Yıpranma normaldir
Çiftlerin memnuniyeti ilk yıllarda düşer, ilk çocuğun doğumuyla yeniden düşer ve çocuklar evden ayrıldığında çoğu zaman yeniden yükselir: araştırmacıların izlediği hemen bütün çiftlerde eğrinin biçimi budur. Bu bir şeylerin kötü gittiğinin işareti değil, günlük hayatın, yorgunluğun ve alışkanlığın olağan bedelidir. Ayakta kalan çiftleri ayıran, eğriden kaçmaları değil, ona nasıl tepki verdikleridir.
Zarar veren dört davranış
Binlerce çifti on yıllarca izleyen John Gottman'ın araştırması, boşanmayı yüzde 90'ın üzerinde kesinlikle öngören dört davranış belirler: davranış yerine kişiye yöneltilen eleştiri («sen hep…»); dördünün en zehirlisi olan hor görme — alay, göz devirme, küçümseme —; her sitemi karşı sitemle karşılayan savunma; ve her konuşmayı kapatan sessizlik, duvar. Bunları kendinde tanımak işin yarısıdır.
Hiç çözülmeyen tartışmalar
Bir çiftteki çatışmaların üçte ikisi hiç çözülmeyen şeylerle ilgilidir — karakter, aile, düzen ya da arkadaşlık ihtiyacı — ve bu bütün çiftlerde böyledir. Ayakta kalan çiftler bunları çözmez: birbirini incitmeden, mizahla konuşmayı öğrenir ve karşısındakinin değişmeyeceğini kabul eder. Çözülebilir tartışmalar — görevler, bu ayın parası — somut bir anlaşma ve bir tarih ister.
Bir şeyi değiştiren üç alışkanlık
- Küçük yaklaşmalara cevap vermek: havayla ilgili bir söz, bir el, bir soru — ayakta kalan çiftler on tanesinin dokuzuna tepki verir, diğerleri üçüne.
- Sabit bir an, ekransız ve çocuksuz, her hafta, bir saat bile olsa.
- Bir saat içinde onarmak: bir tartışmadan sonra bir özür, bir şaka, bir jest tartışmanın kendisinden daha çok sayılır.
Ne zaman yardım aranır
Dört davranış norm haline geldiğinde, ikinizden biri gitmeyi düşündüğünde, sessizlik konuşmalardan uzun sürdüğünde: bir çift terapisti — Türkiye'de çoğunlukla özel muayenehanede bir psikolog ya da aile danışmanı, seans başına 1 000 ile 3 000 TL arası, belediyelerin ve Aile Bakanlığı'nın aile danışma merkezlerinde ücretsiz; yurt dışında çoğu zaman kısmen karşılanır — yeterince erken gelen çiftlerin çoğuna yardım eder. Çiftler ilk sorunlardan sonra yardım aramadan önce ortalama altı yıl bekler; en iyi sonucu alanlar altı ay sonra gelenlerdir.
