Yasal çerçeve
Ceza Kanunu (StGB) 118–120. maddeler gebeliğin sonlandırılmasını düzenler. Süre düzenlemesi 2 Haziran 2002'de yüzde 72 oyla kabul edildi ve Ekim 2002'de yürürlüğe girdi: son âdetin başlangıcından itibaren on iki hafta içinde gebe kişi yazılı başvuru üzerine ve bir hekim görüşmesinden sonra kendisi karar verir.
Süre düzenlemesi 2002'de halk oylamasında büyük çoğunlukla kabul edildi: on ikinci haftaya kadar kadın hekim görüşmesinden sonra karar verir; sonrasında ağır ruhsal zor durumda sonlandırma mümkündür. Temel sigorta masrafları karşılar. İki kısıtlama girişimi o zamandan beri açıkça reddedildi.
Türkiye'den farklar: Türkiye'de süre 10 haftadır ve evli kadınlar için eşin rızası aranır; İsviçre'de süre 12 haftadır (âdetten), eşin rızası, bilgisi ya da imzası aranmaz, düşünme süresi yoktur. İsviçre'de zorunlu sigortalı (KVG) Türk vatandaşı kadınlar için işlem franşiz ve katkı payı düşülerek karşılanır; Türkiye'den gelenler kendileri öder. Hekim eşe ya da aileye bilgi vermez.
Temel noktalar
| Süre | Son âdetin başlangıcından itibaren 12 hafta |
|---|---|
| Koşul | Zor durumun ileri sürüldüğü yazılı başvuru; gerekçe gerekmez |
| Bekleme süresi | Yok |
| Eşin rızası | Aranmaz — Türkiye'deki kuralın aksine |
| 12 haftadan sonra | Ağır bedensel ya da ruhsal tehlikeye ilişkin hekim raporu |
| 16 yaş altı | Gençlik danışma merkezinde danışma öngörülür; ebeveyn rızası gerekmez |
| Masraf karşılama | Zorunlu temel sigortaca, franşiz ve katkı payıyla |
| Yasal dayanak | StGB madde 119, 2002 halk oylamasından beri süre düzenlemesi |
| İlaçla sonlandırma | 9. haftaya kadar; ötesinde cerrahi |
| Halk oylamaları | İki kısıtlama girişimi 2014'te açıkça reddedildi |
Uygulamada
- Ultrasonla hekim görüşmesi ve başvurunun imzalanması.
- Yaklaşık 9. haftaya kadar ilaçla, aksi hâlde vakum.
- Kontrol ve doğum kontrolü.
- Hekim işlemi anonim olarak kantonal istatistiğe bildirir.
- Sigortacıya franşiz ve katkı payının durumunuzda ne kadar olacağını önceden sorun.
- Küçük bir kantonda oturuyorsanız komşu kantondaki sunumları da inceleyin; Zürih ve Cenevre'deki cinsel sağlık merkezlerinde Türkçe tercüman vardır.
Maliyet ve karşılanma
Temel sigorta franşiz ve katkı payı düşüldükten sonra masrafları karşılar — seçilen franşize göre birkaç yüz frank çıkabilir. 2025 tarihli bir federal karar, işlemin 2027'den itibaren franşiz ve katkı payı olmadan karşılanmasını öngörür. İsviçre sigortası olmayanlar: yönteme göre 600–1 500 frank.
Son değişiklikler
Süre düzenlemesi 2002'den beri değişmedi ve birkaç halk oylamasında teyit edildi; hizmet ülke çapında güvence altında, kırsal kantonlarda yollar daha uzun olabilir.
Nereye başvurulur
- Kantonal cinsel sağlık merkezleri (Sexuelle Gesundheit Schweiz).
- Kanton ve üniversite hastanelerinin jinekoloji bölümleri.
- Anonim çevrim içi danışma için lilli.ch.
- Kantonların cinsellik ve aile planlaması danışma merkezleri.
Bilmekte fayda var
On iki hafta son âdetin başlangıcından sayılır, döllenmeden değil. Süre bu nedenle pek çok kişinin sandığından kısadır — geç bir gebelik testi çoğu zaman az zaman bırakır. Zor durumun yazılı beyanı süre düzenlemesinde koşuldur ve ilk randevuda doldurulur. Hekim eşe bilgi vermez.
Sık sorulan sorular
İsviçre'de sağlık sigortası öder mi?
Evet, zorunlu temel sigorta sonlandırmayı karşılar. Franşiz ve katkı payı çıkabilir; annelikle bağlantılı sonlandırmada kısmen kalkar. Bunu önceden kasanızla netleştirin. İsviçre sigortası olmayan Türk vatandaşı kadınlar kendileri öder.
Eşimin rızası gerekir mi?
Hayır. İsviçre'de karar yalnızca gebe kadına aittir; hekim eşe bilgi vermez, imza istenmez. Türkiye'de evli kadınlar için aranan eş rızası burada uygulanmaz; Türk vatandaşı olmak bunu değiştirmez.
Kaynaklar ve resmî bağlantılar
- ch.ch — federasyon, kanton ve belediyelerin resmî portalı
- Fedlex — federal hukuk derlemesi
- Sexuelle Gesundheit Schweiz — kantonal danışma merkezleri, sonlandırma hakkında bilgi
Resmî veya güvenilir kaynaklara doğrulanmış bağlantılar. Yeni sekmede açılır.