Yasal çerçeve
Avustralya, yüzde 61,6'sının yaklaşık yüzde seksen katılımla evet dediği gönüllü bir posta anketinin ardından Aralık 2017'de evlilik eşitliğini yasalaştırdı. Süreç gereksiz ve zararlı diye geniş eleştirildi, ancak sonuç kesindi ve değişiklik kanunu günler içinde geçti. Evlat edinme her eyalet ve bölgede mümkün; soybağı ve taşıyıcı annelik eyalet meselesidir.
Avustralya, halk oylaması yolunun uyarıcı öyküsüdür: bağlayıcı olmayan bir posta anketi, üç ay ulusal kampanya ve hayatları tartışılan insanlar üzerinde belgelenmiş ruh sağlığı etkileri. Fark açıktı, parlamento hemen hareket etti ve olay bugün yurt dışında deneyi tekrarlamamak için gerekçe olarak anılıyor.
Türk vatandaşları için: Avustralya'da kıyılan evlilik Türk eşe karşı cins çiftlerle eşit partner vizesi verir (2017'den önce de de facto çiftlere açıktı). Türkiye'de tescil edilmez — Türk hukukunda eşcinsel evlilik ve kayıtlı birlik yoktur. Çocuklar: iki anneli Avustralya doğum belgesi Türk kütüğüne işlenmez; konsolosluk çocuğu yalnızca biyolojik Türk anne üzerinden kaydeder. Yurt dışında ticarî taşıyıcı annelik NSW, Queensland ve ACT sakinleri için suçtur — ABD'ye gidenler dahil. Sidney ve Melbourne'daki Türk LGBTİ çiftler için Avustralya, Türkiye'de tanınmayan ilişkiyi yaşama ülkesidir.
Temel noktalar
| Evlilik | 9 Aralık 2017'den beri |
|---|---|
| Posta anketi | Yüzde 61,6 evet, yaklaşık yüzde 80 katılımla |
| Evlat edinme | Tüm eyalet ve bölgelerde mümkün |
| Ebeveynlik | Eyalet kuralları sağlandığında doğuran annenin partneri yasal ebeveyndir |
| Taşıyıcı annelik | Yalnızca özgeci; bazı eyaletlerde yurt dışında ticarî taşıyıcı annelik de suç |
| Nikâh memurları | Bazıları reddetme hakkını korur; çoğu evlilik memur eliyle |
| Ayrımcılık | Sex Discrimination Act cinsel yönelim ve cinsiyet kimliğini kapsar |
| Türkiye | Evlilik tescil edilmez; çocuk yalnızca biyolojik Türk ebeveyn üzerinden kaydedilir |
Uygulamada
- Notice of Intended Marriage en az bir ay önce verilmeli.
- Yurt dışında herhangi bir düzenlemeden önce eyaletinizin taşıyıcı annelik hukukunu kontrol edin: birkaç eyalet yurt dışında yapılan ticarî taşıyıcı anneliği suç sayar.
- Mevcut yurt dışı eşcinsel evlilikler Aralık 2017'den itibaren otomatik tanındı.
- Dinî kurumlar ve bazı eski nikâh memurları reddedebilir; memurun tutumunu baştan sormak yerinde.
- Çocuk için: konsolosluğa yalnızca biyolojik Türk ebeveynle doğum bildirimi (apostilli ve tercümeli Avustralya doğum belgesi).
Maliyet ve karşılanma
Nikâh memuru ücreti genellikle altı yüz ila bin iki yüz Avustralya doları; bildirim ücretsiz ve sicil ücreti mütevazı. Üremeye yardımcı tedavi Medicare'ce kısmen geri ödenir.
Son değişiklikler
Aralık 2017'den önce yurt dışında kıyılan evlilikler, değişiklik kanunu yürürlüğe girdiğinde herhangi bir başvuru olmadan otomatik tanındı.
Nereye başvurulur
- Seçtiğiniz nikâh memuru — bildirim ve tören.
- Eyalet doğum, ölüm ve evlilik sicili — soybağı kayıtları.
- Australian Human Rights Commission — ayrımcılık.
- T.C. konsoloslukları — çocuğun doğum bildirimi (yalnızca Türk ebeveyn).
Bilmekte fayda var
Avustralya'da evlenip Türkiye'ye dönen iki Türk Türkiye'de boşanamaz (Türk mahkemesi evliliği tanımaz); Avustralya boşanması ise genellikle taraflardan birinin ikametini ya da vatandaşlığını ister — apostilli belgeyi saklayın ve ilişki dağılıyorsa ayrılmadan önce boşanmayı düşünün.
Sık sorulan sorular
Yurt dışı evlilikler tanınır mı?
Evet, kanunun Aralık 2017'de yürürlüğe girmesinden beri, o tarihten önce kıyılanlar dahil, otomatik. Başvuru ya da yeniden kayıt gerekmez.
Nikâh memuru reddedebilir mi?
Din görevlileri reddedebilir; değişiklikten önce kayıtlı sivil memurlar reddetmeye izin veren kategoriye geçebildi. Yeni sivil memurlar reddedemez. Rezervasyonda sorun — tatsız sürprizi önleyen kısa bir soru.
Avustralya'da doğan çocuğum Türk pasaportu alır mı?
Evet, annelerden biri Türk'se: konsolosluk çocuğu o anne üzerinden kaydeder ve pasaport verir; ikinci anne Türk kütüğünde yer almaz ama Avustralya hukukunda ebeveyn kalır.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- Federal Register of Legislation — çıkarıldığı ve yürürlükteki federal hukuk
- Services Australia — devlet hizmetleri ve ödemeler
Resmî veya güvenilir kaynaklara doğrulanmış bağlantılar. Yeni sekmede açılır.