Yasal çerçeve
Federal hukuk vergi ve sosyal haklar için çiftleri bir yıl birlikte yaşamadan sonra common-law partner sayar. Eyalet hukuku mal ve nafakayı düzenler ve keskin ayrılır: British Columbia iki yıllık common-law çiftleri mal paylaşımında eş gibi görür, Ontario nafaka verir ama mal paylaşımı yapmaz, Quebec ise 30 Haziran 2025'ten beri yürürlükteki ebeveyn birliği (union parentale) rejimi dahil kendi rejimini uygular.
Türkler için en önemlisi: common-law partner (bir yıl belgelenmiş birlikte yaşam) daimî ikamet için tıpkı eş gibi sponsor edilebilir — Kanada, Türkiye ve ABD'den farklı olarak nikâh istemez; ortak kira, ortak hesap, yazışma gibi ortak yaşam kanıtları gerekir. Türkiye'de common-law statüsünün hiçbir etkisi yoktur: Türk nüfus idaresi, SGK ve vergi dairesi için birbirinize yabancısınız, Türkiye'deki daireyi partner yalnızca vasiyetle ve en yüksek dilimden veraset vergisi ödeyerek alır. Türk toplumunda nikâhsız birlikte yaşama seyrek olsa da Kanada'daki gençler arasında artıyor.
Temel noktalar
| Federal (vergi, sosyal haklar, göçmenlik) | 12 ay kesintisiz birlikte yaşamadan sonra ya da çocukla daha erken common-law |
|---|---|
| British Columbia | İki yıl birlikte yaşama tam eş mal haklarını verir |
| Ontario | Üç yıl sonra ya da çocukla eş nafakası; otomatik mal paylaşımı yok |
| Alberta | Adult interdependent partner'ların nafaka hakkı ve 2020'den beri mal paylaşımı var |
| Quebec | Genel rejim yok; ebeveyn birliği rejimi 30 Haziran 2025'ten sonra doğan ya da evlat edinilen çocuğu olan çiftlere uygulanır |
| Ölüm | Common-law partner'lar için yasal mirasçılık kuralları eyalete göre değişir; birkaçı tamamen dışlar |
| Göçmenlik | Common-law partner eş gibi sponsor edilir |
| Türkiye | Etkisiz; partner yalnızca vasiyetle, yüzde 10–30 vergiyle miras alır |
Uygulamada
- Kendi eyaletinizin ne yaptığını öğrenin — farklar çoğu insanın beklediğinden büyük.
- Birlikte yaşama sözleşmesi imzalayın; malvarlığı açıklaması ve bağımsız hukukî danışmanlıkla her yerde uygulanabilir.
- Vasiyet yapın: birkaç eyalette common-law partner vasiyetsiz hiçbir şey almaz; Türkiye'deki daire için Türk noterinde vasiyet.
- Emeklilik ve RRSP lehtar tayinlerini güncelleyin.
- Quebec'te ebeveyn birliği rejiminin ailenize uygulanıp uygulanmadığını öğrenin.
- Göçmenlik sponsorluğu için ortak yaşam kanıtlarını baştan biriktirin (kira sözleşmesi, ortak hesap, fotoğraflar, yakınların beyanları).
Maliyet ve karşılanma
Sözleşmeler ve vasiyetler birkaç yüz ile iki bin dolar arası.
Son değişiklikler
Quebec'in 2025 ebeveyn birliği reformu ülkenin en büyük boşluğunu daralttı, ancak yalnızca o tarihten sonra çocuğu olan çiftler için: evli olmayan ebeveynler için korunan bir aile malvarlığı (patrimoine d'union parentale) yaratır.
Nereye başvurulur
- Eyalet aile hukuku bilgi merkezleri.
- Toplum hukuk klinikleri ve adlî yardım.
- Éducaloi (Quebec) ve diğer eyaletlerdeki kamu hukuk eğitimi kuruluşları.
- IRCC — common-law partner sponsorluğu.
Bilmekte fayda var
Federal common-law tanınması (vergi, göçmenlik) mal hakkı yaratmaz — Ontario ya da Quebec'te çocuksuz 15 yıl birlikte yaşamış partnerin diğerinin evinde payı yoktur; British Columbia'da iki yıl sonra vardır. Türkiye'de ise hiçbir zaman. Birlikte yaşam yıllık vergi beyannamesinde de bildirilir: CRA'ya common-law statüsünü gizlemek vergi kaçakçılığıdır.
Sık sorulan sorular
Türkiye'deki partnerim nikâhsız Kanada'ya gelebilir mi?
Evet — bir yıl (belgelenmiş) birlikte yaşamadan sonra common-law partner olarak daimî ikamet için sponsor edilebilir; göçmenlik engelleri yüzünden bir yıl birlikte yaşamak imkânsızsa « conjugal partner » kategorisi vardır. Bu, Türkiye ve ABD'ye göre en önemli farktır.
Common-law statüsü Türkiye'de sayılır mı?
Hayır. Türkiye hiçbir gayri resmî ya da kayıtlı birlik biçimi tanımaz: vergi, miras ve SGK açısından hiçbir etki yok. Türkiye'deki güvence noter vasiyeti ve gerekirse sağlararası bağıştır.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- Canada.ca — resmî hükûmet portalı
- Justice Laws Website — federal kanun ve yönetmelikler
- IRCC — Sponsor your spouse or partner — eş ve common-law partner sponsorluğu
Resmî veya güvenilir kaynaklara doğrulanmış bağlantılar. Yeni sekmede açılır.