Het wettelijke kader
De wet van 15 oktober 2018 haalde de vrijwillige zwangerschapsafbreking uit het Strafwetboek, waar ze sinds de wet-Lallemand van 1990 stond, maar behield de voorwaarden: verzoek van de vrouw, termijn van twaalf weken na de bevruchting, bedenktijd van zes dagen na het eerste gesprek, informatie over de alternatieven en de anticonceptie, en uitvoering door een arts in een instelling met een voorlichtingsdienst. Na twaalf weken is de afbreking alleen toegelaten bij ernstig gevaar voor de gezondheid van de vrouw of bij een uiterst zware en ongeneeslijke aandoening van het kind, na advies van een tweede arts. De overtreding van de voorwaarden blijft strafbaar in de wet zelf. De ingreep gebeurt in een abortuscentrum — in Vlaanderen het netwerk LUNA, in Brussel en Wallonië de centra van GACEHPA — of in een ziekenhuis, en wordt door het ziekenfonds terugbetaald op enkele euro's na. Een commissie van deskundigen beval in 2023 aan de termijn tot achttien weken te verlengen en de bedenktijd te schrappen; het parlement stemde niet, en het regeerakkoord van 2025 hield de wet ongewijzigd. De federale Evaluatiecommissie telt ongeveer 17 000 à 18 000 afbrekingen per jaar.
De kernpunten
| Termijn | 12 weken na de bevruchting (14 weken amenorroe); daarna alleen bij ernstig gevaar voor de vrouw of uiterst zware aandoening van het kind |
|---|---|
| Bedenktijd | 6 dagen tussen het eerste gesprek en de ingreep |
| Waar | Abortuscentra (LUNA in Vlaanderen) en ziekenhuizen; geen verwijzing nodig |
| Kosten | Terugbetaald door het ziekenfonds op enkele euro's na; ongeveer 400 à 800 euro zonder verzekering |
| Minderjarigen | Zonder toestemming van de ouders; het centrum beoordeelt de rijpheid |
| Cijfers | Ongeveer 17 000 à 18 000 afbrekingen per jaar (Evaluatiecommissie) |
In de praktijk
- Neem rechtstreeks contact op met een LUNA-centrum of een ziekenhuis; het eerste gesprek kan binnen enkele dagen en de ingreep na de bedenktijd van zes dagen, wat de totale wachttijd op ongeveer twee weken brengt — reken dat mee bij een gevorderde zwangerschap.
- De abortuspil is mogelijk tot ongeveer negen weken amenorroe in de centra; daarna de curettage of aspiratie onder plaatselijke of algemene verdoving, in dagbehandeling.
- Wie de twaalf weken overschreed zonder medische reden, wordt door de Belgische centra naar Nederland verwezen, waar de behandeling tot 22 weken mogelijk is tegen betaling (500 à 1 200 euro); de centra helpen bij de organisatie.
- Buitenlandse vrouwen — uit Polen, Malta, Frankrijk vóór 2022 — worden in België behandeld binnen de Belgische termijn, tegen betaling als ze geen Belgisch ziekenfonds hebben.
Kosten en vergoeding
Met een Belgisch ziekenfonds betaalt de vrouw ongeveer 4 euro remgeld; zonder ziekenfonds 400 à 800 euro naargelang de methode en de termijn. Een afbreking na de Belgische termijn in Nederland kost 500 à 1 200 euro plus de reis.
Recente veranderingen
Het rapport van de deskundigen (2023) en de wetsvoorstellen om de termijn tot achttien weken te verlengen kregen geen meerderheid; de wet van 2018 blijft ongewijzigd in 2026. De centra melden een toename van vrouwen uit het buitenland en van vragen naar de abortuspil.
Waar u terechtkunt
- LUNA (abortus.be): de Vlaamse abortuscentra, afspraken en informatie.
- Sensoa en Allesoverseks.be voor informatie over onbedoelde zwangerschap en anticonceptie.
- Uw ziekenfonds voor de terugbetaling.
Goed om te weten
De Belgische termijn van twaalf weken na de bevruchting wordt vaak verward met de veertien weken amenorroe: het is dezelfde grens, anders geteld. Met de bedenktijd van zes dagen erbij is de speelruimte klein; wie twijfelt, maakt de eerste afspraak meteen, ook als de beslissing nog niet genomen is.
Bronnen en officiële links
- LUNA — abortuscentra in Vlaanderen — Unie van Nederlandstalige abortuscentra
- Wet van 15 oktober 2018 betreffende de vrijwillige zwangerschapsafbreking — Belgisch Staatsblad
- Sensoa — onbedoeld zwanger — Vlaams expertisecentrum voor seksuele gezondheid
Gecontroleerde links naar officiële of gezaghebbende bronnen. Ze openen in een nieuw tabblad.