Yasal çerçeve
ZGB madde 28b hukuk mahkemesine yaklaşma, temas ve konut tahsisi kararları verme imkânı tanır. Polis şiddet uygulayan kişiyi kantonal düzenlemeye göre derhâl konuttan uzaklaştırabilir. Mağdur Yardımı Yasası şikâyetten bağımsız olarak ücretsiz danışma, avukat masrafı ve terapi hakkı verir.
Polis bir kişiyi konuttan uzaklaştırabilir ve Medeni Kanun madde 28b mahkemece temas, yaklaşma ve dışlama yasaklarına izin verir. Kantonal mağdur yardımı ücretsiz danışır ve şikâyete bağlı değildir — en önemli nokta budur: ceza davası başlatmadan yardım, danışma ve malî destek alabilirsiniz.
Oturma hakkı: aile birleşimiyle İsviçre'ye gelen ve izni eşine bağlı Türk vatandaşı kadınlar için Yabancılar ve Entegrasyon Yasası (AIG) madde 50: ev içi şiddet nedeniyle ayrılıkta izin sürdürülebilir — üç yıllık evlilik koşulu aranmadan. Mağdur yardım merkezleri Türkçe tercüme sağlar; Zürih, Basel ve Bern'deki göçmen kadın danışma merkezlerinde Türkçe konuşan danışmanlar vardır.
Temel noktalar
| Uzaklaştırma | Polis tarafından derhâl, kantonal hukuka göre süre (genellikle 10–14 gün), uzatılabilir |
|---|---|
| ZGB madde 28b | Yaklaşma ve temas yasağı, konutun tahsisi |
| Re'sen kovuşturulan suçlar | Basit yaralama, tekrarlanan darp ve tehdit partnerler arasında re'sen kovuşturulur |
| Elektronik izleme | 2022'den beri bölge yasaklarının uygulanması için mümkün |
| Mağdur yardımı | Ücretsiz ve gizli, şikâyet zorunluluğu yok |
| Oturma hakkı | İzni eşine bağlı yabancı mağdurları koruyan özel kurallar (AIG madde 50) |
| Kadın sığınma evleri | Kantonal koordine |
| Davanın düşürülmesi | İlişki içi belirli suçlarda mümkün ama denetlenebilir |
Uygulamada
- Belgeleyin: tarihler, yaralanmalar, fotoğraflar, mesajlar, tanıklar, hekim raporları.
- Taşınmayı duyurmadan önce hazırlayın — ayrılık evresi istatistiksel olarak en tehlikeli dönemdir.
- Belgeleri, biraz parayı ve yedek anahtarı konut dışında bir yerde bulundurun.
- Koruma önlemi gereken yerlerde okulu, kreşi ve işvereni bilgilendirin.
- Uzaklaştırma süresi içinde ZGB madde 28b'ye göre medeni hukuk koruma tedbirini isteyin.
- Mağdur yardım merkezini devreye sokun: avukat ve barınma masraflarını da karşılar; tercüman isteyin.
Maliyet ve karşılanma
Mağdur yardımı ilk avukat danışması dahil ücretsizdir. ZGB madde 28b'ye göre mahkeme tedbirleri masraf doğurabilir; yoksullukta ücretsiz adli yardım açıktır.
Son değişiklikler
Birkaç kanton yaklaşma yasaklarının uygulanması için elektronik izleme kullanıyor ve İstanbul Sözleşmesi'nin uygulanması danışma merkezlerinin genişletilmesine ve ulusal bir yardım hattına yol açtı.
Nereye başvurulur
- Her kantonda mağdur yardım danışma merkezleri.
- Polis 117, sağlık 144; Die Dargebotene Hand 143.
- Kantonal kadın sığınma evleri ve müdahale birimleri.
- Türkçe destek: Zürih, Basel ve Bern'deki göçmen kadın danışma merkezleri (FIZ, Frauenberatung).
Bilmekte fayda var
Oturma statüsü kimseyi harekete geçmekten alıkoymamalı: yasa, şiddet nedeniyle ayrılıktan sonra iznin sürdürülebileceğini açıkça öngörür. Mağdur yardımı avukat masraflarını, terapiyi ve acil barınmayı finanse edebilir; ödemeler talep edilmeli ve sürelere tabidir. Çocuklarla Türkiye'ye diğer ebeveynin ya da mahkemenin izni olmadan gitmek Lahey Sözleşmesi anlamında kaçırmadır.
Sık sorulan sorular
Yardım almak için şikâyet etmem gerekir mi?
Hayır. Mağdur Yardımı Yasası'na göre mağdur yardımı şikâyetten bağımsız ve ücretsizdir; danışmayı, acil yardımı, barınmayı ve belirli hâllerde tazminatı kapsar. Pek çok mağdur sakin biçimde karar vermek için bundan yararlanır.
Ayrılırsam oturma iznime ne olur?
Aile birleşimiyle gelen ve izni eşine bağlı Türk vatandaşı kadın için AIG madde 50: ev içi şiddet nedeniyle ayrılıkta izin sürdürülebilir ve üç yıllık evlilik süresi aranmaz; şiddet belgelenmelidir: hekim raporları, polis kayıtları, koruma tedbirleri. Yerleşim izni (C) olanların statüsü zaten eşe bağlı değildir. Mağdur yardım merkezi ayrılmadan önce koşulları açıklar.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- ch.ch — federasyon, kanton ve belediyelerin resmî portalı
- Fedlex — federal hukuk derlemesi
- Opferhilfe Schweiz — tüm kantonlarda mağdur yardım merkezleri
Resmî veya güvenilir kaynaklara doğrulanmış bağlantılar. Yeni sekmede açılır.