Evlilik, birliktelik ve boşanma
- Eşlerden biri Danimarka ya da Kuzey ülkesi vatandaşı değilse veya süresiz oturum hakkı yoksa evlilik başvurusu belediyeye değil Familieretshuset'e yapılır. İki tarafın da en az 18 yaşında ve bekâr olması, Danimarka'ya yasal yollarla girebilmesi ve orada yasal olarak kalabilmesi gerekir; 2026 ücreti 2 100 kron'dur.
- Eşlerden biri Danimarkalı ya da Kuzey ülkesi vatandaşı, öteki değilse, ikisinin de Yabancılar Yasası'nın aile birleşimi kurallarını kabul ettiğini belirten 11(b) beyanını imzalaması gerekir.
- Boşanmada eşlerden biri karşı çıkarsa altı aylık ayrılık süresi sonunda boşanma hakkı doğar; eşler boşanmada ve koşullarında anlaşırsa hemen boşanabilir (18 yaşından küçük ortak çocuk varsa ek adımlar gerekir). 2025 ücreti ayrılık için 875, boşanma için 875 kron, koşullar tartışmalıysa ek 2 150 kron'dur. Mal paylaşımı ve çocuk nafakası ayrı ele alınır.
Çocuklar, aile ve miras
- Danimarka'daki eşine katılmak isteyen yabancı için aile birleşimi başvurusunda, iki tarafın normalde en az 24 yaşında olması aranır; genç olan eş 23 yıl 6 aylıkken başvuru yapılabilir. Başvuru ücreti 8 490 kron, en uzun beklenen işlem süresi 10 aydır; Danimarka'daki eş için 2026 düzeyinde 61 709,34 kron teminat da aranır.
- Evlilik Danimarka hukukuna göre geçerli değilse, aynı adreste en az 18 ay kesintisiz birlikte yaşandığının gösterilmesi gerekir.
- Ölen kişi evliyse, çocukları varken eş terekenin yarısını, çocuklar öteki yarısını eşit paylaşarak alır; hayatta kalan eş bölünmemiş terekede (uskiftet bo) kalmayı seçebilir; bu durumda çocuklar mirası eşin ölümünden sonra alır.
- Miras vergisi eş ve kayıtlı partner için yüzde 0'dır; çocuklar ve iki yılı aşkın birlikte yaşayan partner gibi yakın aile için 2026'da 392 300 kron'u aşan kısımda yüzde 15, diğer mirasçılar için yüzde 25'tir.
Kürtaj ve tüp bebek
- Danimarka'da yaşayan ve 15 yaşından büyük kadınlar, gebeliğin 18. haftasının sonuna kadar (17 hafta + 6 gün) gerekçe göstermeden kürtaj olabilir; gebelik yaşı ultrasonla belirlenir. 15 yaşından küçüklerde anne ve baba ya da vasinin izni gerekir, muafiyet istenebilir.
- 17+6 haftadan sonra talep, ulusal Abortnævnet'e (Kürtaj Kurulu) iletilir. Kürtajın kendisi kural olarak ücretsizdir.
- Kamu doğurganlık kliniklerinde tedavi ücretsizdir ancak koşullara ve deneme sayısına bağlıdır (mevcut çocuk sayısı dahil); güncel koşullar için borger.dk'ye bakın. Bekâr kadınlara da kamuda yapay döllenme uygulanır. İki kadın arasında tıbbi nedensiz yumurta bağışı yalnızca özel kliniklerde ve ücretle yapılır.
Şiddet ve rıza
- 1 Ocak 2021'den beri ceza kanununun 216(1). maddesindeki tecavüz, rıza göstermeyen biriyle cinsel ilişkidir; rıza özgürce ve gönüllü olarak verilmeli, ilişki boyunca sürmelidir ve hayır deme yükümlülüğü yoktur. 1 Temmuz 2023'ten beri, kişinin kendisini başkası sanmasından yararlanarak ilişkiye girmek de tecavüz sayılır.
- Polise 112 (acil) ya da 114 (acil olmayan) ile, yazılı olarak veya karakola giderek başvurulur; polise gitmeden önce bistandsadvokat (yardımcı avukat) ile ücretsiz görüşme hakkı vardır. Cinsel suçlarda 72 saatlik başvuru süresi uygulanmaz; yetişkinlikte işlenen suçta zamanaşımı 10 yıldır (özellikle ağır olaylarda 15), 18 yaşından küçüklerde genellikle zamanaşımı olmaz.
- Yakın ilişkideki şiddet için ulusal hat Lev Uden Vold 1888'dir: günün 24 saati, yılın her günü, ücretsiz ve isimsiz; sayfalarında Türkçe bilgi de bulunur.
Kişisel veriler
- Datatilsynet, kişisel verilerinizin işlenmesine ilişkin şu hakları sayar: bilgilendirilme, erişim (ücretsiz kopya), düzeltme, silme, işlemenin sınırlanması, taşınabilirlik, itiraz ve yalnızca otomatik işlemeye dayanan kararlara karşı koruma.
- Veri sorumlusu isteğini yerine getirmezse Datatilsynet'e danışılabilir ya da şikâyet edilebilir; kurum çoğu kez önce veriyi işleyen kuruma başvurmanızı ister.
Kaynaklar
- borger.dk (lifeindenmark): If you wish to get married in Denmark
- Familieretshuset: Separation and divorce
- Ny i Danmark: Spouse or cohabiting partner
- borger.dk: Arveregler og afgifter
- sundhed.dk: Reglerne for abort, abortloven
- borger.dk: Få hjælp til at blive gravid
- Politi.dk: Anmeld voldtægt og seksuelle overgreb
- Lev Uden Vold: Den nationale hotline
- Datatilsynet: Hvad er dine rettigheder
- Retsinformation: Arveloven (lov nr. 515 af 6. juni 2007), § 10 — tvangsarv