Yasal çerçeve
Evlilik, 1 Ekim 2017'den beri eşcinsel çiftlere açıktır; grup disiplini olmadan yapılan isimli oylamayla kabul edildi. Kayıtlı hayat ortaklığı o tarihten beri kurulmuyor; mevcut ortaklıklar evliliğe dönüştürülebilir. Eksik olan soybağı hukuku reformudur: doğuran kadının eşi otomatik olarak anne olmaz, kendi çocuğunu evlat edinmek zorundadır.
Evliliğin açılması Almanya'da şaşırtıcı hızla gerçekleşti: yıllarca süren durgunluktan sonra bir hafta içinde gündeme alındı ve parti sınırlarını aşan bir çoğunlukla kabul edildi. Soybağı hukukunun neden dokunulmadan kaldığını açıklayan şey tam da bu aceledir — yasanın parçası değildi.
Almanya'da yaşayan Türk vatandaşları ya da Türk-Alman çiftler için: Almanya'da yapılan evlilik Almanya'da ve serbest dolaşım bakımından tüm AB'de geçerlidir, ancak Türkiye nüfus kaydına tescil edilemez; Türk Medeni Kanunu evliliği yalnızca kadın ile erkek arasında tanır. Türk pasaportunda ve nüfus kaydında medeni hâl „bekâr” olarak kalır.
Temel noktalar
| Evlilik | 1 Ekim 2017'den beri açık |
|---|---|
| Hayat ortaklığı | Yenisi yok; evliliğe dönüştürme mümkün |
| Evlat edinme | Ortak evlat edinme ve üvey çocuğu evlat edinme mümkün |
| Soybağı | Eşin otomatik anneliği yok — üvey çocuk evlat edinmesi gerekli |
| Sperm bağışı | Erişilebilir; sperm bağışçısı kayıt yasası çocuğun bilgi hakkını düzenler |
| Taşıyıcı annelik | Yasak; yurt dışında kurulan ebeveynlik yalnızca kısmen tanınır |
| Ayrımcılık | Genel Eşit Muamele Yasası (AGG), talepler için iki aylık süre |
| Türkiye'de tanınma | Yok — nüfusa tescil yapılmaz |
Uygulamada
- Üvey çocuk evlat edinme başvurusunu doğumdan hemen sonra yapın: mahkeme kararına kadar ikinci annenin çocuk üzerinde hiçbir hakkı yoktur.
- Hayat ortaklığının dönüştürülmesi Standesamt'ta yapılır ve ortaklığın tarihine geri etkilidir.
- Alman evliliği oturma hakkı bakımından tüm AB'de tanınır; Avrupa dışında ve Türkiye'de durum farklıdır, her dosyada ayrı kontrol edin.
- Yurt dışında taşıyıcı annelikte Almanya'da hukukî ebeveynlik güvence altında değildir — önceden danışın.
Maliyet ve karşılanma
Evlilik belediyeye göre 40–80 euro. Üvey çocuk evlat edinmesi mahkeme ve noter masrafı ile genellikle avukat ücreti doğurur ve birkaç ay sürer.
Son değişiklikler
Eşin otomatik anneliğini öngören soybağı reformu birkaç yasama dönemidir duyuruluyor ve henüz kabul edilmedi.
Nereye başvurulur
- İkamet yerindeki Standesamt — nikâh ve dönüştürme.
- Jugendamt (gençlik dairesi) ve aile mahkemesi — üvey çocuk evlat edinmesi.
- Antidiskriminierungsstelle des Bundes — ayrımcılık konusunda ücretsiz danışma.
Bilmekte fayda var
Soybağı düzenlemesinin eksikliği en büyük pratik kusurdur: doğumla evlat edinme kararı arasında çocuk hukuken yalnızca bir ebeveyne aittir; hastalık, seyahat ya da ölüm hâlinde bunun bütün sonuçları ortaya çıkar. Türkiye'de ayrıca çocuğun nüfus kaydında yalnızca tek anne görünür.
Sık sorulan sorular
İkinci anne neden evlat edinmek zorunda?
Çünkü soybağı hukuku hâlâ babalık karinesine dayanır ve doğuran kadının eşi için benzer bir düzenleme tanımaz. Bu yüzden üvey çocuk evlat edinmesi bugün tek yoldur — aylar sürer ve o süre boyunca çocuğun hukuken tek annesi vardır.
Hayat ortaklığını evliliğe dönüştürmeye değer mi?
Zorunlu değil ama çoğu zaman mantıklı: evlilik yurt dışında çok daha güvenilir biçimde tanınır ve dönüştürme, ortaklığın kurulduğu tarihe geri etki eder; bu, oturma ve emeklilik hukukundaki süreler için önemlidir.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- Gesetze im Internet — federal yasaların resmî metinleri
- Bund.de — federal kurumlar rehberi
- Antidiskriminierungsstelle des Bundes — ayrımcılık danışmanlığı
Resmî veya güvenilir kaynaklara doğrulanmış bağlantılar. Yeni sekmede açılır.