się w nowej karcie.

Strona sprawdzona w . Przytoczone przepisy i dane mogą się zmieniać: w razie wątpliwości sprawdź je u wskazanego źródła urzędowego.

Tekst przygotowany z pomocą sztucznej inteligencji, przejrzany i sprawdzony przez zespół AffectionPlus (metoda i źródła: O nas). Te informacje nie zastępują porady lekarza ani prawnika. Błąd? Napisz do nas.

Aktualności

Znajdź tę stronę na mapie serwisu