Małżeństwo, związek i rozwód
Jeśli któraś z osób nie jest obywatelem Danii ani innego kraju nordyckiego i nie ma stałego prawa pobytu (także na podstawie przepisów unijnych), wniosek o zaświadczenie o spełnieniu warunków małżeństwa (prøvelsesattest) rozpatruje Familieretshuset, a nie gmina. Zaświadczenie jest ważne 4 miesiące od wydania. Zmianę nazwiska trzeba zgłosić najpóźniej 15 dni przed ślubem; zmiana dokonana w ciągu 3 miesięcy po ślubie jest bezpłatna.
Wniosek o separację lub rozwód składa się przez internet w Familieretshuset. Rozwód bez separacji jest możliwy tylko za zgodą obojga małżonków; bez zgody — zwykle dopiero po 6 miesiącach separacji. Rozwód bezpośredni z przyczyn szczególnych (2 lata separacji, cudzołóstwo, przemoc, bigamia, uprowadzenie dziecka) jest dopuszczalny także przy wspólnych dzieciach poniżej 18 lat. Opłata za sprawę wynosi 875 DKK (2026), a negocjacje w sprawie warunków (vilkårsforhandling) kosztują dodatkowo 2150 DKK.
Majątek dzieli się po połowie (delingsformue), chyba że intercyza daje jednemu lub obojgu małżonkom majątek odrębny (særeje); oszczędności emerytalne zwykle zostają przy właścicielu. Długi osobiste nie są dzielone na pół. Gdy małżonkowie nie dojdą do porozumienia, o podziale decyduje Skifteretten.
Dzieci, rodzicielstwo i spadek
- Mąż matki jest automatycznie wpisywany jako ojciec (lub żona jako współmatka). Rodzice bez ślubu podpisują przez MitID oświadczenie o opiece i odpowiedzialności (omsorgs- og ansvarserklæring) przed porodem albo w ciągu 4 tygodni po nim; ustala ono rodzicielstwo i daje wspólną władzę rodzicielską. Bez oświadczenia Familieretshuset wszczyna sprawę o ustalenie rodzicielstwa.
- Alimenty na dziecko (børnebidrag) płaci rodzic, z którym dziecko nie mieszka. Stawka podstawowa (normalbidrag) wynosi 1675 DKK miesięcznie w 2026 roku. Przy opiece naprzemiennej 7/7 lub 8/6 i wspólnym pokrywaniu kosztów alimentów zwykle nie ustala się.
- Konkubent nie jest spadkobiercą ustawowym ani zachowkowym: dziedziczy tylko na podstawie testamentu. Swobodnie można rozporządzić 75 proc. majątku, a 25 proc. przypada małżonkowi i dzieciom (po 12,5 proc (arveloven, § 10). każdemu z nich, gdy są oboje). Testament notarialny kosztuje 300 DKK opłaty (2026); testament świadkowy wymaga co najmniej dwóch pełnoletnich świadków niebędących spadkobiercami.
Antykoncepcja i aborcja
Porada w sprawie antykoncepcji jest bezpłatna, ale środek trzeba kupić; tabletki wymagają recepty. Sterylizacja jest bezpłatna w publicznej służbie zdrowia i przysługuje od 18 lat; osoby w wieku 18–25 lat zwykle czekają 6 miesięcy od pierwszej wizyty u lekarza.
Aborcja jest co do zasady bezpłatna i przysługuje do końca 18. tygodnia ciąży (17 tygodni i 6 dni). Po tym terminie zezwolenia udziela Abortnævn. W prywatnej klinice koszty ponosi się samodzielnie, chyba że publiczna kolejka przekracza miesiąc.
Przemoc i zgoda
Według policji (politi.dk) stosunek bez zgody jest przestępstwem, także gdy sprawca wykorzystał błąd drugiej osoby co do swojej tożsamości. W razie bezpośredniego zagrożenia dzwoni się pod 112, w innych sprawach pod 114 lub zgłasza się sprawę na komisariacie. W kraju działa dziewięć centrów dla ofiar gwałtu; pomoc jest dostępna niezależnie od złożenia zawiadomienia, a na zgłoszenie nie ma terminu. Przed kontaktem z policją można skorzystać z bezpłatnej rozmowy z adwokatem pomocy (bistandsadvokat).
Infolinia Lev Uden Vold, 1888, działa całą dobę; porady udzielane są po angielsku lub z tłumaczem.
Dane osobowe i oszustwa matrymonialne
Datatilsynet wymienia osiem praw: do informacji, dostępu (bezpłatna kopia), sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych, sprzeciwu oraz niepodlegania decyzji zautomatyzowanej. Przed skargą należy zwrócić się do administratora danych; formularz skargi wymaga MitID. Datatilsynet nie przyznaje odszkodowań — o nich rozstrzyga sąd cywilny.
Oszustwo na portalu randkowym lub w mediach społecznościowych zgłasza się na politi.dk (formularz z MitID), pod numerem 114 lub na komisariacie. Do zgłoszenia dołącza się wyciągi bankowe, potwierdzenia przelewów i korespondencję; zgłaszający otrzymuje numer dziennika przez Digital Post.
Źródła
- borger.dk: Separation og skilsmisse
- borger.dk: Når I vil giftes
- borger.dk: Faderskab og medmoderskab
- borger.dk: Børnebidrag
- borger.dk: Testamente
- borger.dk: Abort
- borger.dk: Undgå graviditet
- politi.dk: Anmeld voldtægt og seksuelle overgreb
- politi.dk: Anmeld økonomisk svindel på nettet
- datatilsynet.dk: Hvad er dine rettigheder
- Lev Uden Vold: Legal advisory services
- Retsinformation: Arveloven (lov nr. 515 af 6. juni 2007), § 10 — tvangsarv