Yasal çerçeve
Medeni Kanun'un 143 ve devamı maddeleri evliliğin koşullarını belirler.
Fransa, Avrupa Birliği üyesi olarak eşin oturma hakkına ilişkin 2004/38/AT direktifini uygular. Türkiye AB üyesi olmadığı için Türk belgelerinde apostil ve yeminli tercüme aranır; ancak Türkiye ile Fransa arasında geçerli CIEC sözleşmeleri sayesinde çok dilli uluslararası nüfus kayıt örnekleri (Formül A, B) apostil ve tercümeden muaftır. Evliliğin koşulları ulusal kalır.
Türk vatandaşları için iki fark: Fransa'da resmî nikâhtan önce dinî nikâh yasaktır (Ceza Kanunu madde 433-21 din görevlisini cezalandırır) — camiler belediye nikâh belgesini görmeden nikâh kıymaz — ve belediye, Paris, Lyon, Marsilya, Strazburg, Nantes ya da Bordeaux Başkonsolosluğu'ndan alınan certificat de coutume ile certificat de célibat (ya da uluslararası formatta evlenme ehliyet belgesi) ister. İki Türk vatandaşı Türk konsolosluğunda da evlenebilir; bu nikâh Türkiye'de doğrudan tescil edilir ve Fransa'da tanınır.
Temel noktalar
| Yaş | 18; yalnızca savcının ağır gerekçeyle muafiyeti düşünülebilir |
|---|---|
| Çok eşlilik | Yasak; çifte evlilik suçtur. Yurt dışında geçerli olarak yapılmış çok eşli evlilik bazı sınırlı sonuçlar doğurur ama ikinci eşe oturma hakkı vermez |
| İlanların yayımı | Nikâh ve ikamet belediyesinde 10 gün |
| Nişanlıların dinlenmesi | Zorla ya da sahte evlilikleri saptamak için nüfus memurunca |
| Şahitler | İki ila dört |
| Yer | Eşlerden birinin ya da ebeveynlerinden birinin ikamet ettiği belediye |
| Soyadı | Herkes doğum soyadını korur; eşin soyadını kullanmak kullanım adıdır (nom d'usage), nüfus kaydında değişiklik değil |
| Evlilik sözleşmesi | Törenden önce noterde imzalanır |
| Dinî nikâh | Yalnızca resmî nikâhtan sonra; önce kıyan din görevlisi için suç |
Uygulamada
- Belediyede dosya: kimlik belgeleri, üç aydan yeni doğum kayıt örnekleri (Türk uluslararası Formül A — tercümesiz), ikamet belgesi, şahit listesi; yabancı için konsolosluktan certificat de coutume ve certificat de célibat ya da evlenme ehliyet belgesi.
- Dinleme, ilanların yayımı, sonra belediyede kapısı açık halka açık tören.
- Aile cüzdanı (livret de famille) aynı gün verilir; evlilik nüfusa kaydedilir.
- Evlilik sözleşmesi törenden önce noterde imzalanmalıdır; yoksa edinilmiş mallar ortaklığı (communauté réduite aux acquêts) uygulanır — Türk edinilmiş mallara katılma rejimine benzer ama ortak mülkiyet yaratır.
- Nikâhtan sonra evliliği 30 gün içinde Türk konsolosluğuna bildirin; Fransız evlilik belgesi uluslararası formatta (CIEC Formül B) alınırsa apostil ve tercüme gerekmez.
- Yabancı eş: evlilik ne vatandaşlık — dört yıl evlilik ve birlikte yaşamdan sonra Fransızca bilgisiyle beyan — ne de kendiliğinden oturma hakkı verir: „Fransız eşi” uzun süreli vizesi, sonra özel ve aile yaşamı kartı, üç yıl evlilikten sonra ikamet kartı. Türkiye'den gelen eş için bu yol geçerlidir.
- Yabancı belgeler: yeminli tercüman çevirisi ve AB dışından apostil ya da tasdik. Fransa'da apostili 1 Mayıs 2025'ten beri noterler, tasdiki 1 Eylül 2025'ten beri noterler verir.
Maliyet ve karşılanma
Tören ücretsizdir. Yalnızca noter işlemleri (evlilik sözleşmesi, eşler arası bağış — birkaç yüz euro) ücretlidir. Konsoloslukta certificat de coutume ve tescil harca tabidir.
Son değişiklikler
1 Mayıs 2025'ten beri Fransız belgelerinde apostili istinaf mahkemeleri yerine noterler veriyor; Türk belgeleri için uluslararası formüller apostilden muaf kalıyor.
Nereye başvurulur
- Tören belediyesinin nüfus dairesi.
- Evlilik sözleşmesi ve eşler arası bağış için noter.
- T.C. Başkonsoloslukları (Paris, Lyon, Marsilya, Strazburg, Nantes, Bordeaux) — certificat de coutume, ehliyet belgesi, konsolosluk nikâhı, tescil.
- Service-public.fr — belge listesi ve formlar.
Bilmekte fayda var
Fransa'daki bir camide kıyılan nikâhın yalnızca dinî değeri vardır ve önceden belediye nikâh belgesi gerekir — belgesiz nikâh kıyan imam suç işler. Yalnızca imam nikâhıyla yaşayan çift Fransa'da ve Türkiye'de bekârdır. Yurt dışında yapılan evlilik Fransa'da ancak Fransız nüfusuna kaydedilince sonuç doğurur; Türkiye'de yapılan nikâhı Fransa'da tanıtmak için Nantes'taki merkezî nüfus dairesine başvurulur.
Sık sorulan sorular
Türkiye'deki gibi önce dinî nikâh yapabilir miyiz?
Hayır. Fransa'da dinî nikâh yalnızca belediyedeki resmî nikâhtan sonra yapılabilir; resmî belge olmadan nikâh kıyan din görevlisi cezalandırılır (Ceza Kanunu madde 433-21). Türkiye'de de kural aynıdır (TCK 230). Yalnızca dinî nikâhla yaşayan çift her iki ülkede bekâr sayılır.
Türk vatandaşı belediyede nikâh için hangi belgelere ihtiyaç duyar?
Pasaport ya da kimlik, uluslararası formatta doğum kayıt örneği (yabancı belgeler için 6 aydan yeni), Fransa'da ikamet belgesi, konsolosluktan certificat de coutume ve certificat de célibat (ya da nüfus müdürlüğünden Formül B evlenme ehliyet belgesi), önceki evlilik varsa boşanma şerhli kayıt örneği. Belediye dinlemeye çağırabilir — karma çiftlerde rutindir.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- service-public.fr — mariage — haklar ve işlemler resmî portalı
- Légifrance — yasa ve kanunların resmî metni
- T.C. Paris Başkonsolosluğu — nüfus ve evlilik işlemleri
Resmî veya güvenilir kaynaklara doğrulanmış bağlantılar. Yeni sekmede açılır.